Psalm 22 rozpoczyna się rozdzierającym wołaniem opuszczenia, a kończy hymnem uwielbienia obejmującym wszystkie narody. To modlitwa cierpiącego sprawiedliwego, który w skrajnym poniżeniu i bólu nie przestaje wołać do Boga — i zostaje wysłuchany. Nowy Testament odnosi te słowa do cierpień Mesjasza.
O czym jest Psalm 22?
Pierwsza część to jedna z najgłębszych skarg w całym Piśmie. Psalmista woła: „Boże mój, Boże mój, czemu mnie opuściłeś?” — dniem i nocą wzywa Boga, lecz nie otrzymuje odpowiedzi. Mimo to nie traci wiary: przypomina, że Bóg jest Święty i że ufali Mu ojcowie, którzy zostali wybawieni i „się nie zawiedli”. Napięcie między poczuciem oddalenia Boga a pamięcią o Jego wierności napędza całą modlitwę.
Następnie psalmista opisuje własne poniżenie i cierpienie. Nazywa siebie „robakiem, a nie człowiekiem”, pośmiewiskiem ludu; otaczający szydzą, potrząsają głową i drwią, że skoro zaufał Panu, niech Pan go wybawi. Obrazy fizycznej męki są dosadne: rozpłynął się jak woda, kości się rozłączyły, serce stało się jak wosk, siła wyschła, język przylgnął do podniebienia. Wrogowie osaczają go jak byki Baszanu, lwy i psy; szczegóły takie jak „przebili moje ręce i nogi” oraz podział szat i losowanie o tunikę są w Nowym Testamencie odczytywane jako zapowiedź ukrzyżowania. Warto zauważyć, że mimo tak dramatycznych obrazów psalmista ani razu nie oskarża Boga o niesprawiedliwość — jego skarga pozostaje modlitwą, a nie buntem.
W wersecie 22 następuje gwałtowny zwrot ku uwielbieniu. Cierpiący ślubuje głosić imię Boga braciom pośród zgromadzenia, bo Bóg „nie wzgardził ani się nie brzydził utrapieniem ubogiego”, lecz wysłuchał wołania. Radość rozszerza się coraz dalej: ubodzy nasycą się, wszystkie krańce ziemi nawrócą się do Pana, a rodziny narodów oddadzą Mu pokłon. Psalm zamyka wyznanie, że królestwo należy do Jahwe i że przyszłym pokoleniom opowiedziana będzie Jego sprawiedliwość. Ta sama pieśń, która zaczęła się od samotnego jęku, kończy się wizją zgromadzenia obejmującego bogatych i ubogich, żywych i tych, którzy zstępują w proch — ratunek jednego staje się świadectwem dla wszystkich.
Kluczowe wersety
„Boże mój, Boże mój, czemu mnie opuściłeś? Czemu jesteś tak daleki od wybawienia mnie, od słów mego jęku?” — Ps 22,1 (UBG)
„Dzielą między siebie moje szaty i o moją tunikę rzucają losy.” — Ps 22,18 (UBG)
Główne motywy i obrazy
Wołanie opuszczenia — poczucie oddalenia Boga zestawione z pamięcią o Jego świętości i wierności wobec ojców.
Poniżenie i szyderstwo — „robak, a nie człowiek”, drwiny tłumu i wykrzywione usta wrogów.
Obrazy cierpienia ciała — rozlana woda, roztopione serce, wyschła siła, proch śmierci; osaczenie przez byki, lwy i psy.
Przebite ręce i nogi, podzielone szaty — szczegóły odczytywane w Nowym Testamencie jako zapowiedź męki Mesjasza.
Zwrot ku uwielbieniu — od skargi do świadectwa: wszystkie krańce ziemi nawrócą się, a królestwo należy do Pana.
Główna myśl psalmu
Nawet w najgłębszym cierpieniu i poczuciu opuszczenia Bóg nie gardzi utrapieniem ubogiego i ostatecznie wysłuchuje wołania. Psalm prowadzi od rozpaczliwej skargi do triumfalnego uwielbienia, którego zasięg obejmuje wszystkie narody i pokolenia. Wierność Boga okazuje się mocniejsza niż pozorne milczenie, a droga przez mękę wiedzie do publicznego wywyższenia sprawiedliwości Jahwe.
Powiązane
- Czytaj słowo po słowie: Ps 22 w interlinii (hebr./grec. + UBG)
- Poprzedni: Księga Psalmów 21 — streszczenie
- Następny: Księga Psalmów 23 — streszczenie
- Wszystkie streszczenia rozdziałów
Rozdziały: ← Księga Psalmów 21 · Księga Psalmów — cała księga · Księga Psalmów 23 →