Marek 12 to seria starć w świątyni. Jeszua (Jezus) opowiada przypowieść o przewrotnych dzierżawcach winnicy, odpowiada na podchwytliwe pytania o podatek, zmartwychwstanie i największe przykazanie, a na koniec przeciwstawia obłudę uczonych w Piśmie ofierze ubogiej wdowy.
Co dzieje się w Ewangelii Marka 12?
W przypowieści o winnicy gospodarz posyła kolejne sługi, których dzierżawcy biją i zabijają, a w końcu i umiłowanego syna, którego mordują, by zagarnąć dziedzictwo — to czytelny obraz odrzucenia proroków i Syna. Pan winnicy „przyjdzie i wytraci tych rolników, a winnicę odda innym”. Jeszua cytuje Pismo: „Kamień, który odrzucili budujący, stał się kamieniem węgielnym” (Mk 12,10). Przywódcy rozumieją, że przypowieść mówi o nich, lecz boją się ludu i odchodzą.
Kolejni wysłannicy próbują go usidlić. Faryzeusze i herodianie, schlebiając mu, pytają, czy wolno płacić podatek cesarzowi. Jeszua przejrzawszy ich obłudę, każe przynieść grosz i pyta o wizerunek i napis; gdy słyszy, że cesarza, odpowiada: „Oddawajcie więc cesarzowi to, co należy do cesarza, a co należy do Boga – Bogu”. Słuchacze podziwiają jego odpowiedź.
Saduceusze, którzy nie wierzą w zmartwychwstanie, podsuwają zagadkę o kobiecie i siedmiu braciach. Jeszua odsyła ich do Pisma i mocy Boga: po zmartwychwstaniu ludzie „będą jak aniołowie w niebie”, a Bóg z krzaka mówi „Ja jestem Bogiem Abrahama, Bogiem Izaaka i Bogiem Jakuba”, więc „Bóg nie jest Bogiem umarłych, ale Bogiem żywych”. Zapytany o pierwsze przykazanie, przywołuje Szema: „Słuchaj, Izraelu! Pan, nasz Bóg, Pan jest jeden”, oraz miłość Boga całym sobą i bliźniego jak siebie samego.
Sam Jeszua stawia potem pytanie: skoro Dawid „przez Ducha Świętego” nazywa Chrystusa Panem, jak Chrystus może być tylko jego synem? — a „wielki tłum chętnie go słuchał”. Ostrzega przed uczonymi w Piśmie, którzy lubią zaszczyty i pierwsze miejsca, a pożerają domy wdów i „dla pozoru odprawiają długie modlitwy”. Na koniec, siedząc naprzeciw skarbony, wskazuje ubogą wdowę, która wrzuciła dwie drobne monety: „ta uboga wdowa wrzuciła więcej niż wszyscy”, bo oddała „całe swoje utrzymanie”.
Kluczowe wersety
„Słuchaj, Izraelu! Pan, nasz Bóg, Pan jest jeden.” — Mk 12,29 (UBG)
„Oddawajcie więc cesarzowi to, co należy do cesarza, a co należy do Boga – Bogu.” — Mk 12,17 (UBG)
Osoby, miejsca i wydarzenia
Osoby: Jeszua (Jezus); naczelni kapłani, uczeni w Piśmie i starsi; faryzeusze i herodianie; saduceusze; przychylny uczony w Piśmie; uboga wdowa.
Miejsca: Świątynia w Jerozolimie — dziedziniec i miejsce przy skarbonie.
Wydarzenia: Przypowieść o dzierżawcach; pytanie o podatek; spór o zmartwychwstanie; największe przykazanie; pytanie o Syna Dawida; ostrzeżenie przed uczonymi; dar wdowy.
Główna myśl rozdziału
W obliczu prób Jeszua nie łamie się, lecz odsłania sedno wiary Izraela: jeden Bóg, którego kochamy całym sobą, i bliźni kochany jak my sami — fundament wprost z Tory (Szema z Księgi Powtórzonego Prawa). Odrzucony przez budujących kamień staje się kamieniem węgielnym i okazuje się Panem samego Dawida, a prawdziwą pobożnością jest ofiara serca wdowy, nie pozory uczonych w Piśmie.
Świątynia, która miała być domem modlitwy, staje się areną prób — a Jeszua za każdym razem odsyła pytających do Pisma i do żywego Boga. Fundamentem pozostaje wyznanie jednego Boga i podwójne przykazanie miłości, streszczające całą Torę. Wobec obłudy uczonych prawdziwą miarą pobożności okazuje się nie wielkość daru, lecz oddanie serca, jak u wdowy, która dała wszystko. Kto zna Pisma i moc Boga, nie zbłądzi ani w sprawie zmartwychwstania, ani w tym, komu należy się najwyższa cześć.
Zobacz interlinearny tekst Ewangelii Marka 12 oraz sąsiednie streszczenia: Ewangelia Marka 11 i Ewangelia Marka 13.
Zobacz też: Jeszua (Jezus) · Szema (Słuchaj, Izraelu) · Świątynia (Bejt haMikdasz) · Ofiara (korban) · Dawid · Marek — znaczenie imienia
Rozdziały: ← Ewangelia Marka 11 · Ewangelia Marka — cała księga · Ewangelia Marka 13 →