W Biblii obrzezanie to fizyczny znak przymierza, które Jahwe zawarł z Abrahamem. W wymiarze duchowym symbolizuje odcięcie grzesznej natury i całkowite oddanie serca Bogu. Choć Prawo Boże nadal obowiązuje wierzących, Nowy Testament jasno naucza, że fizyczne obrzezanie nie jest warunkiem zbawienia dla pogan. Kluczowe jest obrzezanie serca przez Ducha Świętego.
Powszechny pogląd a biblijne fundamenty
Wielu współczesnych chrześcijan uważa, że obrzezanie, podobnie jak całe Prawo Boże (Tora) – w tym biblijny sabat czy prawa dietetyczne – zostało całkowicie zniesione przez Jezusa, a wierzący żyją wyłącznie pod łaską, która zwalnia z posłuszeństwa starotestamentowym przykazaniom. Z drugiej strony, w niektórych kręgach wciąż pojawiają się głosy, że każdy wierzący mężczyzna musi poddać się temu fizycznemu zabiegowi, aby w pełni należeć do ludu Bożego.
Aby poznać prawdę, musimy odwołać się wyłącznie do Pisma Świętego. Mesjasz Jeszua (Jezus) wyraźnie powiedział: „Nie sądźcie, że przyszedłem znieść Prawo albo Proroków. Nie przyszedłem znieść, ale wypełnić” (Mt 5,17). Łaska nie znosi posłuszeństwa. Należy jednak zrozumieć, czym w istocie było obrzezanie i w jakim kontekście o nim dyskutowano w pierwszej wspólnocie wierzących.
Fizyczne obrzezanie zostało ustanowione jako znak przymierza z Abrahamem: „A takie jest moje przymierze, które będziecie zachowywać, między mną a wami i między twoim potomstwem po tobie: Każdy mężczyzna wśród was ma być obrzezany. Obrzezacie więc ciało waszego napletka; to będzie znakiem przymierza między mną a wami” (Rdz 17,10-11).
Znaczenie duchowe – obrzezanie serca
Nawet w czasach spisywania Tory, fizyczny zabieg nie był celem samym w sobie. Jahwe od początku wskazywał, że zewnętrzny znak ma odzwierciedlać wewnętrzną postawę człowieka. W Księdze Powtórzonego Prawa czytamy: „Obrzeżcie więc nieobrzezanie swojego serca i nie zatwardzajcie już swojego karku” (Pwt 10,16).
Obrzezanie serca oznacza usunięcie grzesznych, cielesnych pragnień, pokorę i gotowość do posłuszeństwa Bożym przykazaniom. Ten sam motyw rozwija apostoł Paweł, wyjaśniając duchowy sens tego znaku w Nowym Przymierzu: „Nie ten bowiem jest Żydem, kto jest Żydem na zewnątrz, ani nie to jest obrzezaniem, co jest na zewnątrz, na ciele; Ale ten jest Żydem, kto jest nim wewnątrz, i to jest obrzezanie, co jest obrzezaniem serca, w duchu, nie w literze” (Rz 2,28-29).
Czy wierzący z narodów muszą się obrzezać?
Kwestia obrzezania pogan była największym teologicznym sporem w pierwszym wieku. Gdy Ewangelia dotarła do narodów pogańskich, niektórzy wierzący pochodzenia żydowskiego twierdzili, że nawróceni muszą przejść pełny proces prozelityzmu. Dzieje Apostolskie relacjonują: „A niektórzy przybysze z Judei nauczali braci: Jeśli nie zostaniecie obrzezani według zwyczaju Mojżesza, nie możecie być zbawieni” (Dz 15,1).
Zwołany w tej sprawie sobór w Jerozolimie, kierowany przez Ducha Świętego, rozstrzygnął ten spór. Apostołowie orzekli, że fizyczne obrzezanie nie jest warunkiem zbawienia ani wejścia w przymierze dla wierzących z narodów (pogan). Zbawienie jest darem z łaski przez wiarę w odkupieńcze dzieło Mesjasza Jeszui.
Łaska a posłuszeństwo Prawu Bożemu
Brak wymogu fizycznego obrzezania dla pogan nie oznacza jednak, że Tora została unieważniona. Wierzący nadal są powołani do świętości i posłuszeństwa niezmiennemu Prawu Bożemu, co obejmuje m.in. święcenie siódmego dnia (sabatu), zachowywanie biblijnych świąt (moadim) czy przestrzeganie podziału na pokarmy czyste i nieczyste.
Apostoł Paweł w genialny sposób podsumowuje tę równowagę, oddzielając sprawę fizycznego obrzezania od posłuszeństwa reszcie Bożych instrukcji: „Obrzezanie nic nie znaczy i nieobrzezanie nic nie znaczy, tylko zachowywanie przykazań Boga” (1 Kor 7,19).
Dla wierzącego z narodów fizyczny brak napletka nie dodaje mu sprawiedliwości przed Bogiem. Sprawiedliwość zyskujemy przez wiarę w Jeszuę, a owocem tej wiary jest posłuszeństwo przykazaniom Jahwe.
Podsumowanie
Biblijne obrzezanie to znak przymierza, który od samego początku wskazywał na potrzebę głębokiej, duchowej przemiany – obrzezania serca. Zgodnie z nauczaniem apostołów, fizyczny zabieg nie jest dziś wymagany od wierzących z narodów jako warunek zbawienia. Fundamentem wiary pozostaje łaska w Mesjaszu Jeszui, która nie znosi Prawa, lecz prowadzi do szczerego posłuszeństwa niezmiennym przykazaniom Jahwe.