Kategoria: Streszczenia rozdziałów

Rozdział 10 Ewangelii Jana to wielka mowa Jeszui (Jezusa) o dobrym pasterzu i o drzwiach dla owiec. Podczas zimowej uroczystości poświęcenia świątyni w Jerozolimie pada wyznanie „Ja i Ojciec jedno jesteśmy”, które prowadzi Żydów do próby ukamienowania. Nauczyciel wymyka się im i odchodzi za Jordan, gdzie wielu w niego uwierzyło.

Co dzieje się w Ewangelii Jana 10?

Rozdział otwiera przypowieść o owczarni. Kto nie wchodzi drzwiami, ale inną drogą, jest złodziejem i bandytą, natomiast prawdziwy pasterz wchodzi drzwiami: odźwierny mu otwiera, „owce słuchają jego głosu, a on woła swoje własne owce po imieniu i wyprowadza je”. Owce idą za nim, bo znają jego głos, a za obcym nie pójdą. Słuchacze jednak nie rozumieją tego, co im mówił.

Jeszua wykłada więc obraz wprost dwoma wyznaniami. Najpierw: „Ja jestem drzwiami dla owiec” — kto wejdzie przez niego, będzie zbawiony i znajdzie pastwisko, bo przyszedł, aby owce miały życie w obfitości. Potem: „Ja jestem dobrym pasterzem” — dobry pasterz oddaje życie za owce, w odróżnieniu od najemnika, który na widok wilka ucieka. Pasterz zna swoje owce, a one jego, tak jak zna go Ojciec. Zapowiada też „inne owce, które nie są z tej owczarni” — z nich powstanie „jedna owczarnia i jeden pasterz”. Życie oddaje z własnej woli i ma moc znowu je wziąć — taki nakaz otrzymał od Ojca.

Scena przenosi się do Jerozolimy na uroczystość poświęcenia świątyni; była zima, a Jeszua przechadzał się w przedsionku Salomona. Żydzi obstąpili go: „Jeśli ty jesteś Chrystusem, powiedz nam otwarcie”. Odsyła ich do swoich dzieł, które świadczą o nim w imieniu Ojca, i do swoich owiec, którym daje życie wieczne — nikt nie wydrze ich z jego ręki ani z ręki Ojca. Wtedy pada: „Ja i Ojciec jedno jesteśmy”.

Żydzi porywają kamienie, oskarżając go, że „będąc człowiekiem, czynisz samego siebie Bogiem”. Odpowiada im z Pisma, przypominając słowa „Jesteście bogami” i zasadę, że „Pismo nie może być naruszone” — skoro tak nazwano tych, do których doszło słowo Boże, to on, uświęcony i posłany przez Ojca, słusznie mówi, że jest Synem Bożym. Wzywa, by wierzyli jego uczynkom, że Ojciec jest w nim, a on w Ojcu. Znów usiłują go schwytać, lecz wymyka się i odchodzi za Jordan, na miejsce, gdzie przedtem Jan chrzcił.

Kluczowe wersety

„Ja jestem dobrym pasterzem. Dobry pasterz oddaje swoje życie za owce.” — J 10,11 (UBG)

„Ja i Ojciec jedno jesteśmy.” — J 10,30 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Osoby: Jeszua (Jezus) — dobry pasterz i drzwi owiec; Ojciec; Żydzi obstępujący go w świątyni; wspomniany Jan, który wcześniej chrzcił.

Miejsca: owczarnia z przypowieści; Jerozolima i świątynia — przedsionek Salomona; miejsce za Jordanem, gdzie chrzcił Jan.

Wydarzenia: przypowieść o pasterzu i owcach; podwójne „Ja jestem” (drzwi, dobry pasterz); zimowa uroczystość poświęcenia świątyni; wyznanie jedności z Ojcem; nieudana próba ukamienowania; odejście za Jordan i wiara wielu.

Główna myśl rozdziału

Jeszua przedstawia się jako jedyne wejście do owczarni i jako pasterz, który dobrowolnie kładzie życie za owce i zna je po imieniu. Więź owiec z pasterzem opiera się na słuchaniu jego głosu, a nie na przynależności obrzędowej — to owce Ojca, których nikt nie wydrze z jego ręki. Wyznanie jedności z Ojcem i oparcie obrony na niewzruszonym Piśmie pokazują, że autorytet Nauczyciela wypływa z samego słowa Bożego.

Zobacz interlinearny tekst Ewangelii Jana 10 oraz sąsiednie streszczenia: Ewangelia Jana 9 i Ewangelia Jana 11.

Rozdział 11 Ewangelii Jana opowiada o wskrzeszeniu Łazarza z Betanii — największym znaku przed Paschą. Jeszua (Jezus) świadomie zwleka, dociera po czterech dniach, wyznaje Marcie „Ja jestem zmartwychwstaniem i życiem” i przywołuje zmarłego z grobu. Cud rozdziela świadków: jedni wierzą, a naczelni kapłani postanawiają go zabić.

Co dzieje się w Ewangelii Jana 11?

Choruje Łazarz z Betanii, brat Marii i Marty. Siostry posyłają wiadomość: „Panie, oto ten, którego miłujesz, choruje”. Jeszua odpowiada, że „ta choroba nie jest na śmierć, ale na chwałę Bożą”, i mimo miłości do rodziny zostaje jeszcze dwa dni w miejscu, gdzie przebywał. Dopiero potem wzywa uczniów do Judei, choć ostrzegają go, że Żydzi dopiero co chcieli go ukamienować. Mówi, że „Łazarz, nasz przyjaciel, śpi”, a gdy nie rozumieją, wyjaśnia wprost: „Łazarz umarł”. Tomasz zwany Didymos wzywa pozostałych: „Chodźmy i my, aby z nim umrzeć”.

Po przybyciu Jeszua zastaje Łazarza już cztery dni w grobie. Marta wybiega naprzeciw: „Panie, gdybyś tu był, mój brat by nie umarł”, lecz wyznaje ufność, że Bóg da mu, o cokolwiek poprosi. Na zapowiedź zmartwychwstania odpowiada wiarą w dzień ostateczny, a Jeszua kieruje jej wzrok na siebie: „Ja jestem zmartwychwstaniem i życiem”. Marta wyznaje, że jest Chrystusem, Synem Bożym.

Przychodzi też Maria z płaczącymi Żydami i powtarza te same słowa o bracie. Jeszua „rozrzewnił się w duchu i zasmucił się”, pyta o grób i sam płacze — „I Jezus zapłakał”. Przy jaskini, którą zamyka kamień, Marta ostrzega, że ciało już cuchnie po czterech dniach. Nauczyciel przypomina jej obietnicę: kto uwierzy, ujrzy chwałę Bożą. Po usunięciu kamienia dziękuje Ojcu, że go wysłuchał, a czyni to głośno ze względu na stojących wokół, aby uwierzyli, że został posłany. Woła donośnie: „Łazarzu, wyjdź na zewnątrz!” — i zmarły wychodzi z opaskami na rękach i nogach. Pada polecenie: „Rozwiążcie go i pozwólcie mu odejść”.

Cud dzieli świadków. Wielu Żydów uwierzyło, lecz niektórzy donoszą faryzeuszom. Naczelni kapłani i faryzeusze zwołują naradę: jeśli go zostawią, „wszyscy uwierzą w niego i przyjdą Rzymianie”. Najwyższy kapłan Kajfasz mówi, że „pożyteczniej jest dla nas, żeby jeden człowiek umarł za lud” — narrator dodaje, że prorokował o śmierci Jeszui za naród i o zgromadzeniu rozproszonych dzieci Bożych. Od tego dnia radzą, jak go zabić, a on wycofuje się do miasta Efraim. Zbliża się Pascha i wielu w świątyni pyta, czy Jeszua przyjdzie na święto.

Kluczowe wersety

„Ja jestem zmartwychwstaniem i życiem. Kto we mnie wierzy, choćby i umarł, będzie żył.” — J 11,25 (UBG)

„Łazarzu, wyjdź na zewnątrz!” — J 11,43 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Osoby: Jeszua (Jezus); Łazarz oraz jego siostry Marta i Maria; uczniowie, w tym Tomasz zwany Didymos; Żydzi pocieszający siostry; faryzeusze, naczelni kapłani i najwyższy kapłan Kajfasz.

Miejsca: Betania niedaleko Jerozolimy; grób-jaskinia zamknięty kamieniem; Jerozolima; miasto Efraim w pobliżu pustyni.

Wydarzenia: choroba i śmierć Łazarza; zwłoka i wędrówka do Judei; rozmowa z Martą i wyznanie „Ja jestem zmartwychwstaniem”; płacz Jeszui; wskrzeszenie po czterech dniach; podział wśród Żydów; narada i słowa Kajfasza; wycofanie się przed Paschą.

Główna myśl rozdziału

Wskrzeszenie Łazarza objawia władzę Jeszui nad śmiercią i wskazuje na chwałę Bożą jako cel całego wydarzenia. Prawdziwe życie zależy od zaufania jego słowu, a nie tylko od wiary w odległy dzień ostateczny — zmartwychwstanie ma imię i głos, który zmarłego przywołuje. Ten sam znak, który jednych prowadzi do wiary, u przywódców wyzwala decyzję o śmierci, kierując opowieść ku Passze.

Zobacz interlinearny tekst Ewangelii Jana 11 oraz sąsiednie streszczenia: Ewangelia Jana 10 i Ewangelia Jana 12.

Rozdział 12 Ewangelii Jana rozgrywa się na sześć dni przed Paschą i przechodzi od uczty w Betanii, przez wjazd do Jerozolimy, do ostatniej publicznej mowy Jeszui (Jezusa). Namaszczenie w Betanii, okrzyk „Hosanna” i słowa o ziarnie pszenicy zapowiadają godzinę uwielbienia przez śmierć oraz przyciągnięcie wszystkich do siebie.

Co dzieje się w Ewangelii Jana 12?

Sześć dni przed Paschą Jeszua przychodzi do Betanii, gdzie mieszka wskrzeszony Łazarz. Podczas wieczerzy Maria namaszcza jego nogi drogą maścią nardową i wyciera je włosami, a dom napełnia się wonią. Judasz Iskariota, „ten, który miał go zdradzić”, oburza się, że nie sprzedano maści za trzysta groszy dla ubogich — narrator wyjaśnia, że był złodziejem i okradał sakiewkę. Jeszua broni Marii: „Zostaw ją; zachowała to na dzień mego pogrzebu”. Tymczasem naczelni kapłani planują zabić także Łazarza, bo z jego powodu wielu Żydów uwierzyło.

Nazajutrz tłum pielgrzymów wychodzi naprzeciw z gałązkami palmowymi, wołając: „Hosanna! Błogosławiony, który przychodzi w imieniu Pana, król Izraela!”. Jeszua wsiada na oślątko, wypełniając słowo o córce Syjonu. Uczniowie rozumieją to dopiero po jego uwielbieniu. Świadkowie wskrzeszenia Łazarza dają świadectwo, a faryzeusze bezradnie stwierdzają: „Oto świat poszedł za nim”.

Przychodzą też Grecy, którzy przez Filipa i Andrzeja proszą, by zobaczyć Jeszuę. To staje się sygnałem: „Nadeszła godzina, aby Syn Człowieczy został uwielbiony”. Nauczyciel mówi o ziarnie pszenicy, które musi obumrzeć, by wydać plon, i o utracie oraz zachowaniu życia. Jego dusza jest zatrwożona, lecz właśnie na tę godzinę przyszedł; prosi: „Ojcze, uwielbij swoje imię”, a z nieba rozlega się głos. Zapowiada sąd nad światem i wyrzucenie jego władcy oraz obietnicę: „A ja, jeśli będę wywyższony nad ziemię, pociągnę wszystkich do siebie” — mówiąc o swojej śmierci.

Mimo wielu cudów tłum nie wierzy, co narrator wiąże z proroctwem Izajasza o zaślepionych oczach i zatwardziałym sercu. Nawet wielu przełożonych uwierzyło, ale z obawy przed faryzeuszami i wykluczeniem z synagogi nie wyznawało go, bo „umiłowali chwałę ludzką bardziej niż chwałę Bożą”. Na koniec Jeszua woła, że kto w niego wierzy, wierzy w Tego, który go posłał; przyszedł jako światłość, by zbawić świat, nie sądzić — a jego słowo osądzi odrzucających w dniu ostatecznym, bo mówi to, co nakazał Ojciec.

Kluczowe wersety

„Jeśli ziarno pszenicy, wpadłszy w ziemię, nie obumrze, samo zostaje. Jeśli jednak obumrze, wydaje obfity plon.” — J 12,24 (UBG)

„A ja, jeśli będę wywyższony nad ziemię, pociągnę wszystkich do siebie.” — J 12,32 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Osoby: Jeszua (Jezus); Łazarz, Marta i Maria; Judasz Iskariota; tłum pielgrzymów; faryzeusze i naczelni kapłani; Grecy oraz uczniowie Filip i Andrzej; przywołany prorok Izajasz.

Miejsca: Betania i dom uczty; droga do Jerozolimy oraz sama Jerozolima na święto; świątynia jako tło pielgrzymki.

Wydarzenia: namaszczenie w Betanii i spór z Judaszem; wjazd na oślątku i okrzyk „Hosanna”; prośba Greków; mowa o ziarnie pszenicy i godzinie uwielbienia; głos z nieba; zapowiedź wywyższenia i niewiara tłumu.

Główna myśl rozdziału

Godzina Jeszui nadchodzi wraz z prośbą Greków, a droga do chwały wiedzie przez śmierć — jak ziarno, które obumiera, by wydać plon. Wjazd króla na oślątku i namaszczenie na pogrzeb łączą triumf z zapowiedzią ofiary. Rozdział stawia też ostre pytanie o wiarę: cuda nie wystarczają, gdy chwała ludzka waży więcej niż chwała Boża, a przyjęcie lub odrzucenie słowa Jeszui decyduje o sądzie.

Zobacz interlinearny tekst Ewangelii Jana 12 oraz sąsiednie streszczenia: Ewangelia Jana 11 i Ewangelia Jana 13.

Rozdział 13 Ewangelii Jana otwiera opis ostatniej wieczerzy przed Paschą. Jeszua (Jezus), wiedząc, że nadeszła jego godzina, umywa uczniom nogi, wskazuje zdrajcę, żegna się z uczniami i daje nowe przykazanie miłości. Rozdział kończy się zapowiedzią zaparcia się Piotra, zanim zapieje kogut.

Co dzieje się w Ewangelii Jana 13?

Przed świętem Paschy Jeszua, wiedząc, że przechodzi z tego świata do Ojca, „umiłowawszy swoich, którzy byli na świecie, umiłował ich aż do końca”. Podczas wieczerzy — gdy diabeł włożył już w serce Judasza zamysł zdrady — wstaje od stołu, przepasuje się płóciennym ręcznikiem i zaczyna myć nogi uczniom. Piotr się wzbrania: „Panie, ty chcesz mi umyć nogi?”. Jeszua wyjaśnia, że teraz tego nie rozumie, ale zrozumie potem, i ostrzega: „Jeśli cię nie umyję, nie będziesz miał działu ze mną”. Wtedy Piotr prosi o więcej, a Nauczyciel odpowiada, że umyty jest już czysty — dodaje jednak: „lecz nie wszyscy”, bo wie, kto ma go wydać.

Po umyciu nóg Jeszua tłumaczy gest. Skoro on, Pan i Nauczyciel, umył im nogi, i oni powinni czynić to sobie nawzajem — dał im przykład do naśladowania. Przypomina, że „sługa nie jest większy od swego pana”, i obiecuje błogosławieństwo tym, którzy tak postąpią. Zapowiada też wypełnienie Pisma o tym, który „je ze mną chleb, podniósł przeciwko mnie swoją piętę”, mówiąc o tym zawczasu, aby uwierzyli, że „ja jestem”.

Poruszony w duchu Jeszua oświadcza wprost: „jeden z was mnie wyda”. Uczniowie spoglądają po sobie niepewni, a uczeń, którego miłował, spoczywający na jego piersi, pyta na znak Piotra, o kogo chodzi. Nauczyciel wskazuje zdrajcę, podając umoczony kawałek chleba Judaszowi Iskariocie. Po tym kęsie „wszedł w niego szatan”, a Jeszua mówi: „Co masz robić, rób szybko”. Nikt przy stole nie rozumie polecenia; niektórzy sądzą, że chodzi o zakupy na święto lub jałmużnę. Judasz wychodzi w noc.

Gdy zdrajca odchodzi, Jeszua mówi o uwielbieniu Syna Człowieczego i Boga w nim. Zwraca się do uczniów jako „dzieci”: jest z nimi już tylko krótko, a dokąd idzie, oni teraz iść nie mogą. Daje im nowe przykazanie wzajemnej miłości na wzór jego miłości, po której wszyscy rozpoznają w nich jego uczniów. Piotr deklaruje, że odda za niego życie, lecz Jeszua zapowiada trzykrotne zaparcie się, zanim zapieje kogut.

Kluczowe wersety

„Jeśli więc ja, Pan i Nauczyciel, umyłem wam nogi i wy powinniście sobie nawzajem myć nogi.” — J 13,14 (UBG)

„Daję wam nowe przykazanie, abyście się wzajemnie miłowali; tak jak ja was umiłowałem, abyście i wy wzajemnie się miłowali.” — J 13,34 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Osoby: Jeszua (Jezus); Szymon Piotr; Judasz Iskariota, syn Szymona; uczeń, którego Jeszua miłował; pozostali uczniowie przy stole.

Miejsca: sala wieczerzy przed świętem Paschy; noc, w którą wychodzi Judasz.

Wydarzenia: umycie nóg uczniom i rozmowa z Piotrem; wykład o naśladowaniu i pokorze; zapowiedź zdrady i wskazanie Judasza chlebem; jego wyjście w noc; mowa o uwielbieniu; nowe przykazanie miłości; zapowiedź zaparcia się Piotra.

Główna myśl rozdziału

Jeszua, świadom nadchodzącej godziny, odwraca porządek władzy: Pan i Nauczyciel klęka, by umyć nogi, i czyni z tego wzór dla uczniów. Miłość okazana „aż do końca” staje się nowym przykazaniem i znakiem rozpoznawczym wspólnoty. Na tym tle wyraźniej rysują się słabość i zdrada — wyjście Judasza w noc oraz zapowiedź zaparcia się Piotra — które nie udaremniają drogi ku uwielbieniu.

Zobacz interlinearny tekst Ewangelii Jana 13 oraz sąsiednie streszczenia: Ewangelia Jana 12 i Ewangelia Jana 14.

W szóstym rozdziale Jeszua (Jezus) karmi wielotysięczny tłum pięcioma chlebami i dwiema rybkami, przechodzi po wzburzonym morzu, a potem w synagodze w Kafarnaum wygłasza mowę o chlebie życia. Nauka o spożywaniu jego ciała i krwi dzieli słuchaczy — wielu uczniów odchodzi, lecz Dwunastu zostaje przy nim.

Co dzieje się w Ewangelii Jana 6?

Nad Morzem Galilejskim (Tyberiadzkim) idzie za Jeszuą wielki tłum, bo widzi cuda uczynione na chorych. Gdy zbliża się Pascha, Jeszua wystawia na próbę Filipa, pytając, skąd kupić chleb. Andrzej wskazuje chłopca z pięcioma chlebami jęczmiennymi i dwiema rybkami. Jeszua nakazuje ludziom usiąść, dziękuje i rozdaje pokarm około pięciu tysiącom mężczyzn; z resztek napełniono dwanaście koszy. Ludzie chcą go porwać i obwołać królem, więc odchodzi sam na górę.

Wieczorem uczniowie płyną do Kafarnaum; gdy zrywa się wiatr i morze się burzy, po odpłynięciu około dwudziestu pięciu stadiów widzą Jeszuę idącego po wodzie i słyszą: „To ja jestem, nie bójcie się”. Nazajutrz tłum, który szukał go po drugiej stronie morza, odnajduje go w Kafarnaum i słyszy naganę: szukają go nie dla znaków, lecz dlatego, że najedli się chleba. Jeszua kieruje ich ku pokarmowi trwającemu ku życiu wiecznemu i uczy, że dziełem Boga jest wiara w tego, którego on posłał. Gdy powołują się na mannę z pustyni, odpowiada, że to nie Mojżesz, ale jego Ojciec daje prawdziwy chleb z nieba.

W synagodze Jeszua ogłasza siebie chlebem życia, który zstąpił z nieba — prawdziwym, w przeciwieństwie do manny, jaką jedli ojcowie na pustyni i poumierali. Zastrzega, że nikt nie może przyjść do niego, jeśli go nie pociągnie Ojciec. Żydzi szemrzą, bo znają jego rodziców, a mowa o jedzeniu ciała i piciu krwi Syna Człowieczego wywołuje spór. Wielu uczniów uznaje ją za twardą i od tego czasu zawraca, przestając z nim chodzić. Wtedy Szymon Piotr wyznaje, że tylko Jeszua ma słowa życia wiecznego, a sam Jeszua zapowiada, że jeden z Dwunastu — Judasz Iskariota — go zdradzi.

Kluczowe wersety

„Ja jestem chlebem życia. Kto przychodzi do mnie, nie będzie głodny, a kto wierzy we mnie, nigdy nie będzie odczuwał pragnienia.” — J 6,35 (UBG)

„Panie, do kogo pójdziemy? Ty masz słowa życia wiecznego.” — J 6,68 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Głównym mówcą jest Jeszua. Wokół niego pojawiają się uczniowie: Filip, Andrzej — brat Szymona Piotra — oraz sam Szymon Piotr, a także chłopiec z chlebami i rybkami. Sprzeciw stawiają szemrzący Żydzi znający rodzinę Jeszuy, a wśród Dwunastu ukryty jest zdrajca Judasz Iskariota, syn Szymona. Miejsca akcji to Morze Galilejskie (Tyberiadzkie), pobliska góra oraz synagoga w Kafarnaum. Kluczowe wydarzenia: zbliżająca się Pascha, nasycenie pięciu tysięcy, chodzenie po morzu, mowa o chlebie życia i odejście wielu uczniów.

Główna myśl rozdziału

Znaki materialne — nasycony tłum, przekroczone morze — mają prowadzić do wiary, a nie zatrzymywać człowieka na chlebie, który ginie. Jeszua przedstawia się jako prawdziwy chleb z nieba, wypełnienie manny z pustyni: życie wieczne płynie z przyjęcia go wiarą, a nie z samego nasycenia ciała. Dlatego rozdział rozdziela słuchaczy — jednych mowa gorszy, inni jak Piotr rozpoznają w niej słowa życia wiecznego i trwają przy Posłanym.

Podczas żydowskiego święta Namiotów Jeszua (Jezus) naucza w świątyni, choć przełożeni szukają sposobności, by go zabić. Tłum jest podzielony — jedni mają go za dobrego, inni za zwodziciela. Jeszua wskazuje na Tego, który go posłał, i zaprasza spragnionych, by przyszli do niego i pili.

Co dzieje się w Ewangelii Jana 7?

Zbliża się święto Namiotów, a Jeszua zostaje w Galilei, bo w Judei Żydzi szukają sposobności, aby go zabić. Jego bracia, którzy w niego nie wierzą, namawiają go, by pokazał się światu; on odpowiada, że jego czas jeszcze nie nadszedł. Idzie na święto potajemnie. Wśród ludu trwają szepty: jedni mówią, że jest dobry, inni, że zwodzi tłum, lecz nikt nie mówi o nim jawnie z obawy przed Żydami.

W połowie święta Jeszua zaczyna nauczać w świątyni, budząc zdziwienie, skąd zna Pismo, choć się nie uczył. Wyjaśnia, że jego nauka nie jest jego własną, ale Tego, który go posłał, i że rozezna ją każdy, kto chce pełnić wolę Boga; kto mówi sam od siebie, szuka własnej chwały. Gdy pyta, dlaczego chcą go zabić, tłum zarzuca mu, że ma demona. Przypomina, że skoro obrzezania dokonuje się w szabat, nie ma powodu gniewać się, iż w szabat uzdrowił całego człowieka, i wzywa: nie sądźcie po pozorach, lecz sprawiedliwym sądem.

Mieszkańcy Jerozolimy zastanawiają się, czy to nie jego chcą zabić i czy nie jest Chrystusem, spierając się o jego pochodzenie. Naczelni kapłani i faryzeusze posyłają sługi, by go schwytali, lecz jego godzina jeszcze nie nadeszła. W ostatnim, wielkim dniu święta Jeszua woła, że z wnętrza wierzącego popłyną rzeki wody żywej — a tekst wyjaśnia, że mówił to o Duchu, którego mieli otrzymać wierzący. Wśród ludu następuje rozłam: jedni widzą w nim proroka lub Chrystusa, inni pytają, czy Chrystus może przyjść z Galilei, a nie z Betlejem, miasta Dawida. Powracający słudzy przyznają: „Nikt nigdy nie mówił tak, jak ten człowiek”, a Nikodem broni prawa, przypominając, że nie potępia się człowieka bez wysłuchania.

Kluczowe wersety

„Jeśli ktoś pragnie, niech przyjdzie do mnie i pije.” — J 7,37 (UBG)

„Moja nauka nie jest moją, ale tego, który mnie posłał.” — J 7,16 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Centralną postacią jest Jeszua, a obok niego jego bracia, którzy w niego nie wierzą. Przeciw niemu działają Żydzi, naczelni kapłani i faryzeusze, którzy posyłają sługi z rozkazem pojmania; słudzy wracają jednak z podziwem. Głos w jego obronie zabiera Nikodem, ten sam, który przyszedł do niego nocą. Akcja toczy się między Galileą a Judeą, głównie w Jerozolimie i świątyni. Wydarzenia: święto Namiotów, nauczanie w połowie święta, nieudana próba pojmania oraz wołanie o wodzie żywej w ostatnim dniu.

Główna myśl rozdziału

Święto Namiotów staje się tłem objawienia: Jeszua naucza nie od siebie, lecz z woli Tego, który go posłał, i właśnie posłuszeństwo woli Boga jest sprawdzianem prawdziwości nauki. W ostatnim, wielkim dniu święta zapowiada dar Ducha jako wodę żywą dla wierzących. Wobec jego słów lud dzieli się na tych, którzy rozpoznają w nim obiecanego Chrystusa, i tych, których zatrzymują pozory oraz spór o miejsce jego pochodzenia.

Ósmy rozdział otwiera scena z kobietą przyłapaną na cudzołóstwie, którą Jeszua (Jezus) ocala słowami o rzuceniu pierwszego kamienia. Potem ogłasza się światłością świata i toczy ostry spór z Żydami o świadectwo, wolność, ojcostwo Abrahama i swoją tożsamość, zakończony słowami: „Zanim Abraham był, ja jestem”.

Co dzieje się w Ewangelii Jana 8?

O świcie w świątyni uczeni w Piśmie i faryzeusze przyprowadzają do Jeszuy kobietę przyłapaną na cudzołóstwie i przypominają nakaz Mojżesza o kamienowaniu, wystawiając go na próbę. Jeszua schyla się i pisze palcem po ziemi, a gdy nie przestają pytać, mówi, by pierwszy rzucił kamień ten, kto jest bez grzechu. Oskarżyciele, przekonani przez sumienie, odchodzą jeden po drugim. Jeszua nie potępia kobiety, lecz wzywa ją: „Idź i już więcej nie grzesz”.

Następnie Jeszua ogłasza: „Ja jestem światłością świata”. Faryzeusze zarzucają mu, że sam o sobie świadczy, on zaś odpowiada, że jego świadectwo jest prawdziwe i że świadczy o nim także Ojciec, który go posłał — a w Prawie świadectwo dwóch jest wiarygodne. Na pytanie, gdzie jest jego Ojciec, mówi, że nie znają ani jego, ani Ojca. Zapowiada swoje odejście i ostrzega, że umrą w swoich grzechach, jeśli nie uwierzą, że „ja jestem”. Podkreśla, że nie czyni nic sam od siebie, ale mówi to, czego nauczył go Ojciec. Wielu jednak uwierzyło w niego, gdy to mówił.

Tym, którzy uwierzyli, Jeszua obiecuje, że jeśli wytrwają w jego słowie, poznają prawdę, a prawda ich wyzwoli. Słuchacze powołują się na pochodzenie od Abrahama, lecz Jeszua wskazuje, że kto popełnia grzech, jest jego sługą, a ich zamiar zabójstwa zdradza, że ich ojcem jest diabeł, morderca od początku. W odpowiedzi zarzucają Jeszule, że jest Samarytaninem i ma demona. Spór narasta aż do słów „Zanim Abraham był, ja jestem”, po których porywają kamienie, a Jeszua ukrywa się i wychodzi ze świątyni.

Kluczowe wersety

„Ja jestem światłością świata. Kto idzie za mną, nie będzie chodził w ciemności, ale będzie miał światłość życia.” — J 8,12 (UBG)

„I poznacie prawdę, a prawda was wyzwoli.” — J 8,32 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Postacią pierwszoplanową jest Jeszua. Naprzeciw stają uczeni w Piśmie i faryzeusze, którzy przyprowadzają kobietę przyłapaną na cudzołóstwie, oraz Żydzi prowadzący z nim spór. W tle pojawia się Abraham, na którego powołują się słuchacze, i Mojżesz jako autorytet Prawa. Miejsca to Góra Oliwna oraz świątynia, w tym jej skarbiec, gdzie Jeszua naucza. Wydarzenia: uratowanie kobiety przed ukamienowaniem, mowa o światłości, spór o świadectwo i wolność oraz zakończona próbą ukamienowania deklaracja „Zanim Abraham był, ja jestem”.

Główna myśl rozdziału

Rozdział zestawia miłosierdzie z prawdą: Jeszua nie potępia grzesznicy, lecz wzywa ją do porzucenia grzechu. Jako światłość świata objawia swoją tożsamość formułą „ja jestem”, a prawdziwą wolność wiąże nie z pochodzeniem od Abrahama, ale z trwaniem w jego słowie i poznaniem prawdy. Autentyczne synostwo poznaje się po czynach — dlatego zamiar zabójstwa demaskuje serca tych, którzy chlubią się przodkiem, lecz nie słuchają słowa Bożego.

W dziewiątym rozdziale Jeszua (Jezus) w szabat uzdrawia człowieka ślepego od urodzenia, nakładając mu na oczy błoto ze śliny i posyłając go do sadzawki Siloam. Cud wywołuje kolejne przesłuchania faryzeuszy i głęboki spór, a uzdrowiony, wyrzucony z synagogi, wyznaje wiarę w Syna Bożego.

Co dzieje się w Ewangelii Jana 9?

Przechodząc, Jeszua widzi człowieka ślepego od urodzenia. Uczniowie pytają, kto zgrzeszył — on czy jego rodzice — że urodził się ślepy. Jeszua odpowiada, że ani on, ani rodzice nie zgrzeszyli, lecz stało się tak, by objawiły się na nim dzieła Boga, i przypomina, że dopóki jest na świecie, jest światłością świata. Robi błoto ze śliny, pomazuje nim oczy ślepego i posyła go do sadzawki Siloam, co tłumaczy się „Posłany”. Człowiek idzie, myje się i wraca widzący, powtarzając ciekawskim sąsiadom: „To ja jestem”.

Sąsiedzi spierają się, czy to naprawdę dawny żebrak, i prowadzą go do faryzeuszy. Ponieważ uzdrowienie nastąpiło w szabat, powstaje wśród nich rozłam — jedni uznają Jeszuę za łamiącego szabat, inni pytają, jak grzeszny człowiek mógłby czynić takie cuda. Uzdrowiony nazywa Jeszuę prorokiem. Żydzi wzywają jego rodziców, ci jednak — z obawy przed wyłączeniem z synagogi, grożącym każdemu, kto wyzna, że Jeszua jest Chrystusem — odsyłają do syna. Powtórnie przesłuchiwany, człowiek odpowiada prosto: „byłem ślepy, a teraz widzę”. Gdy pyta, czy i oni chcą być uczniami Jeszuy, złorzeczą mu i wypędzają go precz.

Wypędzony śmiało dowodzi, że od wieków nie słyszano, aby ktoś otworzył oczy ślepemu od urodzenia, i że gdyby Jeszua nie był od Boga, nic by nie zdziałał. Jeszua odnajduje go i pyta, czy wierzy w Syna Bożego. Człowiek wyznaje: „Wierzę, Panie!” i oddaje mu pokłon. Jeszua mówi, że przyszedł na ten świat na sąd, aby ci, którzy nie widzą, przejrzeli, a widzący stali się ślepi. Słyszący to niektórzy faryzeusze pytają, czy i oni są ślepi — w odpowiedzi Jeszua stwierdza, że skoro mówią „widzimy”, ich grzech pozostaje.

Kluczowe wersety

„To tylko wiem, że byłem ślepy, a teraz widzę.” — J 9,25 (UBG)

„Dopóki jestem na świecie, jestem światłością świata.” — J 9,5 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Bohaterami są Jeszua, jego uczniowie oraz człowiek ślepy od urodzenia, uzdrowiony w tym rozdziale. Wokół sprawy gromadzą się sąsiedzi rozpoznający dawnego żebraka, faryzeusze i Żydzi prowadzący przesłuchania oraz rodzice uzdrowionego, milczący z obawy przed wyłączeniem z synagogi. Miejscem cudu jest sadzawka Siloam, której nazwę tekst tłumaczy jako „Posłany”; spór toczy się dalej wobec synagogi. Wydarzenia: uzdrowienie ślepego w szabat, powtórne przesłuchania, wypędzenie uzdrowionego i jego wyznanie wiary.

Główna myśl rozdziału

Odzyskanie wzroku staje się obrazem dochodzenia do wiary: uzdrowiony stopniowo rozpoznaje Jeszuę — od „człowieka”, przez „proroka”, aż po Syna Bożego, któremu oddaje pokłon. Równocześnie ci, którzy uważają, że „widzą”, pogrążają się w ślepocie duchowej. Cierpienie nie jest tu karą za grzech, lecz okazją, by objawiły się dzieła Boga, a szabat — dniem, w którym Jeszua działa jako światłość świata i przywraca wzrok pokornym, gotowym uwierzyć.

Ewangelia Jana, rozdział 5 — uzdrowienie w szabat człowieka złożonego chorobą od trzydziestu ośmiu lat przy sadzawce Betesda w Jerozolimie oraz wynikły stąd spór z Żydami. Jeszua (Jezus) wygłasza mowę o jedności z Ojcem, władzy sądzenia i wskrzeszania umarłych oraz o świadectwach, które o nim mówią.

Co dzieje się w Ewangelii Jana 5?

Podczas święta żydowskiego Jeszua przybywa do Jerozolimy, gdzie przy Owczej Bramie znajduje się sadzawka zwana po hebrajsku Betesda, z pięcioma gankami. Leży tam wielu chorych czekających na poruszenie wody, a wśród nich człowiek złożony chorobą od trzydziestu ośmiu lat. Jeszua pyta go: Chcesz być zdrowy?, a chory tłumaczy, że nie ma człowieka, który wniósłby go do sadzawki, gdy woda zostaje poruszona. Wtedy Jeszua rozkazuje: Wstań, weź swoje posłanie i chodź. Człowiek natychmiast odzyskuje zdrowie i zaczyna chodzić — a był to dzień szabatu. Później Jeszua odnajduje go w świątyni i ostrzega: Nie grzesz więcej, aby nie przydarzyło ci się coś gorszego.

Żydzi zarzucają uzdrowionemu, że w szabat nie wolno nosić posłania, a gdy dowiadują się, że uzdrowił go Jeszua, zaczynają go prześladować, bo uczynił to w szabat. Napięcie rośnie, gdy Jeszua odpowiada: Mój Ojciec działa aż dotąd i ja działam — słuchacze widzą w tym czynienie się równym Bogu i tym bardziej szukają sposobności, by go zabić. Brzmienie kluczowych słów można prześledzić w materiale interlinia Jana 5 (słowo po słowie).

W dłuższej mowie Jeszua wyjaśnia relację Syna z Ojcem: Syn nie czyni nic sam od siebie, lecz to, co widzi u Ojca; Ojciec dał Synowi władzę ożywiania umarłych i cały sąd, aby wszyscy czcili Syna, jak czczą Ojca. Zapowiada godzinę, gdy umarli usłyszą głos Syna Bożego i wyjdą z grobów — jedni na zmartwychwstanie do życia, drudzy na potępienie. Na koniec przywołuje świadków: Jana, własne dzieła, Ojca oraz Pisma, i wytyka słuchaczom, że nie wierzą Mojżeszowi, który o nim pisał. O Janie mówi, że był płonącą i świecącą lampą, lecz sam ma świadectwo większe niż Jana — jego dzieła i Ojciec. Zarzuca słuchaczom, że nie mają w sobie miłości Boga ani jego słowa trwającego w nich, i że przyjmują chwałę jedni od drugich, zamiast szukać chwały od samego Boga.

Kluczowe wersety

„Kto słucha mego słowa i wierzy temu, który mnie posłał, ma życie wieczne i nie będzie potępiony, ale przeszedł ze śmierci do życia.” — J 5,24 (UBG)

„Badajcie Pisma; sądzicie bowiem, że w nich macie życie wieczne, a one dają świadectwo o mnie.” — J 5,39 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Występują: Jeszua, uzdrowiony chory (trzydzieści osiem lat choroby) oraz Żydzi prześladujący Jeszuę; w mowie przywołani są także Jan, Ojciec i Mojżesz. Miejsca: Jerozolima, sadzawka Betesda przy Owczej Bramie oraz świątynia, gdzie Jeszua ponownie spotyka uzdrowionego. Kluczowe wydarzenia to uzdrowienie w szabat, spór o szabat i o równość z Bogiem oraz mowa o zmartwychwstaniu i sądzie.

Główna myśl rozdziału

Jeszua działa w pełnej jedności z Ojcem, ma władzę dawania życia i sądzenia, a kto słucha jego słowa, przechodzi ze śmierci do życia. Same Pisma — od Mojżesza po proroków — świadczą, że jest zapowiedzianym Mesjaszem. Poprzednie znaki opisuje streszczenie Ewangelii Jana 4, a nakarmienie tłumu — streszczenie Ewangelii Jana 6.

Ewangelia Jana, rozdział 2 — pierwszy cud w Kanie Galilejskiej, gdzie Jeszua (Jezus) przemienia wodę w wino, oraz oczyszczenie jerozolimskiej świątyni w czasie Paschy żydowskiej. Rozdział pokazuje początek znaków objawiających jego chwałę, gorliwość o dom Ojca i zapowiedź zmartwychwstania jako świątyni jego własnego ciała.

Co dzieje się w Ewangelii Jana 2?

Rozdział zaczyna się trzeciego dnia na weselu w Kanie Galilejskiej, na które zaproszono Jeszuę wraz z uczniami i gdzie była też jego matka. Gdy zabrakło wina, matka mówi mu: Nie mają wina, a on odpowiada, że jeszcze nie nadeszła jego godzina; mimo to poleca ona sługom: Zróbcie wszystko, co wam powie. Jeszua każe napełnić po brzegi wodą sześć kamiennych stągwi przeznaczonych do żydowskiego oczyszczenia, a zaczerpnięta woda okazuje się winem. Zdziwiony przełożony wesela zauważa, że dobre wino zwykle podaje się najpierw — tu zachowano je aż do końca. Był to pierwszy znak, przez który Jeszua objawił swoją chwałę, a uczniowie w niego uwierzyli. Potem wraz z matką, braćmi i uczniami udał się na kilka dni do Kafarnaum.

Gdy zbliżała się Pascha żydowska, Jeszua udaje się do Jerozolimy. W świątyni zastaje sprzedających woły, owce i gołębie oraz siedzących wymieniaczy pieniędzy. Robi bicz z powrozków, wypędza wszystkich wraz ze zwierzętami, rozsypuje pieniądze i przewraca stoły, a sprzedającym gołębie nakazuje, by nie robili z domu jego Ojca domu kupieckiego. Uczniowie przypominają sobie wtedy słowa Pisma: Gorliwość o twój dom zżarła mnie. Więcej o tekście oryginalnym zobaczysz w materiale interlinia Jana 2 (słowo po słowie).

Żydzi żądają znaku, który uzasadniłby jego działanie. Jeszua odpowiada zagadkowo: Zburzcie tę świątynię, a w trzy dni ją wzniosę. Słuchacze rozumieją to dosłownie — jako budowlę wznoszoną czterdzieści sześć lat — lecz ewangelista wyjaśnia, że mówił o świątyni swego ciała; dopiero po zmartwychwstaniu uczniowie uwierzyli Pismu i temu słowu. Rozdział kończy uwaga, że podczas święta wielu uwierzyło, widząc cuda, ale Jeszua nie powierzał im siebie, bo znał wszystkich i nie potrzebował, aby ktoś dawał mu świadectwo o człowieku — sam bowiem wiedział, co było w człowieku.

Kluczowe wersety

„Taki początek cudów uczynił Jezus w Kanie Galilejskiej i objawił swoją chwałę, i uwierzyli w niego jego uczniowie.” — J 2,11 (UBG)

„Zburzcie tę świątynię, a w trzy dni ją wzniosę.” — J 2,19 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Występują: Jeszua, jego matka, uczniowie, słudzy, przełożony wesela i oblubieniec, a w Jerozolimie sprzedający, wymieniający pieniądze oraz Żydzi żądający znaku. Miejsca: Kana Galilejska (wesele), Kafarnaum oraz Jerozolima i jej świątynia. Kluczowe wydarzenia to przemiana wody w wino jako pierwszy cud, oczyszczenie świątyni podczas Paschy i zapowiedź odbudowy świątyni ciała w trzy dni.

Główna myśl rozdziału

Pierwszym znakiem Jeszua objawia swoją chwałę, a oczyszczeniem świątyni potwierdza autorytet nad domem Ojca. Zapowiedź zburzenia i odbudowy świątyni jego ciała wskazuje na przyszłe zmartwychwstanie Mesjasza. Rozdział pokazuje też, że wiara oparta wyłącznie na cudach jest jeszcze niepełna — Jeszua zna wnętrze człowieka i nie zawierza się takiej powierzchownej wierze. Wcześniejszy prolog opisuje streszczenie Ewangelii Jana 1, a dalszą rozmowę z Nikodemem — streszczenie Ewangelii Jana 3.

Ewangelia Jana, rozdział 3 — nocna rozmowa Jeszui (Jezusa) z Nikodemem o narodzeniu na nowo z wody i z Ducha, o wywyższeniu Syna Człowieczego oraz o miłości Boga do świata. Rozdział kończy świadectwo Jana Chrzciciela, który sam usuwa się w cień przed przychodzącym Mesjaszem.

Co dzieje się w Ewangelii Jana 3?

Do Jeszui przychodzi nocą Nikodem — faryzeusz i dostojnik żydowski — uznając, że przyszedł on od Boga jako nauczyciel. Jeszua odpowiada mu o konieczności radykalnej odnowy: bez narodzenia na nowo, to jest z wody i z Ducha, nikt nie może ujrzeć ani wejść do królestwa Bożego. Wyjaśnia różnicę między tym, co narodzone z ciała, a tym, co narodzone z Ducha, i porównuje działanie Ducha do wiatru, który wieje, gdzie chce. Nikodem, choć jest nauczycielem w Izraelu, nie pojmuje tych spraw, a Jeszua zwraca uwagę, że skoro nie wierzą, gdy mówi o sprawach ziemskich, tym trudniej uwierzą, gdy będzie mówił o niebieskich.

Nauczanie prowadzi do sedna: jak Mojżesz wywyższył węża na pustyni, tak musi być wywyższony Syn Człowieczy, aby każdy, kto w niego wierzy, miał życie wieczne. Bóg posłał Syna nie po to, by potępić świat, lecz aby świat był przez niego zbawiony. Potępienie polega na tym, że ludzie umiłowali ciemność bardziej niż światłość, bo ich uczynki były złe; kto zaś czyni prawdę, przychodzi do światłości. Warto porównać brzmienie oryginału — interlinia Jana 3 (słowo po słowie).

W drugiej części rozdziału Jeszua z uczniami przebywa w Judei i chrzci; również Jan chrzci w Ainon blisko Salim, zanim został wtrącony do więzienia. Gdy między uczniami Jana a Żydami wybucha spór o oczyszczanie i zauważają, że wszyscy idą do Jeszui, Jan odpowiada, że człowiek nie może otrzymać nic, jeśli nie jest mu dane z nieba. Porównuje siebie do przyjaciela oblubieńca i podsumowuje swoją rolę słowami o wzrastaniu Tego, który przyszedł z góry. Ten, kto przyszedł z nieba, jest nad wszystkimi i świadczy o tym, co widział i słyszał; Bóg daje mu Ducha bez miary, Ojciec miłuje Syna i wszystko dał w jego ręce. Rozdział wieńczy zdanie, że kto wierzy w Syna, ma życie wieczne, ale kto nie wierzy Synowi, nie ujrzy życia.

Kluczowe wersety

„Jeśli się ktoś nie narodzi na nowo, nie może ujrzeć królestwa Bożego.” — J 3,3 (UBG)

„Tak bowiem Bóg umiłował świat, że dał swego jednorodzonego Syna, aby każdy, kto w niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne.” — J 3,16 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Występują: Nikodem (faryzeusz i dostojnik żydowski), Jeszua, Jan Chrzciciel oraz uczniowie Jana i Żydzi prowadzący spór o oczyszczanie. Miejsca: Judea, gdzie Jeszua chrzcił, oraz Ainon blisko Salim, gdzie chrzcił Jan. Kluczowe wydarzenia to nocna rozmowa o narodzeniu z Ducha, nauka o wywyższeniu Syna Człowieczego i pokorne świadectwo Jana: On musi wzrastać, a ja stawać się mniejszym.

Główna myśl rozdziału

Wejście do królestwa Bożego wymaga narodzenia z wody i z Ducha, a życie wieczne otrzymuje ten, kto wierzy w wywyższonego Syna. Miłość Boga posyła Mesjasza dla zbawienia, nie potępienia świata. Poprzednie wydarzenia opisuje streszczenie Ewangelii Jana 2, a spotkanie z Samarytanką — streszczenie Ewangelii Jana 4.

Ewangelia Jana, rozdział 4 — spotkanie Jeszui (Jezusa) z Samarytanką przy studni Jakuba, nauka o wodzie żywej i oddawaniu czci Bogu w duchu i w prawdzie, nawrócenie wielu mieszkańców Sychar oraz uzdrowienie na odległość syna dworzanina królewskiego, chorującego w Kafarnaum, jako drugi znak w Galilei.

Co dzieje się w Ewangelii Jana 4?

Wracając z Judei do Galilei, Jeszua przechodzi przez Samarię i zmęczony drogą siada przy studni Jakuba w mieście Sychar. Prosi przychodzącą kobietę o wodę, co ją zaskakuje, bo Żydzi nie obcują z Samarytanami. Jeszua mówi jej, że gdyby znała dar Boży i wiedziała, kto ją prosi, sama prosiłaby go o wodę żywą. Rozmowa przechodzi więc od zwykłej wody do wody żywej: kto pije wodę ze studni, znów będzie pragnął, lecz woda dawana przez Jeszuę staje się w człowieku źródłem wytryskującym ku życiu wiecznemu. Gdy Jeszua ujawnia, że kobieta miała pięciu mężów, a ten, którego ma teraz, nie jest jej mężem, rozpoznaje w nim proroka.

Kobieta porusza spór o miejsce kultu — góra jej ojców kontra Jerozolima. Jeszua zapowiada godzinę, gdy prawdziwi czciciele będą czcić Ojca w duchu i w prawdzie, dodając, że Bóg jest duchem, i stwierdza, że zbawienie pochodzi od Żydów. Na jej słowa o oczekiwanym Mesjaszu odpowiada wprost: Ja, który mówię z tobą, jestem nim. Kobieta zostawia wiadro, biegnie do miasta i świadczy o człowieku, który powiedział jej wszystko, co zrobiła. Wracający uczniowie dziwią się, że rozmawia z kobietą, lecz nikt o to nie pyta. Tymczasem im samym Jeszua mówi o pokarmie wypełniania woli Ojca i o polach białych, gotowych do żniwa. Tekst słowo po słowie znajdziesz w materiale interlinia Jana 4 (słowo po słowie).

Wielu Samarytan uwierzyło dzięki świadectwu kobiety, a gdy poprosili Jeszuę, by u nich został, spędził tam dwa dni i jeszcze więcej uwierzyło z powodu jego słowa, wyznając w nim Zbawiciela świata. Potem udał się do Galilei, gdzie w Kanie przyjął go dworzanin królewski z Kafarnaum, prosząc o uzdrowienie umierającego syna. Jeszua zauważa najpierw: Jeśli nie ujrzycie znaków i cudów, nie uwierzycie, lecz na ponowną prośbę odpowiada: Idź, twój syn żyje, a człowiek uwierzył słowu. W drodze słudzy donieśli o poprawie dokładnie o tej godzinie — uwierzył on sam i cały jego dom. Był to drugi cud Jeszui po przyjściu z Judei do Galilei.

Kluczowe wersety

„prawdziwi czciciele będą czcić Ojca w duchu i w prawdzie” — J 4,23 (UBG)

„Ja, który mówię z tobą, jestem nim.” — J 4,26 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Występują: Jeszua, Samarytanka, uczniowie, mieszkańcy Sychar oraz dworzanin królewski i jego chory syn wraz ze sługami. Miejsca: Samaria i miasto Sychar ze studnią Jakuba, Galilea, Kana Galilejska oraz Kafarnaum. Kluczowe wydarzenia to rozmowa przy studni, mesjańskie wyznanie Jeszui, nawrócenie wielu Samarytan po dwóch dniach oraz uzdrowienie na odległość syna dworzanina jako drugi znak.

Główna myśl rozdziału

Jeszua ofiaruje wodę żywą tryskającą ku życiu wiecznemu i objawia się jako Mesjasz nawet poza Izraelem, ucząc, że Ojca należy czcić w duchu i w prawdzie. Wiara Samarytan i dworzanina rodzi się ze słowa, nie tylko z cudów. Wcześniejszą rozmowę z Nikodemem opisuje streszczenie Ewangelii Jana 3, a uzdrowienie przy sadzawce — streszczenie Ewangelii Jana 5.