Księga Psalmów 40 łączy dziękczynienie za wcześniejsze wybawienie z ponowną prośbą o ratunek. Dawid świadczy, jak Jahwe wyciągnął go z błota i włożył w usta nową pieśń, deklaruje gotowość pełnienia Bożej woli i wobec nowych nieszczęść wzywa PANA, by pospieszył mu na pomoc.
O czym jest Psalm 40?
Psalm otwiera świadectwo wysłuchanej modlitwy. Autor z tęsknotą czekał na Jahwe, a Ten skłonił się ku niemu i wysłuchał jego wołania, wyciągnął go ze strasznego dołu i z błota grząskiego oraz postawił jego stopy na skale, umacniając kroki. W usta wybawionego PAN włożył nową pieśń, chwałę dla Boga, która sprawia, że wielu to zobaczy, ulęknie się i zaufa PANU.
Autor rozwija myśl o błogosławieństwie ufności: szczęśliwy jest człowiek, który pokłada nadzieję w PANU, a nie ma względu na pysznych ani na tych, którzy podążają za kłamstwem. Sławi też niezliczone cuda i zamysły Jahwe wobec swojego ludu, których nikt nie zdoła przed Nim wyliczyć — gdyby chciał je opowiedzieć i ogłosić, jest ich więcej, niż mógłby wypowiedzieć. Wdzięczność za jedno wybawienie otwiera się więc na niezliczone dowody Bożej troski o cały lud.
Kluczowy fragment podejmuje temat posłuszeństwa ponad ofiarą. Jahwe nie chciał ofiary ani daru, lecz otworzył autorowi uszy; nie żądał całopalenia ani ofiary za grzech. W odpowiedzi autor wyznaje: „Oto przychodzę” — pragnie czynić Bożą wolę, a prawo Boga jest w jego wnętrzu. Głosił też sprawiedliwość i wierność Jahwe w wielkim zgromadzeniu, nie powściągając ust ani nie tając Bożego miłosierdzia i prawdy. Sercem tej postawy jest gotowość pełnienia woli Boga, ważniejsza niż jakakolwiek ofiara obrzędowa.
W drugiej części ton zmienia się w błaganie. Otoczyły autora niezliczone nieszczęścia i dosięgły go własne nieprawości, liczniejsze niż włosy na głowie, tak że serce w nim ustaje. Prosi więc PANA o rychły ratunek i o zawstydzenie tych, którzy czyhają na jego duszę, a jednocześnie życzy radości wszystkim szukającym Boga. Kończy pokornym wyznaniem: choć jest ubogi i nędzny, PAN o nim myśli i jest jego pomocą oraz wybawicielem. Psalm łączy więc pamięć o łasce z pilną prośbą, ucząc, że przeszłe wybawienie karmi obecną nadzieję.
Kluczowe wersety
„Wyciągnął mnie ze strasznego dołu i z błota grząskiego i postawił moje stopy na skale, i umocnił moje kroki.” — Ps 40,2 (UBG)
„Oto przychodzę, na początku księgi jest napisane o mnie” — Ps 40,7 (UBG)
Główne motywy i obrazy
Psalm otwierają mocne obrazy ratunku: „straszny dół” i „błoto grząskie” przeciwstawione „skale” i umocnionym krokom oddają przejście od zagrożenia do bezpieczeństwa. „Nowa pieśń” włożona w usta wyraża dziękczynienie, które staje się świadectwem dla wielu. Motyw „otwartych uszu” i posłuszeństwa ponad ofiarą oraz „prawa w sercu” ukazuje pobożność wewnętrzną, a nieprawości „liczniejsze niż włosy na głowie” — przytłaczające poczucie winy. Ruch „z dołu na skałę” oraz od dziękczynienia do błagania nadaje psalmowi wyrazistą, dwudzielną kompozycję.
Główna myśl psalmu
Główną myślą psalmu jest to, że doświadczenie wcześniejszego wybawienia staje się fundamentem ufności w nowej potrzebie. Jahwe nie żąda przede wszystkim ofiar zewnętrznych, lecz posłusznego serca gotowego pełnić Jego wolę. Dlatego autor — przygnieciony grzechem i nieszczęściem — łączy dziękczynienie z błaganiem, wyznając, że PAN o nim myśli i pozostaje jego pomocą oraz wybawicielem.
Powiązane
- Czytaj słowo po słowie: Ps 40 w interlinii (hebr./grec. + UBG)
- Poprzedni: Księga Psalmów 39 — streszczenie
- Następny: Księga Psalmów 41 — streszczenie
- Wszystkie streszczenia rozdziałów