Jedenasty rozdział Jeremiasza ogłasza słowa „tego przymierza”, które Juda złamała, idąc za obcymi bogami. PAN zapowiada nieszczęście, z którego nie da się wymknąć, i zakazuje prorokowi wstawiać się za ludem. Rozdział zamyka spisek mieszkańców Anatot, którzy nastają na życie Jeremiasza.
O czym mówi Księga Jeremiasza 11?
PAN każe Jeremiaszowi przypomnieć mężczyznom Judy i mieszkańcom Jerozolimy słowa przymierza. Przeklęty jest ten, kto nie słucha jego słów — tych, które Bóg nakazał ojcom w dniu wyjścia z Egiptu, „z pieca do topienia żelaza”. Warunek był prosty: słuchać głosu PANA, a wtedy będą jego ludem, a on ich Bogiem, i wypełni przysięgę o ziemi opływającej mlekiem i miodem. Prorok odpowiada: „Amen, Panie!”. Dlatego ma głosić te słowa po miastach Judy i ulicach Jerozolimy.
Bóg wylicza jednak winę: od wyjścia z Egiptu usilnie ostrzegał ojców, lecz oni nie nakłonili ucha i szli za uporem swego złego serca. Teraz wśród ludu znalazł się spisek — wrócili do nieprawości przodków i poszli za innymi bogami, a dom Izraela i dom Judy złamały przymierze. Odpowiedzią jest nieszczęście, z którego nie zdołają się wydostać; gdy zawołają do bożków, którym palą kadzidło, ci ich nie wybawią. „Ile bowiem jest twoich miast, tylu twoich bogów, Judo!” — tyle też ołtarzy Baala co ulic w Jerozolimie. PAN zakazuje Jeremiaszowi modlić się za ten lud, bo wołania nie wysłucha. Niegdyś zielone drzewo oliwne, dające piękny owoc, zostaje podpalone wśród huku burzy, a jego gałęzie są połamane.
W drugiej części rozdziału Bóg odsłania prorokowi knowania przeciw niemu. Jeremiasz wyznaje, że był jak baranek prowadzony na rzeź i nie wiedział, że knuto zamysły, by zniszczyć „drzewo wraz z jego owocem” i wymazać jego imię. Zwraca się więc do PANA, który bada nerki i serca, oddając mu swoją sprawę. Bóg odpowiada wyrokiem na mężczyzn z Anatot — rodzinnego miasta proroka — którzy grożą mu śmiercią, jeśli nie przestanie prorokować w imię PANA: ich młodzieńcy zginą od miecza, synowie i córki od głodu, a z ludzi Anatot nie zostanie nikt w roku ich nawiedzenia.
Kluczowe wersety
„Dom Izraela i dom Judy złamały moje przymierze, które zawarłem z ich ojcami.” — Jr 11,10 (UBG)
„Oto sprowadzę na nich nieszczęście, z którego nie będą mogli się wydostać; a choćby wołali do mnie, nie wysłucham ich.” — Jr 11,11 (UBG)
Główne obrazy i zapowiedzi
Rozdział spina dwa obrazy. Pierwszy to samo przymierze: warunkowa więź zawarta przy wyjściu „z pieca do topienia żelaza”, którą wierność mogła utrzymać, a bunt zerwał. Drugi to zielone drzewo oliwne — piękne i owocne — które Bóg zasadził, lecz sam podpala wśród burzy; połamane gałęzie zapowiadają nadchodzące nieszczęście. Wielość bożków — tylu, ile miast — obnaża skalę odstępstwa, a zakaz modlitwy za lud pokazuje, że wyrok jest już przesądzony. Na tym tle pojawia się nowy wątek prześladowanego proroka: baranek prowadzony na rzeź i spisek w Anatot — motyw, który Jeremiasz rozwinie w skardze następnego rozdziału.
Główna myśl rozdziału
Sednem rozdziału jest złamane przymierze: lud, który miał słuchać głosu PANA, wybrał obcych bogów, więc zapowiadane błogosławieństwo obraca się w zapowiedziane nieszczęście. Wierność Boga wobec własnego słowa działa w obie strony — potwierdza obietnicę tym, którzy słuchają, i sprowadza sąd na tych, którzy zrywają umowę. Równolegle rozdział ukazuje cenę wierności samego proroka: głoszenie słowa czyni z Jeremiasza cel spisku nawet we własnym mieście, a swoją krzywdę oddaje on w ręce sprawiedliwego Sędziego.
Powiązane
- Czytaj słowo po słowie: Jr 11 w interlinii (hebr. + UBG)
- Poprzedni: Księga Jeremiasza 10 — streszczenie
- Następny: Księga Jeremiasza 12 — streszczenie
- Wszystkie streszczenia rozdziałów
Zobacz też: Przymierze (brit) · Jeremiasz · Juda — znaczenie imienia
Rozdziały: ← Księga Jeremiasza 10 · Księga Jeremiasza — cała księga · Księga Jeremiasza 12 →