Łaska nie znosi posłuszeństwa Bożym przykazaniom, lecz ratuje nas przed karą za ich złamanie. Zbawienie jest darmowym darem Jahwe, którego nie można kupić uczynkami, jednak biblijna łaska uzdalnia wierzącego do kroczenia drogą posłuszeństwa. Pismo Święte jasno uczy, że wiara w Jeszuę nie unieważnia Prawa, ale je utwierdza.
Powszechny pogląd: Prawo kontra łaska
W tradycyjnym nauczaniu wielu kościołów ugruntował się podział na „epokę Prawa” (obejmującą Stary Testament) i „epokę łaski” (utożsamianą z Nowym Testamentem). Zgodnie z tym poglądem, śmierć Jeszui (Jezusa) na krzyżu całkowicie zniosła wymagania Prawa Bożego (Tory).
Często twierdzi się, że nowotestamentowi chrześcijanie nie podlegają już rzekomo „przestarzałym” przykazaniom, takim jak zachowywanie siódmego dnia tygodnia (sabatu), obchodzenie biblijnych świąt czy przestrzeganie praw dietetycznych rozróżniających pokarmy czyste i nieczyste. Zamiast tego, w wyniku wielowiekowej tradycji kościelnej, biblijny sabat zastąpiono niedzielą, a moadim (wyznaczone czasy spotkań z Bogiem) świętami o pogańskich korzeniach. Wierzącym nierzadko wmawia się, że mają kierować się wyłącznie ogólnym „prawem miłości”, a jakiekolwiek próby dosłownego przestrzegania starotestamentowych przykazań bywają stygmatyzowane jako legalizm.
Biblijna definicja grzechu i rola łaski
Aby właściwie zrozumieć relację między Prawem a łaską, musimy najpierw zdefiniować, czym według samej Biblii jest grzech. Apostoł Jan pisze bardzo wyraźnie: „Każdy, kto popełnia grzech, przekracza też prawo, ponieważ grzech jest przekroczeniem prawa” (1 J 3,4). Gdyby Pismo Święte uczyło, że Prawo zostało zniesione, grzech przestałby istnieć, a tym samym ludzkość nie potrzebowałaby Zbawiciela.
Łaska Jahwe (w wielu polskich przekładach imię to jest niestety zastępowane tytułem „Pan”) to Jego niezasłużona przychylność wobec grzesznika. Zbawienie jest absolutnie darmowym darem: „Łaską bowiem jesteście zbawieni przez wiarę, i to nie jest z was, jest to dar Boga. Nie z uczynków, aby nikt się nie chlubił” (Ef 2,8-9). Jednak apostoł Paweł, główny nauczyciel o usprawiedliwieniu z wiary, zadaje następnie kluczowe pytanie: „Czy więc obalamy prawo przez wiarę? Nie daj Boże! Przeciwnie, utwierdzamy prawo” (Rz 3,31). Łaska uwalnia nas od zapłaty za grzech, którą jest śmierć, ale w żadnym wypadku nie daje licencji na dalsze łamanie Bożych zasad.
Jeszua a Prawo Boże
Sam Mesjasz jednoznacznie wypowiedział się na temat ważności Prawa. W Kazaniu na Górze stwierdził: „Nie sądźcie, że przyszedłem znieść Prawo albo Proroków. Nie przyszedłem znieść, ale wypełnić. Zaprawdę bowiem powiadam wam: Dopóki niebo i ziemia nie przeminą, ani jedna jota, ani jedna kreska nie przeminie z prawa, aż wszystko się wypełni” (Mt 5,17-18). Słowo „wypełnić” nie oznacza tu „zakończyć” czy „unieważnić”, lecz „ukazać pełne znaczenie” i dać doskonały przykład posłuszeństwa.
Jeszua przez całe swoje życie przestrzegał sabatu w siódmym dniu tygodnia (Łk 4,16), obchodził biblijne święta, takie jak Pesach (Pascha) czy Święto Namiotów (Sukot), oraz zachowywał podział na pokarmy czyste i nieczyste (zob. Kpł 11,47). Jego wezwanie skierowane do naśladowców było proste i bezpośrednie: „Jeśli mnie miłujecie, zachowujcie moje przykazania” (J 14,15). Posłuszeństwo nie jest więc próbą zapracowania na zbawienie, lecz naturalnym owocem miłości do Zbawiciela. Potwierdza to apostoł Jan: „Na tym bowiem polega miłość Boga, że zachowujemy jego przykazania, a jego przykazania nie są ciężkie” (1 J 5,3).
Nowe Przymierze: Prawo wypisane na sercu
Tradycja kościelna często błędnie zakłada, że Nowe Przymierze polega na odrzuceniu Tory. Tymczasem Pismo Święte definiuje je zupełnie inaczej. Cytując proroka Jeremiasza, autor Listu do Hebrajczyków pisze: „Takie zaś jest przymierze, które zawrę z domem Izraela po tych dniach, mówi Pan: Dam moje prawa w ich umysły i wypiszę je na ich sercach” (Hbr 8,10).
W Nowym Przymierzu Prawo Boże nie ulega zmianie ani anulowaniu. Zmienia się jedynie jego lokalizacja – zostaje przeniesione z kamiennych tablic do wnętrza człowieka. Biblijna wiara zawsze idzie w parze z uczynkami wynikającymi z posłuszeństwa. Jak zauważa apostoł Jakub: „Tak i wiara, jeśli nie ma uczynków, martwa jest sama w sobie” (Jk 2,17). Łaska i dar Ducha Świętego sprawiają, że wierzący pragnie żyć zgodnie z wolą Jahwe, włączając w to święcenie Jego sabatu, przestrzeganie Jego świąt oraz dbanie o to, by ciało nie było kalane tym, co biblijnie nieczyste.
Podsumowanie
Biblijna łaska i Boże Prawo nie stoją ze sobą w sprzeczności, lecz doskonale się uzupełniają. Prawo wskazuje, czym jest grzech, a łaska ratuje nas przed jego tragicznymi konsekwencjami poprzez doskonałą ofiarę Jeszui. Zbawiony człowiek nie wraca do łamania przykazań, ale z miłości, wdzięczności i mocy Ducha Świętego wybiera drogę posłuszeństwa niezmiennym zasadom Jahwe.