Pismo Święte wielokrotnie przywołuje postacie władców ościennych mocarstw, których losy splatały się z dziejami królów Judy i Izraela. Jednym z takich momentów, opisanych na kartach natchnionego Słowa Jahwe (PAN), jest wizyta babilońskich posłów u króla Ezechiasza po jego cudownym uzdrowieniu. Inicjatorem tego dyplomatycznego kroku był król Babilonu, Merodak-Baladan. Przez długie wieki sceptycy traktowali tę relację z rezerwą, jednak współczesna archeologia Bliskiego Wschodu dostarczyła jednoznacznych dowodów na historyczność tego władcy oraz realia polityczne tamtej epoki.
Czym jest to odkrycie
Tożsamość biblijnego Merodak-Baladana została bezspornie potwierdzona dzięki odkryciom mezopotamskich inskrypcji i zabytków. W źródłach asyryjskich i babilońskich występuje on pod imieniem Marduk-apla-iddina II (co oznacza „Marduk dał dziedzica”). Kluczowymi dowodami archeologicznymi poświadczającymi jego panowanie i działalność są między innymi jego oficjalna stela graniczna (kudurru), przechowywana obecnie w Muzeum Pergamońskim w Berlinie, oraz liczne wzmianki w oficjalnych annałach asyryjskiego króla Sennacheryba (Sancheryba).
Zabytki te malują obraz niezwykle zdeterminowanego władcy z chaldejskiego plemienia Bit-Jakin, który dwukrotnie przejmował tron w Babilonie (w latach 721–710 p.n.e. oraz krótko w 703 p.n.e.), stawiając czoła potężnej asyryjskiej dominacji. Stela z Berlina przedstawia Marduk-apla-iddina II stojącego przed bóstwem, co stanowi bezpośrednie, fizyczne świadectwo istnienia monarchy wymienionego w biblijnej relacji.
Powiązanie z Pismem
W 2 Księdze Królewskiej oraz w Księdze Izajasza odnajdujemy relację o poselstwie, które Merodak-Baladan wysłał do Jerozolimy. Oficjalnym powodem wizyty były gratulacje z okazji powrotu Ezechiasza do zdrowia oraz zainteresowanie niezwykłym znakiem astronomicznym, który temu towarzyszył. Jednak tło historyczne wskazuje na głębszy, geopolityczny cel: poszukiwanie sojusznika do wspólnego buntu przeciwko Asyrii.
Pismo opisuje to wydarzenie w następujący sposób:
„W tym czasie Berodach-Baladan, syn Baladana, król Babilonu, posłał listy i dar do Ezechiasza. Usłyszał bowiem, że Ezechiasz chorował.” — 2 Krl 20,12 (UBG)
Ezechiasz, połechtany uwagą tak znamienitego gościa, popełnił poważny błąd, pokazując wysłannikom wszystkie swoje bogactwa i zasoby militarne. Prorok Izajasz ostro skrytykował tę lekkomyślność, zapowiadając, że te same skarby zostaną w przyszłości wywiezione właśnie do Babilonu:
„Oto przyjdą dni, kiedy wszystko, co jest w twoim domu i co zgromadzili twoi ojcowie aż do tego dnia, zostanie zabrane do Babilonu. Nic nie pozostanie, mówi Pan.” — 2 Krl 20,17 (UBG)
Z perspektywy historycznej, dążenie Merodak-Baladana do zawarcia przymierza z Judą doskonale wpisuje się w jego udokumentowaną w asyryjskich annałach politykę tworzenia koalicji antyasyryjskich z sąsiednimi narodami.
Co pewne, a co dyskutowane
W świetle faktów historycznych i archeologicznych całkowicie pewna jest tożsamość Merodak-Baladana jako postaci historycznej. Zgodność jego imienia, tytułu królewskiego oraz ram czasowych panowania z danymi biblijnymi nie budzi żadnych wątpliwości wśród asyrologów i historyków starożytności. Wiadomo również, że jako król Babilonu nieustannie szukał sprzymierzeńców na zachodzie, w tym w Syropalestynie, aby osłabić potęgę Niniwy.
Przedmiotem dyskusji akademickiej pozostaje dokładna chronologia wizyty posłów w Jerozolimie. Badacze debatują, czy poselstwo miało miejsce podczas pierwszego, dłuższego okresu panowania Marduk-apla-iddina II (przed 710 r. p.n.e.), czy też tuż przed jego drugą, krótką próbą odzyskania tronu około 703 r. p.n.e., tuż przed niszczycielską kampanią Sennacheryba w Judzie. Sama historyczność misji dyplomatycznej jest jednak powszechnie akceptowana jako wysoce prawdopodobna i zgodna z ówczesnymi realiami politycznymi.
Znaczenie
Dla czytelników Pisma Świętego, którzy stoją na gruncie autorytetu Słowa Bożego ponad ludzkimi teoriami, odkrycie inskrypcji Marduk-apla-iddina II ma ogromne znaczenie. Choć nie potrzebujemy zewnętrznych dowodów, by wierzyć w prawdziwość Biblii, to jednak obecność Merodak-Baladana w kronikach asyryjskich i babilońskich po raz kolejny pokazuje, że narracja biblijna jest mocno osadzona w rzeczywistych realiach historycznych.
Wizyta posłów z Babilonu, która mogła wydawać się mało znaczącym epizodem dyplomatycznym, okazała się punktem zwrotnym w historii Judy. Proroctwo Izajasza wypowiedziane w odpowiedzi na pychę Ezechiasza wypełniło się ze zdumiewającą dokładnością ponad sto lat później. Odkrycia archeologiczne potwierdzające istnienie Merodak-Baladana przypominają nam, że plany i sojusze ludzkie przemijają, a jedynie słowo Jahwe (PAN) trwa na wieki.