Biblijna wiara to znacznie więcej niż tylko intelektualne uznanie istnienia Stwórcy czy akceptacja pewnych dogmatów. W ujęciu Pisma Świętego jest to aktywna postawa zaufania, wierności oraz szczerego oddania, która całkowicie przemienia życie człowieka. Prawdziwa, żywa wiara nie jest biernym stanem umysłu, lecz dynamiczną relacją z Bogiem, która zawsze wydaje widoczny owoc w postaci posłuszeństwa Jego prawu i naśladowania Jego Syna.
Definicja wiary w świetle Pisma
Aby zrozumieć, czym jest wiara, najlepiej sięgnąć do samego źródła, w którym autor natchniony przez Ducha Świętego podaje jej najbardziej znaną i precyzyjną definicję. Znajdujemy ją w Liście do Hebrajczyków:
„A wiara jest podstawą tego, czego się spodziewamy, i dowodem tego, czego nie widzimy.” — Hbr 11,1 (UBG)
Powyższy werset ukazuje dwa kluczowe aspekty wiary: „podstawę” (w niektórych tłumaczeniach „pewność” lub „substancję”) oraz „dowód”. Wiara biblijna opiera się na solidnym fundamencie, którym jest niezmienne Słowo Boże. Nie jest to ślepy skok w ciemność ani myślenie życzeniowe. To głębokie przekonanie o realności Bożych obietnic, nawet jeśli w danej chwili nasze fizyczne zmysły nie mogą ich jeszcze dostrzec.
Dla wierzącego, który opiera swoje życie na zasadzie sola scriptura (tylko Pismo), wiara jest dowodem na to, że Bóg jest prawdomówny. Skoro Stwórca coś zapowiedział, staje się to dla nas tak pewne, jakbyśmy już to posiadali. Właśnie ta pewność napędzała patriarchów i proroków do działania wbrew logice otaczającego ich świata.
Emunah — wiara jako wierność i posłuszeństwo
Zachodnie pojmowanie wiary często ogranicza się do sfery intelektualnej – uważa się, że wierzyć to po prostu zgadzać się z pewnymi faktami. Jednak w języku hebrajskim, w którym spisano większość ksiąg Biblii, pojęcie wiary oddaje słowo emunah. Kiedy Jahwe (PAN) (PAN – warto zaznaczyć, że większość polskich przekładów, w tym UBG, zastępuje to święte imię własne tytułem „Pan”) objawia się swojemu ludowi, oczekuje od niego właśnie postawy emunah.
Słowo to pochodzi od rdzenia aman, z którego wywodzi się również znane nam „amen”. Oznacza ono bycie mocnym, stałym, niezawodnym i wiernym. Zatem biblijna wiara to wierność przymierzu. To oparcie się na Bogu z taką siłą, która naturalnie prowadzi do działania. Prorok Habakuk, opisując postawę sprawiedliwego człowieka w obliczu nadchodzącego sądu, stwierdza:
„Oto dusza tego, który się wywyższa, nie jest w nim prawa. Ale sprawiedliwy będzie żył ze swojej wiary.” — Ha 2,4 (UBG)
Ten werset, wielokrotnie cytowany w Nowym Testamencie, ukazuje, że sprawiedliwość i życie są nierozerwalnie związane z wiernością Bogu. Wierzyć to znaczy być posłusznym. Dlatego Jeszua (Jezus) – odwieczne Słowo i Bóg objawiony w ciele (J 1,1; J 1,14) – w swoim nauczaniu nieustannie łączył wiarę z zachowywaniem przykazań. Łaska i zbawienie, które otrzymujemy przez wiarę w ofiarę Mesjasza, w najmniejszym stopniu nie znoszą Prawa Bożego (Tory). Przeciwnie, żywa emunah sprawia, że wierzący pragnie żyć zgodnie z Bożymi instrukcjami.
Posłuszeństwo to obejmuje całe życie, w tym szacunek dla Bożych wyznaczonych czasów, takich jak biblijny Sabat (siódmy dzień tygodnia, sobota) czy święta ustanowione przez Jahwe, a także przestrzeganie biblijnych praw dietetycznych. Nie są to uczynki martwej religijności, lecz naturalny owoc serca, które ufa swojemu Stwórcy i wie, że Jego prawo jest doskonałe.
Wiara a zaufanie Bogu
Wiara biblijna to całkowite powierzenie swojego losu w ręce Boga. Wymaga to zaufania do Jego charakteru, miłości i sprawiedliwości. Kiedy napotykamy trudności, emunah pozwala nam zachować pokój, ponieważ wiemy, że Jahwe ma nad wszystkim kontrolę. Autor Listu do Hebrajczyków dobitnie podkreśla, że bez takiego zaufania niemożliwe jest wejście w relację ze Stwórcą:
„Bez wiary zaś nie można podobać się Bogu, bo ten, kto przychodzi do Boga, musi wierzyć, że on jest i że nagradza tych, którzy go szukają.” — Hbr 11,6 (UBG)
Zaufanie to nie jest oparte na ludzkich emocjach, które bywają zmienne, lecz na niezmiennym charakterze Boga. Wierzący wie, że Bóg wynagradza tych, którzy Go szukają, choć nagroda ta nie zawsze przychodzi natychmiast i nie zawsze ma wymiar materialny. Prawdziwe zaufanie opiera się na mocy Ruach haKodesz (Ducha Świętego), który jest Duchem i mocą samego Jahwe, uzdalniającym nas do pokonywania własnych słabości.
Zaufanie to obejmuje również biblijną eschatologię i nadzieję. Wierzący nie opiera się na pogańskich koncepcjach nieśmiertelnej duszy, wędrującej po śmierci do nieba, czyśćca czy piekła. Ufa słowom Pisma, które uczą, że zmarli śpią w prochu ziemi, oczekując na chwalebne zmartwychwstanie przy powrocie Mesjasza (Dn 12,2). To właśnie wiara w zmartwychwstanie ciał jest fundamentem biblijnej nadziei na życie wieczne.
Bohaterowie wiary i owoc ich życia
Jedenasty rozdział Listu do Hebrajczyków, często nazywany „Galerią Bohaterów Wiary”, to doskonałe studium tego, jak emunah wygląda w praktyce. Każda z wymienionych tam postaci udowodniła swoją wiarę poprzez konkretne działanie.
Abraham uwierzył Bogu i zostało mu to poczytane za sprawiedliwość (Rdz 15,6). Jednak jego wiara nie była tylko cichym przekonaniem w sercu. Wyraziła się ona w tym, że opuścił swoje rodzinne miasto, udając się w nieznane, a później był gotów złożyć w ofierze swojego syna Izaaka, ufając, że Bóg ma moc wzbudzić go z martwych.
Noe, ostrzeżony o potopie, którego jeszcze nie było widać, w świętej bojaźni zbudował arkę (Rdz 6,22). Jego wiara przełożyła się na lata ciężkiej, fizycznej pracy w posłuszeństwie Bożemu nakazowi, mimo drwin otoczenia.
Z kolei Mojżesz, kierując się wiarą, odrzucił zaszczyty na dworze faraona, wybierając cierpienie z ludem Bożym. Wolał znosić hańbę dla Mesjasza niż cieszyć się przelotnymi przyjemnościami grzechu.
Wszyscy ci bohaterowie pokazują wyraźnie prawdę, o której pisał apostoł Jakub: wiara bez uczynków jest martwa (Jk 2,17). Ich życie udowadnia, że prawdziwa emunah zawsze prowadzi do działania. Co więcej, Pismo zaznacza, że wielu z nich zmarło w wierze, nie doczekawszy za życia pełnej realizacji obietnic (Hbr 11,13). Zasnęli snem śmierci, z ufnością oczekując dnia, w którym Jahwe wskrzesi ich do życia w swoim Królestwie.
Jak wzrasta biblijna wiara
Wiara nie jest czymś, co człowiek może wygenerować z własnej woli czy emocji. Pismo Święte jasno wskazuje na źródło, z którego płynie i dzięki któremu może się rozwijać:
„Wiara więc jest ze słuchania, a słuchanie – przez słowo Boże.” — Rz 10,17 (UBG)
Karmienie się Słowem Bożym jest absolutnie kluczowe dla wzrostu wiary. Odrzucając ludzkie tradycje, dogmaty soborowe, niebiblijne święta czy kulty świętych, a skupiając się wyłącznie na natchnionym tekście Biblii, wierzący buduje swój dom na skale. Im bardziej poznajemy charakter Jahwe i dzieło Jeszui poprzez lekturę Pisma, tym nasza emunah staje się silniejsza.
Wiara wzrasta również poprzez próby. Kiedy przechodzimy przez trudności i decydujemy się pozostać posłuszni Bożym przykazaniom – zachowując Sabat, trzymając się czystości moralnej i fizycznej – nasza wierność jest hartowana jak złoto w ogniu. Ruach haKodesz prowadzi nas w procesie uświęcenia, dając moc do posłuszeństwa, które przed naszym nowonarodzeniem było niemożliwe.
Podsumowanie
Biblijna wiara (emunah) to nierozerwalne połączenie głębokiego zaufania i czynnej wierności wobec Boga. Nie jest to pusta deklaracja, lecz styl życia oparty na fundamencie Słowa Bożego, wyrażający się w szczerym posłuszeństwie Bożemu prawu i naśladowaniu Jeszui (Jezusa) Mesjasza. Zbawienie z łaski nie zwalnia wierzącego z posłuszeństwa, ale poprzez moc Ducha Świętego uzdalnia go do wydawania owoców sprawiedliwości. Prawdziwa wiara zawsze patrzy z nadzieją w przyszłość, ufając Bożym obietnicom o zmartwychwstaniu i odnowieniu wszystkiego w nadchodzącym Królestwie Jahwe.