Definicja
Miszna (hebr. מִשְׁנָה – „powtórzenie”, „nauczanie przez powtarzanie”, od rdzenia szanah) to pierwszy i najważniejszy pisemny zbiór żydowskiej tradycji ustnej, zredagowany ostatecznie około 200 roku n.e. przez rabina Judę ha-Nasiego. Stanowi ona fundament prawa rabinicznego, zbierając dyskusje, orzeczenia i opinie mędrców (tannaitów) żyjących w I i II wieku n.e. Materiał ten, podzielony na sześć głównych porządków (hebr. szisza sedarim) i 63 traktaty, dotyczy szczegółowej interpretacji przykazań biblijnych, świąt oraz życia codziennego.
Podstawa biblijna
Miszna, jako zbiór skompilowany w II wieku n.e., nie występuje bezpośrednio w Biblii. Pismo wielokrotnie odnosi się jednak do „tradycji starszych”, która z czasem została spisana właśnie w tej formie. Jeszua (Jezus) – zapowiadany Mesjasz – stanowczo krytykował sytuacje, w których ludzkie tradycje i interpretacje naruszały czyste Słowo, które przekazał Jahwe (PAN) (przekłady biblijne, w tym UBG, oddają to imię własne słowem „Pan”).
„Mówił im też: Całkowicie znosicie przykazanie Boże, aby zachować swoją tradycję.” — Mk 7,9 (UBG)
Apostoł Paweł również ostrzegał przed opieraniem wiary na ludzkich podaniach i filozofiach, a nie na Mesjaszu (Kol 2,8). Pismo wyraźnie uczy, że jedynym nadrzędnym autorytetem jest spisane Prawo Boże, do którego człowiek nie ma prawa niczego dodawać, co wyklucza zrównywanie z nim jakiejkolwiek tradycji ustnej.
„Nie dodawajcie do słowa, które ja wam nakazuję, ani z niego nie ujmujcie, abyście przestrzegali przykazań Jahwe, waszego Boga, które ja wam nakazuję.” — Pwt 4,2 (UBG)
Znaczenie w Hebrew Roots
W judaizmie rabinicznym Miszna traktowana jest jako tak zwana „Tora ustna”, rzekomo przekazana Mojżeszowi na Synaju, a jej autorytet zrównywany jest z natchnionym Pismem. Z biblijnej perspektywy, opartej na zasadzie sola scriptura, pogląd ten należy zdecydowanie odrzucić. Autorytetem dla wierzącego jest wyłącznie Biblia, a ludzka tradycja rabiniczna nie jest normą wiążącą i nie może modyfikować Bożych nakazów. Miszna pozostaje jednak niezwykle cennym źródłem historycznym i literackim. Jej ostrożne badanie pozwala lepiej zrozumieć tło epoki Drugiej Świątyni, żydowskie obyczaje, funkcjonowanie systemu ofiarniczego oraz kontekst debat teologicznych, w których uczestniczył Jeszua i Jego apostołowie.
Powiązane pojęcia
- Talmud – Talmud opiera się bezpośrednio na Misznie, dodając do niej późniejsze komentarze i dyskusje rabiniczne (Gemarę).
- Halacha – Miszna jest głównym zbiorem wczesnej halachy, czyli żydowskiego prawa religijnego regulującego codzienne życie, które często bywało stawiane ponad Słowem.
- Tora – Tora (Prawo Boże) jest jedynym natchnionym autorytetem, względem którego Miszna stanowi jedynie ludzki, historyczny komentarz.
- Ewangelia Marka – W Ewangelii Marka znajduje się kluczowa krytyka wywyższania „tradycji starszych” ponad przykazania Boże.
Studiuj dalej w narzędziach:
- Biblia interlinearna — tekst hebrajski/grecki z numeracją Stronga i morfologią.
- Konkordancja Stronga — przeszukaj wystąpienia słów oryginału w całej Biblii.