Szesnasty rozdział Ewangelii Łukasza mówi o pieniądzu, wierności i wieczności. Jeszua (Jezus) opowiada przypowieść o roztropnym szafarzu, ostrzega, że nie można służyć naraz Bogu i mamonie, potwierdza trwałość Prawa i maluje wstrząsający obraz losu bogacza oraz żebraka Łazarza po śmierci — z Mojżeszem i Prorokami jako ostatnim głosem.
Co dzieje się w Ewangelii Łukasza 16?
Do uczniów Jeszua kieruje przypowieść o szafarzu oskarżonym o trwonienie dóbr pana. Grozi mu utrata stanowiska, a kopać nie może i żebrać się wstydzi, więc wzywa dłużników i obniża ich zapisy — sto baryłek oliwy na pięćdziesiąt, sto korców pszenicy na osiemdziesiąt — by zaskarbić sobie ich wdzięczność. Pan chwali jego roztropność, a Jeszua wyciąga wniosek, że „synowie tego świata w swoim pokoleniu są roztropniejsi od synów światłości”, i wzywa, by mądrze używać „mamoną niesprawiedliwości” oraz być wiernym już w najmniejszym. Kto bowiem jest wierny w małym, wierny jest i w wielkim, a kto zawiódł w cudzym, nie otrzyma tego, co własne.
Stąd twarda zasada: „Nie możecie służyć Bogu i mamonie”. Słuchający tego chciwi faryzeusze naśmiewają się, a Mesjasz odsłania ich obłudę: „To bowiem, co ludzie poważają, obrzydliwością jest w oczach Boga”. Potem pada mowa o Prawie i Prorokach głoszonych do Jana oraz o nienaruszalności najmniejszej kreski Prawa, a także słowo o cudzołóstwie przy oddaleniu żony i powtórnym małżeństwie.
Drugą połowę rozdziału wypełnia obraz bogacza w purpurze i bisiorze oraz owrzodziałego żebraka Łazarza u jego wrót. Po śmierci Łazarz zostaje zaniesiony przez aniołów „na łono Abrahama”, a bogacz cierpi męki w piekle. Prosi o kroplę wody i o ostrzeżenie pięciu braci, lecz Abraham wskazuje na utwierdzoną między nimi wielką przepaść oraz na wystarczalność Pisma: „Mają Mojżesza i Proroków, niech ich słuchają”. Kto ich nie słucha, nie uwierzy, „choćby ktoś zmartwychwstał”.
Kluczowe wersety
„Żaden sługa nie może dwom panom służyć, gdyż albo jednego będzie nienawidził, a drugiego miłował, albo jednego będzie się trzymał, a drugim wzgardzi. Nie możecie służyć Bogu i mamonie.” (Łk 16,13)
„I łatwiej jest niebu i ziemi przeminąć, niż przepaść jednej kresce prawa.” (Łk 16,17)
Osoby, miejsca i wydarzenia
W rozdziale występują: Jeszua nauczający uczniów, bogaty gospodarz i jego szafarz oraz dłużnicy z przypowieści, chciwi faryzeusze, a w drugiej części — bogacz, żebrak Łazarz oraz Abraham rozmawiający zza wielkiej przepaści. Miejsca to dom bogacza z żebrakiem u wrót oraz zaświaty: łono Abrahama i miejsce mąk. Kluczowe wydarzenia to przypowieść o niesprawiedliwym szafarzu, nauki o mamonie i o trwałości Prawa oraz przypowieść o bogaczu i Łazarzu.
Główna myśl rozdziału
Łukasz 16 pyta, komu naprawdę służymy. Pieniądz jest narzędziem do zdobywania wieczności albo panem, który zaślepia — nie da się czcić go razem z Bogiem. Rozdział mocno podkreśla trwałość Prawa: prędzej przeminie niebo i ziemia niż jedna kreska Prawa. Przypowieść o Łazarzu odwraca ludzkie oceny — bogaty i wywyższany na ziemi może okazać się przegrany w wieczności — i uczy, że o losie człowieka decyduje odpowiedź na słowo Boże, na Mojżesza i Proroków, a nie żądanie spektakularnych znaków ponad Pismem. Nawet zmartwychwstanie nie przekona tego, kto lekceważy Pisma.
Czytaj rozdział słowo po słowie: interlinia — Ewangelia Łukasza 16.