Biblijnym dniem odpoczynku jest sabat, czyli siódmy dzień tygodnia (sobota). Został on ustanowiony przez Boga przy stworzeniu świata i potwierdzony w Dekalogu. Pismo Święte nigdzie nie przenosi świętości tego dnia na niedzielę. Zmiana ta wynika wyłącznie z późniejszej tradycji kościelnej, a nie z autorytetu Biblii.
Tradycja kościelna a pierwszy dzień tygodnia
Większość chrześcijan na całym świecie święci niedzielę. Powszechnie uważa się, że zmiana z sabatu na niedzielę nastąpiła na pamiątkę zmartwychwstania Jeszui (Jezusa) oraz zesłania Ducha Świętego. Tradycja kościelna opiera się na przekonaniu, że wczesny Kościół samorzutnie przeniósł świętość siódmego dnia na dzień pierwszy.
Z historycznego punktu widzenia zmiana ta była jednak procesem powolnym i stopniowym. Została ona usankcjonowana prawnie dopiero w IV wieku, początkowo przez edykt niedzielny cesarza Konstantyna (321 r. n.e.), a następnie przez lokalny synod w Laodycei (ok. 364 r. n.e.), który oficjalnie nakazał chrześcijanom pracę w sobotę, a odpoczynek w niedzielę. Z perspektywy biblijnej jest to klasyczny przykład wywyższenia tradycji ludzkiej ponad wyraźne i niezmienne nauczanie Pisma Świętego.
Sabat w planie Stwórcy
Zasada sola scriptura (tylko Pismo) wymaga od nas szukania odpowiedzi u samego źródła. Księga Rodzaju wyraźnie ukazuje, że odpoczynek siódmego dnia został ustanowiony na długo przed powstaniem narodu izraelskiego, zaraz po akcie stworzenia całego świata: „I Bóg błogosławił siódmy dzień, i poświęcił go, bo w nim odpoczął od wszelkiego swego dzieła, które Bóg stworzył i uczynił” (Rdz 2,3).
Później Stwórca — którego prawdziwe imię to Jahwe (JHWH, a w polskich przekładach często zastępowane tytułem „Pan”) — wpisał to prawo w samo serce Dekalogu. W Księdze Wyjścia czytamy: „Pamiętaj o dniu szabatu, aby go święcić. Sześć dni będziesz pracować i wykonywać wszystkie swoje prace; Ale siódmy dzień jest szabatem Jahwe, twego Boga” (Wj 20,8-10). Prawo Boże (Tora), w tym przykazanie o sabacie, ma charakter uniwersalny i nigdy nie uległo przedawnieniu.
Postawa Jeszui (Jezusa) i apostołów
Często powtarzanym argumentem jest twierdzenie, że Nowe Przymierze rzekomo znosi nakaz święcenia sabatu. Jednak sam Jeszua stanowczo temu zaprzeczył, mówiąc: „Nie sądźcie, że przyszedłem znieść Prawo albo Proroków. Nie przyszedłem znieść, ale wypełnić” (Mt 5,17). Biblijna łaska w żadnym wypadku nie zwalnia wierzących z posłuszeństwa Bożym przykazaniom. Zbawiciel regularnie zachowywał siódmy dzień tygodnia, co było jego stałą praktyką: „Przyszedł też do Nazaretu, gdzie się wychował. Według swego zwyczaju wszedł w dzień szabatu do synagogi” (Łk 4,16).
Również apostołowie, wiele lat po zmartwychwstaniu, kontynuowali tę praktykę, traktując Prawo Boże jako obowiązujący drogowskaz moralny. Apostoł Paweł, znany jako apostoł pogan, głosił Ewangelię właśnie w sabaty: „Wtedy Paweł według swego zwyczaju wszedł do nich i przez trzy szabaty rozprawiał z nimi na podstawie Pisma” (Dz 17,2). Warto zaznaczyć, że Paweł spotykał się w sabat nie tylko z Żydami, ale i z poganami (Dz 13,42-44).
Niedziela w Nowym Testamencie
W całym Nowym Testamencie „pierwszy dzień tygodnia” (niedziela) jest wspomniany zaledwie osiem razy. Co kluczowe, żaden z tych fragmentów nie nazywa niedzieli dniem świętym, dniem odpoczynku, ani nie zawiera nakazu zmiany sabatu.
Dla przykładu, zbiórka darów, o której wspomina Paweł: „Każdego pierwszego dnia tygodnia niech każdy z was odkłada u siebie, stosownie do tego, jak mu się powodzi, aby nie urządzać składek dopiero wtedy, kiedy ja tam przybędę” (1 Kor 16,2), była poleceniem domowego robienia rachunków i odkładania funduszy, a nie dowodem na niedzielne nabożeństwo. Z kolei spotkanie w Troadzie (Dz 20,7) miało miejsce wieczorem pierwszego dnia tygodnia (według biblijnej rachuby czasu, w której dzień zaczyna się o zmierzchu, był to sobotni wieczór, tuż po sabacie) i było pożegnalnym spotkaniem przed daleką podróżą Pawła.
Zmartwychwstanie Jeszui jest absolutnym fundamentem naszej wiary, jednak Biblia nigdzie nie nakazuje święcenia niedzieli z tego powodu. Znakami Nowego Przymierza i pamiątką śmierci oraz zmartwychwstania Mesjasza są chrzest (zanurzenie) oraz biblijna Wieczerza, a nie zmiana dnia odpoczynku. Nowy Testament ostatecznie to potwierdza: „A tak zostaje jeszcze odpoczynek dla ludu Bożego” (Hbr 4,9). Użyte tu greckie słowo sabbatismos oznacza właśnie „odpoczynek sabatni”.
Podsumowanie
W świetle Pisma Świętego to sabat (sobota), a nie niedziela, pozostaje prawomocnym, biblijnym dniem odpoczynku. Zmiana tego dnia opiera się wyłącznie na ludzkiej tradycji kościelnej, a nie na autorytecie Słowa Bożego. Dla naśladowców Jeszui posłuszeństwo przykazaniom Jahwe, w tym zachowywanie siódmego dnia, nie jest próbą zapracowania na zbawienie, lecz naturalnym owocem wiary, łaski i miłości do Stwórcy.