Księga Jeremiasza 5 uzasadnia zapowiedziany sąd, przeszukując Jerozolimę w daremnym poszukiwaniu choćby jednego sprawiedliwego. Bóg wskazuje na fałszywe przysięgi, twarde serca, cudzołóstwo i ucisk ubogich, a na koniec piętnuje proroków, którzy kłamliwie prorokują, i lud, który to kocha.
O czym mówi Księga Jeremiasza 5?
Rozdział otwiera próba, którą Bóg zadaje miastu: niech przebiegną ulice Jerozolimy i poszukają choćby jednego człowieka wymierzającego sprawiedliwy sąd i szukającego prawdy — a wtedy Bóg jej przebaczy. Poszukiwanie jest daremne: nawet gdy mówią „Jak żyje Pan”, przysięgają fałszywie. Bóg ich karcił, lecz nie poczuli bólu; uczynili twarze „twardszymi od skały” i nie chcą się nawrócić. Prorok najpierw usprawiedliwia prostych jako nieświadomych drogi Pana, lecz i wielcy, którzy powinni ją znać, „złamali jarzmo, zerwali więzy”.
Dlatego zapowiedziana jest kara w obrazie drapieżników: lew z lasu, wilk wieczorny i czyhający lampart rozszarpią tych, którzy mnożą przestępstwa. Bóg pyta wprost, dlaczego miałby przebaczyć ludowi, którego synowie Go opuścili i przysięgają „na tych, którzy nie są bogami”. Nasyceni, cudzołożyli i tłumnie schodzili się w domu nierządnicy; są „jak konie wypasione”, każdy rżący do żony bliźniego. Dwa razy pada retoryczne pytanie: czy nad takim narodem Bóg nie ma się pomścić.
Wyrok dotyka murów i fałszywych zabezpieczeń. Bóg każe niszczyć winnicę, lecz nie doszczętnie, bo dom Izraela i dom Judy sprzeniewierzyły się i zaparły się Pana, mówiąc: „nie spadnie na nas nic złego”. Prorocy, którzy przeminą „z wiatrem” i nie mają w sobie Bożego słowa, sami staną się ostrzeżeniem: Bóg uczyni słowa w ustach Jeremiasza ogniem, a lud drewnem, które ten ogień pochłonie. Sprowadzi też „naród z daleka”, starożytny, którego języka Juda nie rozumie — jego kołczan jest „jak grób otwarty” — by pochłonął plony, dzieci, trzody i warowne miasta.
Rozdział łączy zapowiedź kary z jej uzasadnieniem. Gdy lud zapyta, za co spotkało go to wszystko, ma usłyszeć: jak opuścił Boga i służył obcym w swojej ziemi, tak będzie służył cudzoziemcom w cudzej. Bóg dziwi się, że lud nie boi się Tego, który położył piasek jako granicę morza — fale huczą, lecz go nie przekroczą — a serce ludu pozostaje „krnąbrne i buntownicze”. Wśród ludu są niegodziwcy czyhający „jak łowcy”, którzy tuczą się kosztem sierot i ubogich. Ostatnie słowa obnażają zmowę na szczycie: prorocy kłamliwie prorokują, kapłani panują z ich udziałem, a lud to kocha.
Kluczowe wersety
„Przebiegnijcie ulice Jerozolimy, wypatrujcie teraz i zobaczcie, szukajcie po jej ulicach, czy znajdziecie człowieka, kogoś, kto by wymierzał sprawiedliwy sąd i szukał prawdy, a przebaczę jej.” — Jr 5,1 (UBG)
„Prorocy kłamliwie prorokują i kapłani panują przez ich ręce, a mój lud to kocha. Cóż uczynicie, kiedy nadejdzie koniec?” — Jr 5,31 (UBG)
Główne obrazy i zapowiedzi
Rozdział otwiera obraz poszukiwania sprawiedliwego po ulicach miasta, które okazuje się puste od prawdy. Grozę kary niosą drapieżniki — lew, wilk i lampart czyhające przy miastach — oraz naród z daleka, którego kołczan jest jak otwarty grób, a mowa niezrozumiała. Powracają obrazy moralnej zdrady: konie rżące do cudzych żon, dom nierządnicy, klatka pełna ptaków jako obraz domów pełnych zdrady. Przeciw ludzkiej pysze staje obraz morza powstrzymanego piaskiem — Bóg, którego nawet żywioł słucha, a którego lud lekceważy.
Główna myśl rozdziału
Rozdział pokazuje, że sąd nad Judą jest sprawiedliwy, bo zepsucie przeniknęło wszystkie warstwy — od prostego ludu po proroków i kapłanów, którzy zamienili swój urząd w kłamstwo, a lud to pokochał. Grzech nie jest tu abstrakcją: to fałszywa przysięga, cudzołóstwo, ucisk ubogich i sytość bez bojaźni Bożej. Nawet w gniewie Bóg powstrzymuje zniszczenie doszczętne, lecz pytanie o to, co lud uczyni, kiedy nadejdzie koniec, zostawia go bez złudzeń co do nadchodzącej odpłaty.
Powiązane
- Czytaj słowo po słowie: Jr 5 w interlinii (hebr./grec. + UBG)
- Poprzedni: Księga Jeremiasza 4 — streszczenie
- Następny: Księga Jeremiasza 6 — streszczenie
- Wszystkie streszczenia rozdziałów
Rozdziały: ← Księga Jeremiasza 4 · Księga Jeremiasza — cała księga · Księga Jeremiasza 6 →