Imię Barabasz to jedno z najbardziej rozpoznawalnych, a zarazem najbardziej dramatycznych imion zapisanych na kartach Nowego Testamentu. W tekście oryginalnym występuje ono w formie greckiej jako Βαραββᾶς (Strong G0912), a w polskim przekładzie przybiera formę Barabasz. Choć współczesnemu czytelnikowi kojarzy się ono niemal wyłącznie z postacią uwięzionego buntownika, którego tłum wybrał zamiast Mesjasza, to analiza językowa oraz kontekst biblijny odsłaniają przed nami znacznie głębsze, duchowe znaczenie tego imienia. Z perspektywy zakorzenionej w Piśmie Świętym, historia człowieka noszącego to imię staje się kluczem do zrozumienia istoty odkupienia, jakiego dokonał Jeszua (Jezus).
Pochodzenie i znaczenie imienia Barabasz
W leksykonie Stronga greckie słowo Βαραββᾶς (Barabbas) pojawia się w Nowym Testamencie dokładnie 11 razy. Jako autorytatywne znaczenie tego słowa leksykony podają po prostu glosę „Barabasz”. Warto jednak przyjrzeć się bliżej jego semickiemu rodowodowi, który rzuca światło na to, jak imię to było rozumiane przez współczesnych Jeszui. Imię to jest hellenistyczną formą aramejskiego wyrażenia „Bar-Abba”. Człon „Bar” oznacza w językach semickich „syn”, natomiast „Abba” to powszechnie znane określenie oznaczające „ojca” (często o charakterze bardzo bliskim, wręcz rodzinnym). W dosłownym tłumaczeniu imię Barabasz oznacza więc „syn ojca” lub „syn marnotrawny/syn swego ojca”.
Z punktu widzenia hebrajskich korzeni wiary, fakt ten ma kolosalne znaczenie. Jahwe (PAN), jedyny prawdziwy Bóg, objawia się w Piśmie jako Ojciec swojego ludu. Imię, które nosił uwięziony przestępca, niosło w sobie uniwersalne przesłanie tożsamości każdego człowieka – każdy z nas w sensie stworzenia jest „synem ojca”, jednak z powodu buntu i grzechu staliśmy się więźniami sprawiedliwego wyroku. Zderzenie tego imienia z osobą Jeszui, który jest jednorodzonym, rzeczywistym Synem Ojca Niebieskiego, tworzy niezwykle mocny kontrast teologiczny, który odnajdujemy w relacjach ewangelicznych.
Barabasz w Biblii
Wszystkie biblijne wzmianki o Barabaszu koncentrują się wokół procesu Jeszui przed rzymskim namiestnikiem Poncjuszem Piłatem. Barabasz jest przedstawiony jako więzień o szczególnej sławie – człowiek, który brał udział w rozruchach i dopuścił się zabójstwa. Ewangeliści Mateusz, Marek, Łukasz i Jan zgodnie opisują moment, w którym losy tego przestępcy splotły się z losem niewinnego Mesjasza.
Ewangelista Mateusz szczegółowo opisuje moment, w którym Piłat daje zgromadzonemu tłumowi wybór. Zgodnie ze zwyczajem paschalnym, namiestnik mógł uwolnić jednego więźnia. Piłat, wiedząc, że Jeszua został wydany z zazdrości, liczył na to, że lud zażąda uwolnienia sprawiedliwego Nauczyciela z Nazaretu. Stało się jednak inaczej, do czego przyczynili się przywódcy religijni podburzający tłum.
„Trzymano zaś w tym czasie osławionego więźnia, zwanego Barabaszem.” — Mt 27,16 (UBG)
W tamtym kluczowym momencie historii zbawienia, tłum stanął przed wyborem pomiędzy dwoma ludźmi. Jeden z nich reprezentował ziemską drogę buntu, przemocy i walki o wolność własnymi siłami (Barabasz), drugi zaś – drogę cichości, prawdy i poddania woli Jahwe (Jeszua).
„Gdy więc się zebrali, zapytał ich Piłat: Którego chcecie, abym wam wypuścił? Barabasza czy Jezusa, zwanego Chrystusem?” — Mt 27,17 (UBG)
Decyzja podjęta przez zgromadzonych pod pretorium była jednoznaczna. Pod wpływem arcykapłanów i starszych, którzy odrzucili prawdziwego Mesjasza, lud dokonał tragicznego w skutkach wyboru.
„Tymczasem naczelni kapłani i starsi namówili tłumy, aby prosiły o Barabasza, a domagały się stracenia Jezusa.” — Mt 27,20 (UBG)
Kiedy Piłat ponowił pytanie, dając zgromadzonym ostatnią szansę na zmianę zdania, odpowiedź była natychmiastowa i pozbawiona wahania. Wybór ten przypieczętował los sprawiedliwego Jeszui, który dobrowolnie zgodził się zająć miejsce skazanego przestępcy.
„Namiestnik zapytał ich: Którego z tych dwóch chcecie, abym wam wypuścił? A oni odpowiedzieli: Barabasza.” — Mt 27,21 (UBG)
Znaczenie duchowe i przesłanie
Z perspektywy sola scriptura, historia Barabasza nie jest jedynie relacją o niesprawiedliwym wyroku sądowym sprzed dwóch tysięcy lat. Jest to przede wszystkim doskonała, żywa ilustracja samej istoty Ewangelii i biblijnej zasady substytucji – czyli zastępczej śmierci Mesjasza za grzeszników. Barabasz, jako „syn ojca”, reprezentuje całą upadłą ludzkość. Był winny, sprawiedliwie skazany na śmierć za swoje czyny i uwięziony bez nadziei na ratunek.
W tym samym czasie Jeszua, całkowicie niewinny Syn Boży, zostaje skazany, aby Barabasz mógł wyjść na wolność. Barabasz nie musiał niczego zrobić, aby zasłużyć na to uwolnienie – jego wolność była całkowitym darem, łaską wynikającą z faktu, że Ktoś inny wziął na siebie jego wyrok i jego krzyż. To pokazuje, jak Jahwe (PAN) w swojej suwerennej miłości realizuje plan zbawienia. Sprawiedliwość została zaspokojona, ponieważ wyrok śmierci został wykonany, ale łaska zatriumfowała, gdyż poniósł go niewinny Baranek.
Historia ta uczy nas również o niebezpieczeństwie polegania na ludzkich autorytetach religijnych. Tłum dał się zwieść przywódcom, którzy przedłożyli własne interesy i tradycje ponad Słowo Boże i rozpoznali w Barabaszu lepszego kandydata do wolności niż w Mesjaszu. Dla wierzących zakorzenionych w hebrajskich fundamentach wiary jest to ostrzeżenie, aby zawsze badać Pisma i nie ulegać presji większości.
Warianty i zdrobnienia
Imię Barabasz, ze względu na swój jednoznacznie negatywny kontekst historyczny (jako imię buntownika i zabójcy), nigdy nie zyskało popularności jako imię nadawane dzieciom w kulturze chrześcijańskiej czy żydowskiej. W języku polskim funkcjonuje ono niemal wyłącznie w kontekście biblijnym i literackim. Nie wykształciły się dla niego tradycyjne, codzienne zdrobnienia, jakie znamy z innych imion semickich czy greckich.
W innych językach imię to zachowuje bardzo zbliżoną formę, bezpośrednio nawiązującą do greckiego oryginału. W języku angielskim, niemieckim czy francuskim zapisuje się je jako Barabbas. Choć rzadko spotykane jako imię własne, stało się ono w wielu kulturach synonimem człowieka ułaskawionego kosztem kogoś innego lub symbolem niesprawiedliwego wyboru dokonanego przez tłum.
Podsumowanie
Imię Barabasz, oznaczające w swoim aramejskim rdzeniu „syna ojca”, niesie ze sobą jedno z najpotężniejszych przesłań Nowego Testamentu o zastępczej ofierze Mesjasza. Choć sam nosiciel tego imienia był przestępcą zasługującym na karę, dzięki suwerennej woli Jahwe stał się on pierwszym człowiekiem, za którego Jeszua dosłownie i fizycznie oddał swoje życie na krzyżu. Ta biblijna historia na zawsze pozostanie dla nas obrazem darmowej łaski i odkupienia, które otrzymujemy nie z własnych zasług, ale dzięki miłości Boga.
Powiązane
- Konkordancja: Βαραββᾶς „Barabasz” — wszystkie 11 wystąpień (G0912)
- Postać: Barabasz wiezien zwolniony zamiast biblia
- Postać: Barabasz biblia historia znaczenie
- Interlinia: Mt 27,16 słowo po słowie (hebr./grec. + UBG)
- Więcej znaczeń imion biblijnych
Zobacz też: Konkordancja Stronga · Tekst interlinearny · Jeszua (Jezus) · Jahwe · Barabasz · Łukasz