Definicja
Słowo „Szema” (hebr. שְׁמַע) pochodzi od hebrajskiego czasownika oznaczającego „słuchać”, „usłyszeć”, ale także „zważać na coś”, „rozumieć” i „być posłusznym”. W biblijnym sposobie myślenia słuchanie jest nierozerwalnie związane z działaniem. W kontekście Pisma termin ten odnosi się do najważniejszego wyznania wiary Izraela, zapisanego w Księdze Powtórzonego Prawa. Szema to fundament biblijnego monoteizmu, który ogłasza jedność i jedyność Boga oraz wzywa Jego lud do całkowitego oddania, wierności i miłości względem Niego.
Podstawa biblijna
Głównym tekstem ustanawiającym to centralne wyznanie jest fragment z Księgi Powtórzonego Prawa, w którym Jahwe (PAN) (PAN – polskie przekłady, w tym UBG, tradycyjnie zastępują to imię własne tytułem „Pan”) objawia swoją jedność:
„Słuchaj, Izraelu! Jahwe, nasz Bóg, Jahwe jest jeden. Będziesz miłował Jahwe, swego Boga, całym swym sercem, całą swą duszą i z całej swej siły;” — Pwt 6,4-5 (UBG)
Dalsza część tego nakazu (Pwt 6,6-9) poleca, aby te słowa były wyryte w sercu, aby uczyć ich dzieci w każdym czasie i umieszczać jako znaki na rękach, między oczami oraz na odrzwiach domów.
Kiedy Jeszua (Jezus) został zapytany o najważniejsze przykazanie w Prawie, zacytował właśnie początek Szema, potwierdzając jego absolutny autorytet dla wierzących również w Nowym Przymierzu:
„A Jezus mu odpowiedział: Pierwsze przykazanie ze wszystkich jest to: Słuchaj, Izraelu! Pan, nasz Bóg, Pan jest jeden. Będziesz więc miłował Pana, swego Boga, całym swym sercem, całą swą duszą, całym swym umysłem i z całej swojej siły. To jest pierwsze przykazanie.” — Mk 12,29-30 (UBG)
Znaczenie w Hebrew Roots
W perspektywie Hebrew Roots, Szema nie jest jedynie suchą deklaracją teologiczną czy zrytualizowaną formułką modlitewną, lecz wezwaniem do aktywnego posłuszeństwa Torze z miłości do Jahwe. Podczas gdy późniejsza tradycja rabiniczna (np. w Misznie) sformalizowała odmawianie Szema jako ścisły obowiązek religijny realizowany dokładnie rano i wieczorem, podejście oparte na autorytecie samego Pisma kładzie nacisk na ciągłą postawę serca. Słuchanie głosu Bożego oznacza przestrzeganie Jego przykazań w codziennym życiu (Pwt 11,13). Jeszua wyraźnie potwierdził, że prawdziwa miłość do Boga, zadeklarowana w Szema, jest fundamentem, na którym opiera się całe Prawo i Prorocy (Mt 22,40), co dowodzi, że łaska nie znosi posłuszeństwa, lecz do niego uzdalnia.
Powiązane pojęcia
- Jahwe — Szema jest centralnym wyznaniem jedności i jedyności tego Imienia, wykluczającym politeizm.
- Księga Powtórzonego Prawa — Księga, w której Mojżesz po raz pierwszy przekazuje Izraelowi nakaz słuchania i miłowania Boga całym sercem.
- Mezuza — Zewnętrzny znak posłuszeństwa nakazowi zapisanemu w Szema, umieszczany na odrzwiach domów.
- Tefilin — Pudełeczka z fragmentami Tory, w tym Szema, noszone w celu dosłownego wypełnienia nakazu przywiązywania słów Bożych do ramienia i czoła.
Studiuj dalej w narzędziach:
- Biblia interlinearna — tekst hebrajski/grecki z numeracją Stronga i morfologią.
- Konkordancja Stronga H8085 „słyszeć (szema)” — wszystkie wystąpienia słowa w Piśmie.