Dzieje Apostolskie zaczynają się tam, gdzie kończy się Ewangelia. Jeszua (Jezus) przez czterdzieści dni ukazuje się apostołom, mówi o królestwie Bożym i zapowiada dar Ducha Świętego, po czym wstępuje do nieba z Góry Oliwnej. Uczniowie trwają jednomyślnie w modlitwie, a na miejsce Judasza wybierają Macieja.
Co dzieje się w Dziejach Apostolskich 1?
Łukasz kieruje księgę do Teofila, przypominając, że w pierwszej relacji opisał wszystko, „co Jezus zaczął czynić i czego nauczać”. Zmartwychwstały Jeszua „po swojej męce objawił się jako żywy w wielu niewątpliwych dowodach, przez czterdzieści dni ukazując się im i mówiąc o królestwie Bożym”. Nakazuje apostołom, by nie odchodzili z Jerozolimy, lecz oczekiwali obietnicy Ojca. Cały rozdział można prześledzić słowo po słowie w interlinii Dziejów 1.
Na pytanie zebranych: „Panie, czy w tym czasie przywrócisz królestwo Izraelowi?”, Jeszua odpowiada, że „Nie do was należy znać czasy i pory, które Ojciec ustanowił swoją władzą”. Zapowiada za to moc Ducha i misję świadków sięgającą „aż po krańce ziemi”. Po tych słowach zostaje uniesiony w górę, a obłok zabiera go sprzed ich oczu. Wtedy dwaj mężowie w białych szatach zapowiadają, że wróci tak samo, jak go widzieli wstępującego, i kierują ich wzrok z nieba z powrotem ku powierzonemu zadaniu.
Uczniowie wracają z góry zwanej Oliwną i trwają w modlitwie razem z kobietami, z Marią, matką Jeszui, i jego braćmi — zgromadzenie liczy około stu dwudziestu osób. Piotr przypomina, że wypełniło się Pismo zapowiedziane przez usta Dawida o Judaszu, i wskazuje potrzebę uzupełnienia grona świadków zmartwychwstania. Po modlitwie i losowaniu na miejsce zdrajcy zostaje wybrany Maciej i przyłączony do jedenastu apostołów.
Kluczowe wersety
„Ale przyjmiecie moc Ducha Świętego, który zstąpi na was, i będziecie mi świadkami w Jerozolimie, w całej Judei, w Samarii i aż po krańce ziemi.” — Dz 1,8 (UBG)
„Mężowie z Galilei, dlaczego stoicie, wpatrując się w niebo? Ten Jezus, który został od was wzięty w górę do nieba, przyjdzie tak samo, jak go widzieliście wstępującego do nieba.” — Dz 1,11 (UBG)
Osoby, miejsca i wydarzenia
Adresatem księgi jest Teofil. Wokół zmartwychwstałego Jeszui gromadzą się apostołowie: Piotr i Jakub, Jan i Andrzej, Filip i Tomasz, Bartłomiej i Mateusz, Jakub, syn Alfeusza, i Szymon Zelota oraz Juda, brat Jakuba. Obecni są też Maria, matka Jeszui, i jego bracia. W tle stoi postać Judasza, który „był przewodnikiem tych, którzy schwytali Jezusa”, oraz pole nazwane Hakeldamach, to znaczy Pole Krwi. Do świadectwa zostają wskazani dwaj mężowie: Józef, zwany Barsabą z przydomkiem Justus, i Maciej.
Miejscami akcji są Jerozolima, góra Oliwna oddalona o drogę szabatową oraz sala na górze, gdzie przebywali uczniowie. Głównymi wydarzeniami są wniebowstąpienie Jeszui, zapowiedź jego powrotu, wspólna modlitwa około stu dwudziestu osób i wybór Macieja przez losowanie.
Główna myśl rozdziału
Rozdział łączy odejście Jeszui z początkiem misji uczniów: świadectwo o zmartwychwstaniu ma sięgnąć od Jerozolimy po krańce ziemi, lecz nie ludzką siłą, ale mocą obiecanego Ducha. Uczniowie nie sięgają po własne kalkulacje o czasach i porach, tylko trwają w modlitwie i posłuszeństwie Pismu. Wybór Macieja pokazuje wspólnotę, która swoje decyzje opiera na słowie proroczym i zawierza je Bogu znającemu serca.