Definicja
Słowo „Talmud” (hebr. תַּלְמוּד) pochodzi od hebrajskiego rdzenia lamad, oznaczającego „uczyć się” lub „studiować”, i w dosłownym sensie oznacza naukę, studium lub nauczanie. W judaizmie jest to obszerny zbiór praw, komentarzy, dyskusji i legend rabinicznych. Składa się z dwóch głównych części: Miszny (spisanej tradycji ustnej) oraz Gemary (późniejszych, obszernych komentarzy do Miszny).
Podstawa biblijna
Choć sam Talmud powstał wieki po zamknięciu kanonu biblijnego, Pismo Święte wielokrotnie odnosi się do problemu stawiania ludzkiej tradycji na równi z Bożym Prawem. Jeszua (Jezus) stanowczo potępił praktykę unieważniania przykazań, które dał Jahwe (PAN) – w przekładach takich jak UBG oddawane to jest słowem „Pan” – ze względu na tak zwaną tradycję starszych, z której ostatecznie wyewoluował Talmud.
„Lecz na próżno mnie czczą, ucząc nauk, które są nakazami ludzkimi. Wy bowiem, opuściwszy przykazania Boże, trzymacie się tradycji ludzkiej, obmywania dzbanków i kubków. I wiele innych tym podobnych rzeczy czynicie.” — Mk 7,7-8 (UBG)
Zasada wystarczalności i nadrzędności samego Pisma (sola scriptura) jest wyraźnie ustanowiona już w Torze, która surowo zabrania dodawania czegokolwiek do Bożego objawienia lub ujmowania z niego (Pwt 4,2). Apostoł Paweł ostrzegał również wierzących przed opieraniem swojej wiary na ludzkich podaniach i filozofiach, zamiast na nauce, którą przyniósł Jeszua (Kol 2,8).
„Mówił im też: Całkowicie znosicie przykazanie Boże, aby zachować swoją tradycję.” — Mk 7,9 (UBG)
Znaczenie w Hebrew Roots
W perspektywie Hebrew Roots Talmud jest traktowany wyłącznie jako cenne źródło historyczne, kulturowe i językowe, a absolutnie nie jako autorytet dorównujący natchnionemu Pismu. Stanowi on obszerne świadectwo tego, jak Żydzi w okresie Drugiej Świątyni oraz w wiekach późniejszych interpretowali Pismo, jak rozwijała się ich teologia i jak wyglądało codzienne życie. Studiowanie tekstów rabinicznych bywa bardzo pomocne w zrozumieniu hebrajskich idiomów, tła społecznego oraz realiów epoki, w której żył i nauczał Jeszua.
Jednakże, zgodnie z biblijną zasadą sola scriptura, każda tradycja rabiniczna (nazywana w judaizmie „ustną Torą”) musi być surowo weryfikowana przez spisane Słowo Boże. Tam, gdzie nakazy Talmudu dodają ludzkie ciężary do Bożego Prawa, modyfikują je lub mu przeczą, wierzący odrzucają je jako bezpodstawne ludzkie ustanowienia. Tradycja może być użytecznym narzędziem poznawczym, ale ostatecznym sędzią i jedyną normą wiary oraz posłuszeństwa pozostaje wyłącznie Biblia.
Powiązane pojęcia
- Miszna – Pierwsza, podstawowa część Talmudu, będąca spisanym zbiorem żydowskiego prawa ustnego.
- Halacha – Żydowskie prawo religijne oparte na Talmudzie, które bywa pomocne jako kontekst, ale nie stanowi normy wiążącej dla wierzących.
- Tora – Pisane Prawo Boże, które jest absolutnym autorytetem i jedynym ostatecznym sędzią dla wszelkich ludzkich tradycji.
- Ewangelia Marka – Księga, w której Jeszua ostro krytykuje przywódców religijnych za stawianie „tradycji starszych” ponad przykazania Boże.
Studiuj dalej w narzędziach:
- Biblia interlinearna — tekst hebrajski/grecki z numeracją Stronga i morfologią.
- Konkordancja Stronga — przeszukaj wystąpienia słów oryginału w całej Biblii.