Definicja
Słowo Szmita (hebr. שְׁמִטָּה) oznacza dosłownie „upuszczenie”, „zwolnienie” lub „odpuszczenie”. W terminologii biblijnej termin ten odnosi się do roku szabatowego, który przypada co siódmy rok w Bożym cyklu rolniczym i gospodarczym. Jest to czas całkowitego odpoczynku dla ziemi uprawnej oraz moment anulowania osobistych długów finansowych między Izraelitami. Zgodnie z Prawem nadanym przez Jahwe (PAN) – co w wielu przekładach, w tym UBG, oddawane jest słowem „Pan” – rok ten miał uczyć lud zaufania do Bożego zaopatrzenia zamiast polegania wyłącznie na ludzkim wysiłku. Praktyka ta zapobiegała nadmiernej eksploatacji gleby oraz powstawaniu ogromnych nierówności społecznych, chroniąc najuboższych.
Podstawa biblijna
Zasada roku szabatowego została po raz pierwszy ustanowiona jako nakaz pozostawienia ziemi odłogiem, aby ubodzy z ludu oraz dzikie zwierzęta mogły się posilić tym, co wyrośnie samoistnie (Wj 23,10-11). Z kolei w Księdze Kapłańskiej czas ten jest wyraźnie nazwany szabatem odpoczynku dla ziemi:
„Lecz w siódmym roku ziemia będzie mieć szabat odpoczynku, szabat dla Jahwe. Nie będziesz obsiewał swego pola ani obcinał swojej winnicy.” — Kpł 25,4 (UBG)
Oprócz odpoczynku rolniczego, Szmita wiązała się z bezwzględnym prawem darowania długów, co miało zapobiegać trwałemu ubóstwu i niewolnictwu ekonomicznemu wśród ludu Bożego:
„Po upływie każdego siódmego roku ustanowisz darowanie długów. A to jest sposób darowania: każdy wierzyciel daruje pożyczkę, jakiej udzielił swemu bliźniemu; nie będzie domagał się zwrotu od swego bliźniego lub od swego brata, ponieważ obwołano darowanie długów dla Jahwe.” — Pwt 15,1-2 (UBG)
Jahwe obiecał, że jeśli lud będzie posłuszny, w szóstym roku ześle tak obfite błogosławieństwo, iż plonów wystarczy na cały czas odpoczynku (Kpł 25,20-21). Niezachowywanie lat szabatowych było później jednym z głównych powodów, dla których Izrael został zesłany do niewoli babilońskiej – Bóg wyegzekwował w ten sposób czas, aby ziemia mogła nadrobić zaległe lata odpoczynku (2Krn 36,21).
Znaczenie w Hebrew Roots
W perspektywie hebrajskich korzeni wiary, Szmita jest postrzegana jako makro-skala cotygodniowego szabatu, wpisująca się w święte cykle wyznaczone przez Jahwe. Biblijne zachowywanie tego roku przypomina wierzącym, że cała ziemia i jej zasoby należą wyłącznie do Boga, a człowiek jest jedynie ich zarządcą. W ujęciu proroczym i typologicznym, rok darowania długów i odpoczynku ziemi wskazuje na doskonałe wyzwolenie, które przyniósł Jeszua (Jezus) jako zapowiadany Mesjasz, wykupując wierzących z długu grzechu. Szmita stanowi również proroczą zapowiedź Tysiącletniego Królestwa, w którym Jeszua przywróci całemu stworzeniu pierwotny pokój, uwolnienie od przekleństwa i prawdziwy, ostateczny odpoczynek.
Powiązane pojęcia
- Jubileusz – Rok Jubileuszowy następował po siedmiu cyklach Szmity (w pięćdziesiątym roku) i przynosił całkowite uwolnienie niewolników oraz zwrot własności ziemskiej.
- Szabat – Cotygodniowy siódmy dzień odpoczynku, który stanowi fundamentalny wzór dla koncepcji roku szabatowego.
- Księga Kapłańska – Księga ta zawiera najwięcej szczegółowych przepisów dotyczących rolniczego aspektu odpoczynku ziemi.
- Tora – Prawo Boże ustanawiające zasady Szmity, które ukazują Bożą sprawiedliwość, miłosierdzie i troskę o ubogich.
Studiuj dalej w narzędziach:
- Biblia interlinearna — tekst hebrajski/grecki z numeracją Stronga i morfologią.
- Konkordancja Stronga H8059 „darowanie / szmita” — wszystkie wystąpienia słowa w Piśmie.