Nadchodzi dzień Pięćdziesiątnicy, czyli żydowskie święto Szawuot. Na zgromadzonych uczniów zstępuje Duch Święty jak gwałtowny wiatr i języki ognia, a oni zaczynają mówić obcymi językami. Piotr wyjaśnia zdumionemu tłumowi, że to wypełnienie proroctwa Joela, i głosi Jeszuę (Jezusa) zmartwychwstałego. Tego dnia przyłącza się około trzech tysięcy dusz.
Co dzieje się w Dziejach Apostolskich 2?
„A gdy nadszedł dzień Pięćdziesiątnicy, wszyscy byli jednomyślnie na tym samym miejscu.” To święto Szawuot, jedno z dorocznych świąt pielgrzymich Izraela, dlatego w Jerozolimie przebywają „Żydzi, mężczyźni pobożni, ze wszystkich narodów pod niebem”. Nagły odgłos z nieba wypełnia dom, ukazują się rozdzielone języki jakby z ognia i „wszyscy zostali napełnieni Duchem Świętym, i zaczęli mówić innymi językami, tak jak im Duch pozwalał mówić”. Przebieg sceny prześledzisz w interlinii Dziejów 2.
Tłum słyszy Galilejczyków głoszących „w naszych językach wielkie dzieła Boże” i zdumiewa się, pytając jeden drugiego: „Co to ma znaczyć?”; inni drwią: „Upili się młodym winem”. Wtedy Piotr staje z jedenastoma i wyjaśnia, że jest dopiero trzecia godzina dnia, a to, co się dzieje, jest wypełnieniem słów proroka Joela: „wyleję z mego Ducha na wszelkie ciało”. Cytuje też Dawida, dowodząc, że mówił on nie o sobie, lecz o zmartwychwstaniu Mesjasza.
Piotr głosi Jeszuę z Nazaretu, potwierdzonego przez Boga cudami, wydanego i ukrzyżowanego, którego „Bóg wskrzesił, uwolniwszy od boleści śmierci”. Wywyższony prawicą Boga wylał obiecanego Ducha. Wniosek jest twardy: „tego Jezusa, którego wy ukrzyżowaliście, Bóg uczynił i Panem, i Chrystusem”. Przerażeni słuchacze pytają, co mają robić, a Piotr wzywa ich do pokuty i chrztu. Rodzi się wspólnota, która trwa „w nauce apostołów, w społeczności, w łamaniu chleba i w modlitwach”.
Kluczowe wersety
„I wszyscy zostali napełnieni Duchem Świętym, i zaczęli mówić innymi językami, tak jak im Duch pozwalał mówić.” — Dz 2,4 (UBG)
„Pokutujcie i niech każdy z was ochrzci się w imię Jezusa Chrystusa na przebaczenie grzechów, a otrzymacie dar Ducha Świętego.” — Dz 2,38 (UBG)
Osoby, miejsca i wydarzenia
Centralną postacią jest Piotr, który przemawia „z jedenastoma”. Słuchaczami są pobożni Żydzi i prozelici z całego świata: „Partowie, Medowie, Elamici” oraz mieszkańcy Mezopotamii, Judei, Kapadocji, Pontu, Azji, Frygii, Pamfilii, Egiptu, Libii, Rzymu, a także „Kreteńczycy i Arabowie”. Przywołani zostają prorok Joel i patriarcha Dawid, „że umarł i został pogrzebany, a jego grobowiec znajduje się u nas aż do dziś”. Wydarzeniem centralnym jest wylanie Ducha w dniu Szawuot.
Miejscem jest Jerozolima, dom, w którym siedzieli uczniowie, oraz świątynia, gdzie wierzący trwają każdego dnia. Rozdział zamyka obraz pierwszej wspólnoty: około trzech tysięcy ochrzczonych, wspólnota dóbr, łamanie chleba po domach i codzienna radość, gdy „Pan dodawał kościołowi każdego dnia tych, którzy mieli być zbawieni”.
Główna myśl rozdziału
Pięćdziesiątnica to Szawuot — święto Izraela, w którym Bóg wylewa obiecanego Ducha i otwiera głoszenie o zmartwychwstałym Mesjaszu. Piotr nie sięga po nową naukę, lecz czyta wydarzenie przez Pisma: proroctwo Joela i psalmy Dawida. Odpowiedzią człowieka na Ewangelię jest pokuta, chrzest w imię Jeszui i przebaczenie grzechów, a owocem — wspólnota trwająca w nauce apostołów, modlitwie i wzajemnej pomocy.