Definicja
Słowo menora (hebr. מְנוֹרָה) oznacza dosłownie „świecznik”, „lampę” lub „miejsce światła”. Termin ten wywodzi się od hebrajskiego rdzenia ner (lampa) lub nur (światło). W ujęciu biblijnym pojęcie to odnosi się przede wszystkim do unikalnego, siedmioramiennego świecznika wykonanego z jednej bryły szczerego złota. Stanowił on kluczowy element wyposażenia Miejsca Świętego w ziemskim przybytku, a w późniejszych wiekach znajdował się także w świątyni w Jerozolimie.
Podstawa biblijna
Instrukcje dotyczące budowy i wyglądu menory zostały podyktowane Mojżeszowi bezpośrednio przez Jahwe (PAN) – warto zaznaczyć, że polskie przekłady, w tym UBG, oddają to święte imię własne (JHWH) tytułem „Pan”. Świecznik miał być bogato zdobiony motywami roślinnymi:
„Uczynisz też świecznik ze szczerego złota. Ów świecznik będzie wykuty: jego podstawa, ramiona, kielichy, gałki i kwiaty będą z tej samej bryły. Z jego boków będzie wychodzić sześć ramion: trzy ramiona świecznika z jednego boku i trzy ramiona świecznika z drugiego boku.” — Wj 25,31-32 (UBG)
Jego lampy, zasilane czystą wytłoczoną oliwą, miały płonąć nieustannie przed obliczem Najwyższego:
„Rozkaż synom Izraela, aby przynieśli ci czystą, wyciśniętą oliwę z oliwek, na oświetlenie, aby lampy ciągle się paliły.” — Kpł 24,2 (UBG)
Pojęcie to pojawia się również w wizjach proroczych. W Księdze Zachariasza złota menora zasilana oliwą z dwóch drzew symbolizuje działanie Ducha Bożego, a nie ludzkiej siły (Za 4,2-6). Z kolei w Nowym Przymierzu siedem złotych świeczników wyobraża zgromadzenia wierzących, pośród których przechadza się Jeszua (Jezus) jako zmartwychwstały Arcykapłan (Ap 1,12-13).
Znaczenie w Hebrew Roots
W perspektywie hebrajskich korzeni wiary (Hebrew Roots) menora jest głębokim symbolem żywej obecności, światła i prawdy Jahwe, objawionych w Jego niezmiennym Prawie (Torze). Świecznik ten, będący jedynym źródłem światła w Miejscu Świętym, proroczo wskazuje na Jeszuę, który nazwał siebie „światłością świata” (J 8,12). Drzewna ornamentyka menory (kielichy w kształcie kwiatów migdałowca) nawiązuje do Drzewa Życia, a jej siedem ramion odzwierciedla pełnię Bożego Ducha, jak również siedem dni tygodnia, których zwieńczeniem jest biblijny szabat (sobota) jako ustanowiony przez Stwórcę święty dzień odpoczynku. W przeciwieństwie do późniejszych tradycji rabinicznych (takich jak używana w święto Chanuka dziewięcioramienna chanukija), biblijna, siedmioramienna menora pozostaje czystym, opartym wyłącznie na Piśmie symbolem zjednoczenia Bożego ludu wokół światła Mesjasza.
Powiązane pojęcia
- Przybytek – Namiot Spotkania (Przybytek), w którego Miejscu Świętym stała menora, oświetlając stół pokładny i ołtarz kadzielny.
- Ruach HaKodesz – Duch Święty, którego moc i pełnia są symbolizowane przez oliwę i siedem płonących lamp świecznika.
- Jeszua – Mesjasz, będący ostatecznym wypełnieniem symboliki menory jako prawdziwa światłość świata.
- Księga Wyjścia – Księga biblijna, w której Jahwe podał szczegółowe instrukcje dotyczące wykonania menory.
Studiuj dalej w narzędziach:
- Biblia interlinearna — tekst hebrajski/grecki z numeracją Stronga i morfologią.
- Konkordancja Stronga H4501 „świecznik (menora)” — wszystkie wystąpienia słowa w Piśmie.