List do Rzymian 4 dowodzi usprawiedliwienia z wiary na przykładzie Abrahama. „Abraham uwierzył Bogu i zostało mu to poczytane za sprawiedliwość” — zanim jeszcze został obrzezany. Paweł pokazuje, że to wiara, nie uczynki ani obrzezanie, czyni patriarchę ojcem wszystkich wierzących, z narodów i z Izraela.
Co Paweł mówi w Liście do Rzymian 4?
Paweł pyta, „co zyskał Abraham, nasz ojciec, według ciała”. Gdyby był usprawiedliwiony z uczynków, „ma się czym chlubić, ale nie przed Bogiem”. Pismo mówi jednak inaczej: wiara została mu „poczytane za sprawiedliwość”. Zapłata za pracę należy się „za należność”, lecz temu, „kto nie pracuje, lecz wierzy w tego, który usprawiedliwia bezbożnego”, wiara zostaje poczytana za sprawiedliwość. To samo błogosławieństwo opisuje Dawid, mówiąc o człowieku, „któremu Bóg przypisze sprawiedliwość bez uczynków”: „Błogosławieni, których nieprawości są przebaczone i których grzechy są zakryte”.
Kluczowy jest moment: Abraham otrzymał tę sprawiedliwość „przed obrzezaniem”. Obrzezanie było jedynie „pieczęć sprawiedliwości wiary, którą miał przed obrzezaniem”. Dlatego jest „ojcem wszystkich nieobrzezanych wierzących”, a zarazem tych, „którzy chodzą śladami wiary”. Obietnica, że będzie „dziedzicem świata”, „nie została dana Abrahamowi czy jego potomstwu przez prawo, ale przez sprawiedliwość wiary”. Gdyby dziedzicami byli „ci, którzy są z prawa”, wówczas „wiara stała się daremna i obietnica obróciła się wniwecz”; dlatego dziedzictwo jest „z wiary”, aby było „z łaski” i „niewzruszona dla całego potomstwa”.
Wiara Abrahama była mocna „wbrew nadziei”: „nie zważał na swoje już obumarłe ciało” ani na „obumarłe łono Sary”, lecz „nie zachwiał się z powodu niewiary”, „umocnił się wiarą i oddał chwałę Bogu”, pewien, że Bóg „ma moc też uczynić”, co obiecał. Zapisano to nie tylko o nim, ale i „ze względu na nas, którym ma być poczytane”, jeśli wierzymy w Tego, który wskrzesił Jeszuę (Jezusa) — „wydany za nasze grzechy” i wzbudzony „dla naszego usprawiedliwienia”.
Kluczowe wersety
„Abraham uwierzył Bogu i zostało mu to poczytane za sprawiedliwość.” — Rz 4,3 (UBG)
„Który został wydany za nasze grzechy i wstał z martwych dla naszego usprawiedliwienia.” — Rz 4,25 (UBG)
Główne pojęcia i osoby
Osoby: Abraham, „ojcem nas wszystkich”; Sara; Dawid, świadczący o „sprawiedliwość bez uczynków”; Bóg, który „ożywia umarłych”; Jeszua (Jezus), „wydany za nasze grzechy” i wskrzeszony.
Pojęcia: wiara „poczytane za sprawiedliwość”; łaska kontra „należność”; pierwszeństwo wiary „przed obrzezaniem”; obietnica bycia „dziedzicem świata”; wiara „wbrew nadziei”.
Główna myśl rozdziału
Rozdział 4 osadza ewangelię w Torze: sztandarowy dowód usprawiedliwienia z wiary Paweł czerpie z Księgi Rodzaju. Skoro Abraham został uznany za sprawiedliwego, gdy uwierzył — na długo przed obrzezaniem i przed nadaniem Prawa — sprawiedliwość zawsze była darem przyjmowanym wiarą, nie zapłatą „za należność”.
To utwierdza czytelnika Pisma w spójności całego objawienia: nowe przymierze nie wprowadza obcej zasady, lecz wydobywa tę, którą Bóg zapisał w życiu patriarchy. Wiara, która „oddał chwałę Bogu” i ufa Jego mocy wskrzeszania umarłych, łączy Abrahama i wierzących z narodów w jedną rodzinę dziedziców obietnicy. Ta sama wiara, którą miał Abraham, staje się udziałem tych, „którym ma być poczytane” za sprawiedliwość. Wiara nie jest tu ludzką zasługą, lecz zaufaniem obietnicy — i właśnie dlatego dziedzictwo pozostaje „z łaski”, niewzruszone i dostępne dla każdego, kto uwierzy, tak z Izraela, jak z narodów.
Zobacz interlinearny tekst Listu do Rzymian 4 oraz sąsiednie streszczenia: List do Rzymian 3 i List do Rzymian 5.
Zobacz też: Obrzezanie (brit mila) · Jeszua (Jezus) · Przymierze (brit) · List do Rzymian · Abraham · Dawid
Rozdziały: ← List do Rzymian 3 · List do Rzymian — cała księga · List do Rzymian 5 →