Resin z Aramu w inskrypcjach Tiglat-Pilesera III

Resin z Aramu w inskrypcjach Tiglat-Pilesera III

Wydarzenia opisane na kartach Pisma Świętego nie rozgrywały się w próżni geograficznej ani politycznej. Konflikty, sojusze i upadki starożytnych królestw Bliskiego Wschodu, o których czytamy w hebrajskim kanonie, pozostawiły trwałe ślady w państwowych archiwach sąsiednich mocarstw. Jednym z najbardziej wyrazistych przykładów takiego bezpośredniego potwierdzenia relacji biblijnych są asyryjskie inskrypcje klinowe wspominające Resina, ostatniego władcę Aramu-Damaszku. Teksty te, sporządzone na polecenie potężnego asyryjskiego monarchy Tiglat-Pilesera III, rzucają bezcenne światło na tragiczne dla Syrii i Izraela wydarzenia z VIII wieku przed Chr., kiedy to pogańscy najeźdźcy stali się narzędziem wykonania wyroków Jahwe (PAN) wobec niewiernego ludu przymierza.

Resin z Aramu w inskrypcjach Tiglat-Pilesera III
CC0, via Wikimedia Commons

Czym jest to odkrycie

Odkrycie to dotyczy oficjalnych państwowych annałów oraz inskrypcji na glinianych tabliczkach i kamiennych reliefach, odnalezionych podczas XIX- i XX-wiecznych wykopalisk archeologicznych w ruinach starożytnych asyryjskich stolic, przede wszystkim w Kalhu (dzisiejsze Nimrud w Iraku). Teksty te zostały zredagowane na polecenie asyryjskiego króla Tiglat-Pilesera III (panującego w latach 745–727 przed Chr.), który w Biblii występuje również pod imieniem Pul. W swoich kronikach wojennych asyryjski władca szczegółowo opisuje kampanie militarne skierowane na zachód, w stronę Lewantu.

W tych oficjalnych dokumentach państwa asyryjskiego pojawia się imię Rahianu, co w języku akadyjskim stanowi bezpośredni odpowiednik hebrajskiego imienia Resin (reṣén). Asyryjskie inskrypcje wymieniają go jako króla Damaszku, który złożył trybut asyryjskiemu imperium, a następnie zbuntował się przeciwko niemu, co doprowadziło do krwawej ekspedycji odwetowej Tiglat-Pilesera, oblężenia Damaszku, egzekucji Resina oraz ostatecznej aneksji jego królestwa przez Asyrię.

Powiązanie z Pismem

Z perspektywy Pisma, które stawiamy ponad ludzką tradycję i spekulacje, Resin odgrywa kluczową rolę w opisie tzw. wojny syro-efraimskiej. Wydarzenia te miały miejsce za panowania judzkiego króla Achaza. Resin, król Aramu, oraz Pekach, syn Remaliasza i król Izraela, zawiązali antyasyryjską koalicję. Kiedy Achaz odmówił przystąpienia do tego sojuszu, obaj władcy najechali Judę, usiłując zdetronizować dynastię Dawida i osadzić na tronie w Jerozolimie swojego marionetkowego władcę. Przerażony Achaz, zamiast zaufać obietnicom Jahwe przekazanym przez proroka Izajasza (Iz 7), wysłał posłańców z błaganiem o pomoc do Tiglat-Pilesera III, oferując mu złoto i srebro ze świątyni.

Pismo Święte opisuje dramatyczny przebieg tych wydarzeń oraz interwencję Asyrii w 2 Księdze Królewskiej:

„Wtedy Resin, król Syrii, i Pekach, syn Remaliasza, król Izraela, wyruszyli na wojnę przeciw Jerozolimie i oblegli Achaza, ale nie mogli go pokonać.” — 2 Krl 16,5 (UBG)

Asyryjska odpowiedź była natychmiastowa i bezwzględna. Król Asyrii uderzył na Damaszek, zdobył go, uprowadził mieszkańców i zabił Resina, co dokładnie odpowiada doniesieniom z zachowanych annałów klinowych:

„I król Asyrii wysłuchał go. Wyruszył bowiem król Asyrii przeciw Damaszkowi, zdobył go i uprowadził jego mieszkańców do Kir, a Resina zabił.” — 2 Krl 16,9 (UBG)

Co pewne, a co dyskutowane

Historyczny konsensus naukowy w pełni potwierdza tożsamość biblijnego Resina z asyryjskim Rahianu. Nie ma żadnych wątpliwości wśród asyrologów i biblistów, że teksty te mówią o tej samej osobie, rządzącej tym samym terytorium w dokładnie tym samym czasie (lata 30. VIII wieku przed Chr.). Potwierdzony jest również fakt, że Resin działał w ścisłym porozumieniu z Pekachem (wspominanym w tekstach asyryjskich jako Paqaha) oraz że ostatecznie poniósł śmierć z rąk asyryjskich najeźdźców.

Pewnym przedmiotem dyskusji i analiz chronologicznych pozostają dokładne daty poszczególnych kampanii Tiglat-Pilesera III oraz precyzyjne dopasowanie momentu złożenia trybutu przez królów regionu (w tym Achaza, zwanego w inskrypcjach Iauhazi). Niektórzy historycy debatują nad dokładną kolejnością wydarzeń militarnych, które doprowadziły do upadku Damaszku w 732 roku przed Chr., jednak sama autentyczność postaci Resina i wierność biblijnego opisu historycznego tła tej wojny są bezdyskusyjne.

Znaczenie

Dla wierzących badaczy Pisma, podążających ścieżką Sola Scriptura, asyryjskie inskrypcje dotyczące Resina stanowią wybitne potwierdzenie historycznej rzetelności tekstu biblijnego. Biblia nie jest zbiorem narodowych mitów ani późno zredagowanych opowiadań alegorycznych. Przedstawia ona realne postacie, realne konflikty geopolityczne i realne konsekwencje ludzkich decyzji.

Historia upadku Resina i jego sojuszu z Pekachem niesie także głębokie przesłanie duchowe. Pokazuje, że ludzkie sojusze polityczne skierowane przeciwko planom Boga i Jego pomazańcom z linii Dawida są skazane na porażkę. Jeszua (Jezus), jako obiecany potomek Dawida, panuje na wieki, podczas gdy potęgi starożytnego świata, takie jak Aram-Damaszek reprezentowany przez Resina, przeminęły bezpowrotnie, pozostawiając po sobie jedynie spalone ruiny i wyryte w kamieniu imiona pogańskich królów.

Źródła