Dzieje Apostolskie 17 wiodą Pawła przez Tesalonikę, Bereę i Ateny. W synagogach dowodzi z Pisma, że Jeszua (Jezus) jest Chrystusem; szlachetni Berejczycy codziennie badają Pisma, a w Atenach Paweł na Areopagu głosi Boga Stwórcę i wzywa do pokuty wobec zapowiedzianego sądu przez zmartwychwstałego.
Co dzieje się w Dziejach Apostolskich 17?
W Tesalonice Paweł „według swego zwyczaju” przez trzy szabaty rozprawia w synagodze na podstawie Pisma, dowodząc, że Chrystus musiał cierpieć i powstać z martwych oraz że tym Chrystusem jest głoszony przez niego Jeszua. Część słuchaczy wierzy, lecz zazdrośni Żydzi podburzają miasto, nachodzą dom Jazona i ciągną braci przed przełożonych, oskarżając ich, że działają wbrew dekretom cesarza, głosząc innego króla — Jezusa. Po wzięciu poręczenia od Jazona wypuszczają zatrzymanych.
Nocą bracia wysyłają Pawła i Sylasa do Berei. Tamtejsi słuchacze są szlachetniejsi: przyjmują słowo „z całą gotowością i codziennie badali Pisma, czy tak się sprawy mają”. Wielu wierzy, w tym znamienite greckie kobiety i mężczyźni. Gdy jednak Żydzi z Tesaloniki przychodzą i tam podburzać lud, bracia wyprawiają Pawła ku morzu, a Sylas i Tymoteusz pozostają. Odprowadzający doprowadzają Pawła aż do Aten z poleceniem, by tamci szybko do niego dołączyli.
W Atenach Paweł burzy się w duchu na widok miasta oddanego bałwochwalstwu i rozprawia w synagodze oraz codziennie na rynku. Spierają się z nim filozofowie epikurejscy i stoiccy; jedni nazywają go nowinkarzem, inni sądzą, że jest „zwiastunem obcych bogów”, bo głosi Jeszuę i zmartwychwstanie. Zaprowadzają go na Areopag, by usłyszeć nową naukę.
Paweł nawiązuje do ołtarza z napisem „Nieznanemu Bogu” i głosi Boga, który stworzył świat i „nie mieszka w świątyniach zbudowanych ręką”, sam daje wszystkim życie i oddech, a z jednej krwi uczynił wszystkie narody. Skoro jesteśmy z Bożego rodu, Bóstwa nie należy porównywać do złota, srebra czy kamienia. Bóg wzywa teraz wszystkich do pokuty, bo wyznaczył dzień sprawiedliwego sądu przez człowieka, którego wskrzesił z martwych. Na wzmiankę o zmartwychwstaniu jedni się naśmiewają, inni chcą słuchać dalej; niektórzy wierzą — wśród nich Dionizy Areopagita i Damaris.
Kluczowe wersety
„Ci byli szlachetniejsi od tych w Tesalonice, gdyż przyjęli słowo Boże z całą gotowością i codziennie badali Pisma, czy tak się sprawy mają.” — Dz 17,11 (UBG)
„Bóg, który stworzył świat i wszystko na nim, ten, który jest Panem nieba i ziemi, nie mieszka w świątyniach zbudowanych ręką.” — Dz 17,24 (UBG)
Osoby, miejsca i wydarzenia
Osoby: Paweł; Sylas; Tymoteusz; Jazon; Żydzi z Tesaloniki; Berejczycy; filozofowie epikurejscy i stoiccy; Dionizy Areopagita; Damaris.
Miejsca: Amfipolis i Apolonia; Tesalonika; Bereja; Ateny — rynek i Areopag; ołtarz „Nieznanemu Bogu”.
Wydarzenia: nauczanie przez trzy szabaty w synagodze; rozruch i poręczenie Jazona; codzienne badanie Pism w Berei; kolejne podburzanie tłumu; mowa Pawła na Areopagu; różne reakcje na zmartwychwstanie i nawrócenie części słuchaczy.
Główna myśl rozdziału
Metoda Pawła jest ta sama w każdym mieście: dowodzenie z Pisma, że Jeszua jest zapowiedzianym Chrystusem. Wzorem stają się Berejczycy, którzy nie przyjmują nauki bezkrytycznie, lecz „codziennie badali Pisma, czy tak się sprawy mają” — to postawa sprawdzania każdego słowa według spisanego objawienia.
W Atenach ta sama treść zostaje przedstawiona ludziom bez znajomości Pism: Paweł głosi jednego Boga Stwórcę, który nie mieszka w rękodzielnych świątyniach ani nie jest podobny do bożków ze złota i kamienia. Wezwanie do pokuty opiera na zapowiedzi sprawiedliwego sądu i na fakcie wskrzeszenia — i to właśnie zmartwychwstanie dzieli słuchaczy na drwiących i wierzących.
Zobacz interlinearny tekst Dziejów Apostolskich 17 oraz sąsiednie streszczenia: Dzieje Apostolskie 16 i Dzieje Apostolskie 18.
Zobacz też: Jeszua (Jezus) · Dzieje Apostolskie · Damaris · Paweł — znaczenie imienia · Sylas — znaczenie imienia · Tymoteusz — znaczenie imienia
Rozdziały: ← Dzieje Apostolskie 16 · Dzieje Apostolskie — cała księga · Dzieje Apostolskie 18 →