Ewangelia Mateusza, rozdział 2 — opowiada o mędrcach ze Wschodu, wrogości króla Heroda i ucieczce do Egiptu. Mateusz raz po raz spina wydarzenia z proroctwami: Betlejem, powrót z Egiptu, płacz Racheli i tytuł Nazarejczyka. Narodzony Jeszua (Jezus) już w dzieciństwie przedstawiony jest jako Ten, kto wypełnia zapowiedzi dane Izraelowi.
Co dzieje się w Ewangelii Mateusza 2?
Po narodzeniu „w Betlejem w Judei za dni króla Heroda” przybywają do Jerozolimy mędrcy ze Wschodu z pytaniem: „Gdzież jest ten król Żydów, który się urodził?”. Powołują się na znak: „Widzieliśmy bowiem jego gwiazdę na Wschodzie”. Herod „przeraził się, a z nim cała Jerozolima” i zwołuje „wszystkich naczelnych kapłanów i nauczycieli ludu”, by ustalić miejsce narodzin Mesjasza. Odpowiedź jest jednoznaczna — „w Betlejem w Judei”, bo tak zapisał prorok.
Herod potajemnie wypytuje mędrców o czas ukazania się gwiazdy i wysyła ich do Betlejem, udając, że sam chce „oddać mu pokłon”. Gwiazda prowadzi ich, aż „zatrzymała się nad miejscem, gdzie było dziecko”. Wchodzą do domu, widzą „dziecko z Marią, jego matką”, oddają pokłon i ofiarują dary: „złoto, kadzidło i mirrę”. Ostrzeżeni we śnie, „aby nie wracali do Heroda”, wracają „inną drogą”.
Anioł Pana nakazuje Józefowi: „Wstań, weź dziecko oraz jego matkę i uciekaj do Egiptu”. Rodzina pozostaje tam „aż do śmierci Heroda”, co Mateusz wiąże ze słowami proroka: „Z Egiptu wezwałem mego syna”. Herod, „widząc, że został oszukany przez mędrców”, każe zabić w Betlejem i okolicy chłopców „w wieku do dwóch lat” — wypełnia się lament z Rama, gdzie „Rachel opłakuje swoje dzieci”.
Po śmierci Heroda anioł znów kieruje Józefa, by wrócił „do ziemi izraelskiej”. Z obawy przed Archelausem, który „króluje w Judei”, rodzina osiada w Galilei, „w mieście zwanym Nazaret”, „aby się wypełniło to, co zostało powiedziane przez proroków: Będzie nazwany Nazarejczykiem”.
Kluczowe wersety
„A ty, Betlejem, ziemio Judy, wcale nie jesteś najmniejsze wśród władców Judei, z ciebie bowiem wyjdzie władca, który będzie rządził moim ludem, Izraelem.” — Mt 2,6 (UBG)
„Z Egiptu wezwałem mego syna.” — Mt 2,15 (UBG)
Osoby, miejsca i wydarzenia
Osoby: Jeszua, Maria, Józef, mędrcy ze Wschodu, król Herod, naczelni kapłani i nauczyciele ludu, Archelaus oraz anioł Pana; przywołani prorocy, w tym Jeremiasz. Miejsca: Betlejem, Jerozolima, Egipt, ziemia izraelska, Galilea i Nazaret. Wydarzenia: przybycie mędrców za gwiazdą, złożenie darów, kolejne ostrzeżenia we śnie, ucieczka do Egiptu, rzeź niemowląt w Betlejem oraz powrót i osiedlenie w Nazarecie. Wszystkie te zwroty łączy motyw snu i anioła Pana jako sposobu Bożego prowadzenia rodziny.
Główna myśl rozdziału
Mateusz cztery razy pokazuje wypełnienie proroctw — Betlejem, powrót z Egiptu, płacz Racheli i tytuł Nazarejczyka — osadzając dzieciństwo Mesjasza w dziejach Izraela. To czytelna sola scriptura: bieg wydarzeń raz po raz odczytany jest przez pryzmat spisanego słowa proroków.
Rozdział pokazuje też napięcie między dwoma królestwami. Prawdziwym Królem Żydów jest Jeszua, nie Herod; ziemscy władcy sprzeciwiają się Mu i sięgają po przemoc, lecz plan zapisany w Pismach się realizuje. Wymowny jest przy tym kontrast: to poganie ze Wschodu szukają Króla i oddają Mu pokłon, podczas gdy jego własna stolica reaguje trwogą. Zobacz interlinia Mateusza 2, a także streszczenie Mateusza 1 i streszczenie Mateusza 3.