Kategoria: Streszczenia rozdziałów

Ewangelia Łukasza, rozdział 7 — Jeszua (Jezus) uzdrawia na odległość sługę rzymskiego setnika, wskrzesza w Nain jedynego syna wdowy i odpowiada na pytanie Jana Chrzciciela znakami Mesjasza. Rozdział zamyka scena w domu faryzeusza Szymona, gdzie grzeszna kobieta łzami obmywa nogi Jeszui, a on ogłasza jej przebaczenie i zbawienie płynące z wiary.

Co dzieje się w Ewangelii Łukasza 7?

W Kafarnaum ciężko choruje sługa pewnego setnika. Poganin ten posyła najpierw starszych spośród Żydów, którzy wstawiają się za nim, bo miłuje ich naród i zbudował synagogę: Godny jest, abyś mu to uczynił. Gdy Jeszua jest już blisko, setnik przez przyjaciół prosi, by nie trudził się przychodzeniem — nie jestem godny, abyś wszedł pod mój dach — i wyznaje, że wystarczy samo słowo: powiedz słowo, a mój sługa zostanie uzdrowiony. Jeszua zdumiewa się i chwali wiarę, jakiej nie znalazł nawet w Izraelu, a posłańcy zastają sługę zdrowym.

Nazajutrz przy bramie miasta Nain wynoszony jest zmarły — jedyny syn owdowiałej matki. Pan lituje się nad nią, mówi Nie płacz, dotyka mar i woła: Młodzieńcze, mówię ci, wstań! Zmarły siada i zaczyna mówić, a Jeszua oddaje go matce. Ludzi ogarnia strach i wielbią Boga: Wielki prorok powstał wśród nas oraz Bóg nawiedził swój lud. Wieść rozchodzi się po całej Judei. Wtedy uczniowie Jana przynoszą mu wiadomość o tych dziełach.

Uwięziony Jan posyła dwóch uczniów z pytaniem, czy Jeszua jest tym, który ma przyjść. Odpowiedzią są mesjańskie znaki zapowiedziane przez proroków. Jeszua świadczy o Janie jako o kimś więcej niż prorok — posłańcu, o którym napisano: Oto posyłam mego posłańca przed twoim obliczem — dodając, że najmniejszy w królestwie Bożym jest większy niż on. Celnicy przyznają słuszność Bogu, lecz faryzeusze i znawcy prawa odrzucają jego radę. Brzmienie oryginału prześledzisz w materiale interlinia Łukasza 7 (słowo po słowie).

Faryzeusz Szymon zaprasza Jeszuę na posiłek. Grzeszna kobieta przynosi alabastrowe naczynie olejku, łzami obmywa jego nogi, wyciera je włosami i namaszcza. Szymon wątpi w duchu, czy gość jest prorokiem, a Jeszua opowiada o dwóch dłużnikach winnych pięćset i pięćdziesiąt groszy: bardziej miłuje ten, któremu więcej darowano. Zestawiwszy brak gościnności gospodarza z oddaniem kobiety, ogłasza: Przebaczono jej wiele grzechów, gdyż bardzo umiłowała, i mówi jej: Twoje grzechy są przebaczone.

Kluczowe wersety

„Mówię wam, nawet w Izraelu nie znalazłem tak wielkiej wiary.” — Łk 7,9 (UBG)

„Twoja wiara cię zbawiła. Idź w pokoju.” — Łk 7,50 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Występują: Jeszua, rzymski setnik i jego sługa, starsi spośród Żydów, wdowa z Nain i jej wskrzeszony syn, Jan Chrzciciel i jego uczniowie, celnicy oraz faryzeusze i znawcy prawa, wreszcie Szymon faryzeusz i grzeszna kobieta. Miejsca: Kafarnaum, miasto Nain oraz Judea i okoliczna kraina. Kluczowe wydarzenia to uzdrowienie sługi na odległość, wskrzeszenie młodzieńca z Nain, świadectwo o Janie i namaszczenie nóg Jeszui przez pokutującą kobietę.

Główna myśl rozdziału

Rozdział pokazuje, że wiara i miłość otwierają drogę do zbawienia niezależnie od pochodzenia czy przeszłości: uznaje ją poganin, uboga wdowa i jawnogrzesznica, a odrzucają ci, którzy ufają własnej pozycji. Dzieła Jeszui — uzdrowienia, wskrzeszenie i głoszenie ewangelii ubogim — potwierdzają go jako zapowiedzianego przez proroków Mesjasza. Wcześniejsze nauczanie opisuje streszczenie Ewangelii Łukasza 6, a dalszy ciąg — streszczenie Ewangelii Łukasza 8; szersze tło znajdziesz w materiale encyklopedia: Ewangelia Łukasza.

Zobacz też: Jeszua (Jezus) · Ewangelia Łukasza · Szymon — znaczenie imienia

Rozdziały: ← Ewangelia Łukasza 6 · Ewangelia Łukasza — cała księga · Ewangelia Łukasza 8 →

Ewangelia Łukasza, rozdział 8 — Jeszua (Jezus) głosi królestwo Boże, wsparty przez grono kobiet, i naucza przypowieścią o siewcy. Dalej ucisza gwałtowną burzę na jeziorze, uwalnia opętanego przez legion demonów w krainie Gadareńczyków, a w drodze do domu Jaira uzdrawia cierpiącą kobietę i wskrzesza jego córeczkę.

Co dzieje się w Ewangelii Łukasza 8?

Jeszua chodzi po miastach i wioskach z Dwunastoma oraz kobietami, które uwolnił od chorób i złych duchów — Marią zwaną Magdaleną, Joanną, Zuzanną i innymi, służącymi mu swoimi dobrami. Naucza przypowieścią o siewcy, którego ziarno pada przy drodze, na skałę, między ciernie i na dobrą ziemię. Uczniom wyjaśnia jej sens: Ziarnem jest słowo Boże, a różne gleby to różne sposoby przyjęcia go — od zabranego przez diabła aż po wydające owoc w cierpliwości. Dodaje obraz świecy stawianej na świeczniku i wezwanie, by uważać, jak się słucha.

Gdy przychodzą matka i bracia, Jeszua określa prawdziwą rodzinę: Moją matką i moimi braćmi są ci, którzy słuchają słowa Bożego i wypełniają je. Podczas przeprawy przez jezioro zasypia, a gdy zrywa się wicher i łódź nabiera wody, uczniowie budzą go wołaniem Mistrzu, mistrzu, giniemy! On gromi wiatr i fale, nastaje cisza, a przelęknieni pytają, kim jest, że są mu posłuszne nawet żywioły. Oryginalne słownictwo tej sceny znajdziesz w materiale interlinia Łukasza 8 (słowo po słowie).

W krainie Gadareńczyków spotyka człowieka opętanego przez wiele demonów, mieszkającego w grobowcach. Na pytanie o imię pada odpowiedź Legion. Demony proszą, by mogły wejść w stado świń, które rusza pędem po urwisku i tonie. Uwolniony, ubrany i przy zdrowych zmysłach siedzi u stóp Jeszui, a odchodzącego usłyszy polecenie: Wróć do swego domu i opowiedz, jak wielkie rzeczy Bóg ci uczynił. Mieszkańcy jednak, ogarnięci strachem, proszą go, by odszedł.

Po powrocie przełożony synagogi Jair błaga o ratunek dla umierającej dwunastoletniej córki. W tłumie kobieta chorująca od dwunastu lat na krwotok dotyka brzegu jego szaty i natychmiast zdrowieje; Jeszua mówi jej: Ufaj, córko! Twoja wiara cię uzdrowiła, idź w pokoju. Choć nadchodzi wieść o śmierci dziewczynki, on zapewnia: Nie bój się, tylko wierz, a wziąwszy ją za rękę, woła: Dziewczynko, wstań! Dziecko ożywa i dostaje jeść.

Kluczowe wersety

„Moją matką i moimi braćmi są ci, którzy słuchają słowa Bożego i wypełniają je.” — Łk 8,21 (UBG)

„Kim on jest, że nawet wichrom i wodzie rozkazuje, a są mu posłuszne?” — Łk 8,25 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Występują: Jeszua, Dwunastu, wspierające kobiety (Maria Magdalena, Joanna, Zuzanna), matka i bracia Jeszui, Piotr i uczniowie w łodzi, opętany Legion, przełożony synagogi Jair z córką oraz kobieta cierpiąca na krwotok. Miejsca: miasta i wioski Galilei, jezioro oraz kraina Gadareńczyków naprzeciw Galilei. Kluczowe wydarzenia to przypowieść o siewcy, uciszenie burzy, wypędzenie legionu demonów oraz uzdrowienie kobiety i wskrzeszenie córki Jaira.

Główna myśl rozdziału

Słowo Boże jest ziarnem, które przynosi owoc w sercu słuchającym go i wypełniającym — i to właśnie posłuszeństwo słowu, a nie więzy krwi, tworzy prawdziwą rodzinę Jeszui. Kolejne cuda odsłaniają jego władzę nad żywiołami, demonami, chorobą i śmiercią, potwierdzając, że wiara otwiera na moc Bożą. Poprzednie wydarzenia opisuje streszczenie Ewangelii Łukasza 7, a dalszy ciąg — streszczenie Ewangelii Łukasza 9; szersze tło znajdziesz w materiale encyklopedia: Ewangelia Łukasza.

Zobacz też: Jeszua (Jezus) · Ewangelia Łukasza · Joanna · Zuzanna · Jair — znaczenie imienia · Maria — znaczenie imienia

Rozdziały: ← Ewangelia Łukasza 7 · Ewangelia Łukasza — cała księga · Ewangelia Łukasza 9 →

Ewangelia Łukasza, rozdział 9 — Jeszua (Jezus) rozsyła Dwunastu, karmi pięć tysięcy pięcioma chlebami, przyjmuje wyznanie Piotra i zapowiada swoją mękę. Na górze ukazuje się w chwale wobec Mojżesza i Eliasza, potem uzdrawia opętanego chłopca, uczy o prawdziwej wielkości i wyrusza zdecydowanie ku Jerozolimie.

Co dzieje się w Ewangelii Łukasza 9?

Jeszua daje Dwunastu moc nad demonami i chorobami, po czym rozsyła ich, by głosili królestwo Boże, bez zapasów i drugiej szaty. Tetrarcha Herod niepokoi się wieściami i pyta, kim jest ten, o którym słyszy takie rzeczy. Gdy apostołowie wracają, Jeszua na odludziu koło Betsaidy naucza tłum i uzdrawia. Wieczorem, mając tylko pięć chlebów i dwie ryby, każe rozsadzić ludzi grupami; po pobłogosławieniu jedli wszyscy do syta, a resztek zebrano dwanaście koszy — nakarmiono około pięciu tysięcy mężczyzn.

Na modlitwie Jeszua pyta uczniów, za kogo go uważają. Piotr wyznaje: Za Chrystusa Bożego. Wtedy pada pierwsza zapowiedź męki — Syn Człowieczy musi wiele cierpieć, zostać zabity i trzeciego dnia zmartwychwstać — oraz wezwanie do niesienia krzyża każdego dnia. Około osiem dni później na górze modlitwy oblicze Jeszui się zmienia, a szaty stają się białe i lśniące; rozmawiają z nim Mojżesz i Eliasz o jego odejściu w Jerozolimie. Z obłoku rozlega się głos: To jest mój umiłowany Syn, jego słuchajcie. Zapis tej sceny prześledzisz w materiale interlinia Łukasza 9 (słowo po słowie).

Nazajutrz Jeszua uwalnia szarpanego przez ducha jedynaka, którego nie zdołali uzdrowić uczniowie, i ponownie zapowiada, że będzie wydany w ręce ludzi — lecz oni tych słów nie rozumieją. Rozstrzyga też spór o to, kto jest największy, stawiając przy sobie dziecko i ucząc, że najmniejszy wśród was wszystkich, ten będzie wielki. Gdy Jan chce zabronić komuś wypędzania demonów w imię Jeszui, słyszy: kto nie jest przeciwko nam, ten jest z nami.

Gdy zbliża się czas jego odejścia, Jeszua zdecydowanie kieruje się ku Jerozolimie. Samarytańska wioska nie przyjmuje go, bo tam zmierza; gdy Jakub i Jan chcą sprowadzić ogień z nieba, gromi ich słowami, że nie wiedzą, jakiego są ducha, gdyż Syn Człowieczy nie przyszedł zatracać dusz ludzkich, ale je zbawić. W drodze trzej ludzie deklarują pójście za nim, a on ukazuje bezkompromisowość powołania: Nikt, kto przykłada swoją rękę do pługa i ogląda się wstecz, nie nadaje się do królestwa Bożego.

Kluczowe wersety

„Jeśli ktoś chce pójść za mną, niech się wyprze samego siebie, niech bierze swój krzyż każdego dnia i idzie za mną.” — Łk 9,23 (UBG)

„To jest mój umiłowany Syn, jego słuchajcie.” — Łk 9,35 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Występują: Jeszua, Dwunastu apostołów, tetrarcha Herod, Piotr z wyznaniem wiary, Mojżesz i Eliasz na górze, ojciec opętanego jedynaka oraz Jakub i Jan. Miejsca: okolice Betsaidy, góra przemienienia, wioska Samarytan oraz cel drogi — Jerozolima. Kluczowe wydarzenia to rozesłanie Dwunastu, nakarmienie pięciu tysięcy, wyznanie Piotra i zapowiedź męki, przemienienie z głosem z obłoku, uzdrowienie chłopca oraz nauka o wielkości i o cenie naśladowania.

Główna myśl rozdziału

Rozdział odsłania tożsamość i drogę Jeszui: jest Chrystusem Bożym, umiłowanym Synem, którego głosu należy słuchać, lecz jego mesjaństwo prowadzi przez cierpienie, krzyż i zmartwychwstanie, a nie przez ziemską chwałę. Naśladowanie go wymaga codziennego wyparcia się siebie, pokory dziecka i niepodzielnej decyzji bez oglądania się wstecz. Wcześniejsze cuda opisuje streszczenie Ewangelii Łukasza 8, a dalszy ciąg — streszczenie Ewangelii Łukasza 10; szersze tło znajdziesz w materiale encyklopedia: Ewangelia Łukasza.

Zobacz też: Jeszua (Jezus) · Ewangelia Łukasza · Karmi · Herod — znaczenie imienia · Piotr — znaczenie imienia · Mojżesz — znaczenie imienia

Rozdziały: ← Ewangelia Łukasza 8 · Ewangelia Łukasza — cała księga · Ewangelia Łukasza 10 →

Ewangelia Łukasza, rozdział 3 — publiczne wystąpienie Jana, syna Zachariasza, nad Jordanem: chrzest pokuty, wezwanie do owoców nawrócenia i zapowiedź mocniejszego, który będzie chrzcił Duchem Świętym. Rozdział zamyka chrzest Jeszui (Jezusa) oraz jego rodowód wywiedziony wstecz aż do Adama i Boga.

Co dzieje się w Ewangelii Łukasza 3?

Łukasz osadza wydarzenia w konkretnym czasie — piętnasty rok panowania cesarza Tyberiusza, gdy Poncjusz Piłat był namiestnikiem Judei, Herod tetrarchą Galilei, a najwyższymi kapłanami byli Annasz i Kajfasz. Wtedy doszło słowo Boże do Jana na pustyni. Jan obchodzi całą okolicę nad Jordanem, głosząc chrzest pokuty na przebaczenie grzechów i wypełniając zapisane u Izajasza słowa o głosie wołającego na pustyni: Każda dolina będzie wypełniona, a góry i pagórki obniżone, tak że ujrzy wszelkie ciało zbawienie Boże.

Przychodzące tłumy Jan przestrzega słowami Plemię żmijowe i wzywa, aby wydały owoce godne pokuty, nie ufając pochodzeniu od Abrahama, bo już siekiera do korzenia drzew jest przyłożona. Gdy ludzie, celnicy i żołnierze pytają, co mają czynić, daje każdej grupie konkretne wskazówki: Kto ma dwie szaty, niech da temu, który nie ma, celnicy niech nie pobierają nic ponad wyznaczoną należność, a żołnierze — Wobec nikogo nie używajcie przemocy, nikogo fałszywie nie oskarżajcie i poprzestawajcie na żołdzie.

Gdy lud trwa w oczekiwaniu i wszyscy zastanawiają się, czy Jan nie jest Chrystusem, on wskazuje mocniejszego, któremu nie jest godny rozwiązać rzemyka u sandałów; ten będzie chrzcił Duchem Świętym i ogniem. Ma on swoje wiejadło w ręku i wyczyści swoje klepisko, zgromadzi pszenicę do spichlerza, ale plewy spali w ogniu nieugaszonym. Tetrarcha Herod, strofowany z powodu Herodiady, dokłada do swych złych czynów jeszcze uwięzienie Jana.

Gdy wszyscy zostają ochrzczeni, chrzest przyjmuje też Jeszua; a gdy się modli, otwiera się niebo, zstępuje na niego Duch Święty w cielesnej postaci jak gołębica, a z nieba rozlega się głos potwierdzający jego synostwo. Jeszua ma wtedy około trzydziestu lat. Łukasz podaje następnie jego rodowód — jak sądzono, syna Józefa — prowadzący wstecz przez Zorobabela, Dawida i Abrahama aż do Adama, syna Boga. Brzmienie oryginału prześledzisz w interlinii Ewangelii Łukasza 3.

Kluczowe wersety

„Głos wołającego na pustyni: Przygotujcie drogę Pana, prostujcie jego ścieżki.” — Łk 3,4 (UBG)

„Ty jesteś moim umiłowanym Synem, w tobie mam upodobanie.” — Łk 3,22 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Występują: Jan, syn Zachariasza, tłumy, celnicy i żołnierze, tetrarcha Herod i Herodiada oraz Jeszua; w tle datowania pojawiają się cesarz Tyberiusz, Piłat i kapłani Annasz oraz Kajfasz. Miejsca: okolice Jordanu i pustynia. Kluczowe wydarzenia to rozpoczęcie działalności Jana, jego nauczanie i praktyczne napomnienia, zapowiedź mocniejszego, uwięzienie Jana, chrzest Jeszui z głosem z nieba oraz genealogia sięgająca Adama i Boga.

Główna myśl rozdziału

Jan, ostatni z proroków zapowiadających Mesjasza, wzywa Izraela do realnej pokuty potwierdzonej owocami, nie do polegania na rodowodzie. Chrzest Jeszui i głos z nieba objawiają jego tożsamość jako umiłowanego Syna, a genealogia wywiedziona do Adama pokazuje, że jest Zbawicielem całej ludzkości. Wcześniejsze narodziny opisuje streszczenie Ewangelii Łukasza 2, a kuszenie na pustyni — streszczenie Ewangelii Łukasza 4.

Zobacz też: Jeszua (Jezus) · Ewangelia Łukasza · Łukasz · Annasz · Poncjusz — znaczenie imienia · Herod — znaczenie imienia

Rozdziały: ← Ewangelia Łukasza 2 · Ewangelia Łukasza — cała księga · Ewangelia Łukasza 4 →

Ewangelia Łukasza, rozdział 4 — kuszenie Jeszui (Jezusa) na pustyni, gdzie odpiera diabła słowami Pisma, a następnie początek publicznego nauczania. W synagodze w Nazarecie odczytuje proroctwo Izajasza i ogłasza jego wypełnienie, po czym naucza i uzdrawia w Kafarnaum, uwalniając opętanych.

Co dzieje się w Ewangelii Łukasza 4?

Pełen Ducha Jeszua przez czterdzieści dni jest kuszony na pustyni; nic nie je w tych dniach, a gdy mijają, poczuwa głód. Diabeł żąda przemiany kamienia w chleb, oferuje w jednej chwili władzę nad wszystkimi królestwami świata w zamian za pokłon i namawia do rzucenia się ze szczytu świątyni. Za każdym razem Jeszua odpowiada słowami Pisma: Nie samym chlebem będzie żył człowiek, Panu, swemu Bogu, będziesz oddawał pokłon i tylko jemu będziesz służył oraz Nie będziesz wystawiał na próbę Pana, swego Boga. Diabeł odstępuje na jakiś czas.

W mocy Ducha Jeszua wraca do Galilei i naucza w synagogach, sławiony przez wszystkich. W Nazarecie, według swego zwyczaju, w dzień szabatu wstaje, aby czytać, i odczytuje z proroka Izajasza słowa o Duchu Pana, o namaszczeniu do głoszenia ewangelii ubogim i o tym, aby uwięzionym zwiastował wyzwolenie, a ślepym przejrzenie. Oświadcza: Dziś wypełniły się te słowa Pisma w waszych uszach. Gdy przypomina, że Eliasz i Elizeusz posłani byli do pogan, a nie do Izraela, słuchacze — którzy dopiero co pytali Czyż nie jest to syn Józefa? — zapłonęli gniewem i chcą go zrzucić z góry, lecz on przechodzi między nimi.

W Kafarnaum naucza w szabaty, a słuchacze zdumiewają się, bo przemawia z mocą i z władzą i mocą rozkazuje duchom nieczystym. Gromi ducha nieczystego, który rozpoznaje go słowami Wiem, kim jesteś: Świętym Boga, i demon wychodzi bez szkody. W domu Szymona uzdrawia jego teściową z wysokiej gorączki, a wieczorem kładzie ręce na każdego z licznych chorych i uzdrawia ich; z wielu wychodzą też demony wołające, że jest Synem Bożym, lecz on gromi je i nie pozwala im mówić, bo wiedzą, że jest Chrystusem. Gdy ludzie chcą go zatrzymać, oświadcza, że także innym miastom musi głosić królestwo Boże, bo po to został posłany. Zapis słowo w słowo znajdziesz w interlinii Ewangelii Łukasza 4.

Kluczowe wersety

„Nie samym chlebem będzie żył człowiek, ale każdym słowem Bożym.” — Łk 4,4 (UBG)

„Dziś wypełniły się te słowa Pisma w waszych uszach.” — Łk 4,21 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Występują: Jeszua, diabeł (szatan), słuchacze w synagodze w Nazarecie, opętany duchem nieczystym, teściowa Szymona oraz liczni chorzy. Przywołani zostają prorocy Eliasz i Elizeusz wraz z wdową z Sarepty i Naamanem Syryjczykiem. Miejsca: pustynia, Galilea, synagoga w Nazarecie oraz Kafarnaum. Wydarzenia: trzykrotne kuszenie, kazanie w Nazarecie i odrzucenie przez rodaków, uzdrowienia i uwolnienia w Kafarnaum oraz zapowiedź głoszenia w innych miastach.

Główna myśl rozdziału

Jeszua zwycięża pokusy nie mocą znaków, lecz posłuszeństwem spisanemu Słowu — wzór życia sola scriptura. W Nazarecie ogłasza się wypełnieniem proroctwa Izajasza, a jego czyny w Kafarnaum potwierdzają autorytet nad chorobą i demonami. Odrzucenie w rodzinnym mieście zapowiada opór, jaki napotka prawda. Poprzedni chrzest opisuje streszczenie Ewangelii Łukasza 3, a powołanie pierwszych uczniów — streszczenie Ewangelii Łukasza 5.

Zobacz też: Jeszua (Jezus) · Ewangelia Łukasza · Eliasz — znaczenie imienia

Rozdziały: ← Ewangelia Łukasza 3 · Ewangelia Łukasza — cała księga · Ewangelia Łukasza 5 →

Ewangelia Łukasza, rozdział 5 — obfity połów ryb i powołanie Szymona Piotra, Jakuba i Jana, oczyszczenie trędowatego oraz uzdrowienie sparaliżowanego z odpuszczeniem grzechów. Rozdział przedstawia też powołanie celnika Lewiego, ucztę z celnikami, spór o post oraz przypowieści o łacie, nowym winie i starych bukłakach.

Co dzieje się w Ewangelii Łukasza 5?

Nad jeziorem Genezaret Jeszua (Jezus) naucza tłumy z łodzi Szymona, po czym każe wypłynąć na głębię. Mimo bezowocnej nocy Szymon zarzuca sieć na twoje słowo i zagarnia takie mnóstwo ryb, że sieci się rwą, a towarzysze z drugiej łodzi napełnili obie łodzie, tak że się zanurzały. Zdumiony Piotr przypada do kolan Jeszui, wyznając: Odejdź ode mnie, Panie, bo jestem grzesznym człowiekiem. Jeszua uspokaja go i zapowiada, że odtąd będzie łowił ludzi; Szymon wraz z Jakubem i Janem, synami Zebedeusza, zostawiają wszystko i idą za nim.

W pewnym mieście człowiek cały pokryty trądem pada na twarz i prosi: Panie, jeśli chcesz, możesz mnie oczyścić. Jeszua dotyka go ze słowami Chcę, bądź oczyszczony, a trąd natychmiast go opuszcza; poleca mu milczeć i pokazać się kapłanowi, składając ofiarę jak nakazał Mojżesz. Wieść rozchodzi się jeszcze bardziej i schodzą się wielkie tłumy, aby go słuchać i doznać uzdrowienia, on zaś odchodzi na pustynię, by się modlić.

Gdy naucza wobec faryzeuszów i nauczycieli prawa zeszłych z całej Galilei, Judei i Jerozolimy, niosący sparaliżowanego z powodu tłumu wchodzą na dach i spuszczają go z posłaniem w sam środek. Widząc wiarę niosących, Jeszua odpuszcza mu grzechy, co uczeni w Piśmie uznają za bluźnierstwo. Pyta ich: Cóż jest łatwiej powiedzieć, a następnie — aby dowieść, że Syn Człowieczy ma na ziemi moc przebaczać grzechy — uzdrawia chorego, który wstaje i odchodzi, wielbiąc Boga. Potem powołuje celnika Lewiego, ten zostawia wszystko i wyprawia mu ucztę z celnikami. Na szemranie faryzeuszów Jeszua odpowiada, że Nie zdrowi, lecz chorzy potrzebują lekarza, i dodaje przypowieści o łacie z nowej szaty oraz o młodym winie i nowych bukłakach, kończąc uwagą, że pijący stare mówi: Stare jest lepsze. Brzmienie oryginału prześledzisz w interlinii Ewangelii Łukasza 5.

Kluczowe wersety

„Nie bój się, odtąd będziesz łowił ludzi.” — Łk 5,10 (UBG)

„Nie przyszedłem wzywać do pokuty sprawiedliwych, ale grzeszników.” — Łk 5,32 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Występują: Jeszua, Szymon Piotr, Jakub i Jan, synowie Zebedeusza, trędowaty, sparaliżowany wraz z niosącymi go, faryzeusze i nauczyciele prawa oraz celnik Lewi. Miejsca: jezioro Genezaret, pewne miasto z trędowatym, dom pełen słuchaczy oraz dom Lewiego. Kluczowe wydarzenia to cudowny połów i powołanie rybaków, oczyszczenie trądu, uzdrowienie sparaliżowanego z odpuszczeniem grzechów, powołanie Lewiego, uczta z celnikami oraz przypowieści o nowym winie.

Główna myśl rozdziału

Jeszua objawia moc, która budzi zarówno wiarę, jak i sprzeciw: powołuje grzeszników, oczyszcza trędowatego i — co najważniejsze — odpuszcza grzechy, co przysługuje samemu Bogu. Wskazuje, że przyszedł po chorych i grzeszników, a przynoszona przez niego nowość nie mieści się w starych formach. Wcześniejsze wystąpienie w Galilei opisuje streszczenie Ewangelii Łukasza 4, a spory o szabat — streszczenie Ewangelii Łukasza 6.

Zobacz też: Sabat · Jeszua (Jezus) · Ewangelia Łukasza · Szymon — znaczenie imienia · Piotr — znaczenie imienia · Mojżesz — znaczenie imienia

Rozdziały: ← Ewangelia Łukasza 4 · Ewangelia Łukasza — cała księga · Ewangelia Łukasza 6 →

Ewangelia Łukasza, rozdział 1 — uroczysty wstęp do Teofila oraz podwójna zapowiedź narodzin: Jana, syna Zachariasza, i Jeszui (Jezusa). Anioł Gabriel odwiedza kolejno kapłana w świątyni i Marię w Nazarecie, a rozdział wieńczą natchnione pieśni Marii i Zachariasza wielbiące wierność Boga wobec Izraela.

Co dzieje się w Ewangelii Łukasza 1?

Łukasz wyjaśnia we wstępie, że wielu podjęło się opisać te wydarzenia, on zaś — dokładnie wybadawszy wszystko od początku od naocznych świadków — spisuje je po kolei dla Teofila, aby ten nabrał pewności co do przyjętej nauki. Następnie, za dni Heroda, króla Judei, przedstawia kapłana Zachariasza i jego żonę Elżbietę: oboje sprawiedliwi i nienaganni, lecz bezdzietni i w podeszłym wieku.

Gdy Zachariasz pali kadzidło w świątyni, a lud modli się na zewnątrz, ukazuje mu się anioł i zapowiada syna imieniem Jan, napełnionego Duchem już w łonie matki, który pójdzie w duchu i mocy Eliasza, aby przygotować Panu lud gotowy. Anioł przedstawia się: Ja jestem Gabriel, który stoi przed Bogiem. Za niedowierzanie Zachariasz zostaje oniemiały i wychodząc, może jedynie dawać ludziom znaki. Wkrótce Elżbieta poczyna i przez pięć miesięcy pozostaje w ukryciu, wyznając, że Pan zdjął jej hańbę.

W szóstym miesiącu Bóg posyła Gabriela do Nazaretu, do dziewicy Marii, zaślubionej Józefowi z rodu Dawida. Anioł zapowiada, że pocznie ona syna, któremu nada imię Jezus; będzie on nazwany Synem Najwyższego, otrzyma tron Dawida i będzie królował nad domem Jakuba na wieki. Na pytanie Marii wyjaśnia: Duch Święty zstąpi na ciebie i moc Najwyższego zacieni cię, wskazując też brzemienność starej Elżbiety jako znak Bożej wszechmocy. Maria odpowiada: Oto służebnica Pana, niech mi się stanie według twego słowa.

Maria nawiedza Elżbietę; poruszone dziecko w jej łonie i napełniona Duchem Elżbieta rozpoznają w gościu matkę Pana. Maria wyśpiewuje pieśń uwielbienia — Bóg strąca mocarzy z tronów, a wywyższa pokornych, pomny na miłosierdzie obiecane Abrahamowi. Gdy rodzi się Jan, sąsiedzi chcą nazwać go imieniem ojca, lecz Zachariasz pisze na tabliczce: Jan jest jego imię. Natychmiast odzyskuje mowę i prorokuje, że Bóg nawiedził i odkupił swój lud, wzbudzając róg zbawienia w domu Dawida, a jego syn będzie nazwany prorokiem Najwyższego. Brzmienie oryginału prześledzisz w interlinii Ewangelii Łukasza 1.

Kluczowe wersety

„Oto poczniesz w swym łonie i urodzisz syna, któremu nadasz imię Jezus.” — Łk 1,31 (UBG)

„Dla Boga bowiem nie ma nic niemożliwego.” — Łk 1,37 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Występują: kapłan Zachariasz i jego żona Elżbieta, anioł Gabriel, Maria, Józef z rodu Dawida, zapowiedziany Jeszua oraz narodzony Jan, a także Teofil jako adresat dzieła. Miejsca: świątynia w Jerozolimie, Nazaret w Galilei oraz górzysta kraina judzka, gdzie mieszka Elżbieta. Kluczowe wydarzenia to prolog Ewangelii, zapowiedź narodzin Jana, oniemienie Zachariasza, zwiastowanie Marii, spotkanie z Elżbietą, pieśń Marii, narodziny i nadanie imienia Janowi oraz proroctwo Zachariasza.

Główna myśl rozdziału

Bóg Izraela dotrzymuje przymierza danego Abrahamowi i Dawidowi: zapowiedziany Mesjasz — Jeszua (Jezus) — ma się narodzić, a poprzedzi go Jan w duchu Eliasza. Rozdział podkreśla wiarygodność spisanego świadectwa i wiarę, która przyjmuje słowo Boże, jak uczyniła to Maria. Dalszy ciąg — narodziny w Betlejem — opisuje streszczenie Ewangelii Łukasza 2.

Zobacz też: Jeszua (Jezus) · Świątynia (Bejt haMikdasz) · Mesjasz (Maszijach) · Ewangelia Łukasza · Łukasz · Gabriel — znaczenie imienia

Rozdziały: Ewangelia Łukasza — cała księga · Ewangelia Łukasza 2 →

Ewangelia Łukasza, rozdział 2 — narodziny Jeszui (Jezusa) w Betlejem podczas spisu ludności, orędzie aniołów dla pasterzy oraz dwa pełne czci spotkania w świątyni: ze sprawiedliwym prorokiem Symeonem i wiekową prorokinią Anną. Rozdział zamyka scena dwunastoletniego Jeszui nauczającego wśród nauczycieli w świątyni jerozolimskiej.

Co dzieje się w Ewangelii Łukasza 2?

Dekret cesarza Augusta o spisie sprawia, że wszyscy idą zapisać się, każdy do swego miasta; Józef wyrusza z Nazaretu do Betlejem, miasta Dawida, wraz z brzemienną Marią. Tam rodzi się jej pierworodny syn, owinięty w pieluszki i położony w żłobie, gdyż nie było dla nich miejsca w gospodzie. Pobliskim pasterzom ukazuje się anioł, ogłaszając narodziny Zbawiciela, a mnóstwo wojsk niebieskich wielbi Boga. Znakiem ma być to, że Znajdziecie niemowlę owinięte w pieluszki i leżące w żłobie.

Pasterze spieszą do Betlejem, znajdują Marię, Józefa i niemowlę, po czym rozgłaszają usłyszane słowa; Maria zaś zachowywała wszystkie te słowa, rozważając je w swoim sercu. Ósmego dnia dziecko zostaje obrzezane i otrzymuje imię Jezus, nadane wcześniej przez anioła. Zgodnie z Prawem Mojżesza rodzice przynoszą je do Jerozolimy, aby stawić przed Panem i złożyć ofiarę: parę synogarlic albo dwa gołąbki.

W świątyni sprawiedliwy Symeon, któremu objawiono, że nie umrze, zanim nie zobaczy Chrystusa, bierze dziecko na ręce i wielbi Boga słowami Teraz pozwalasz odejść twemu słudze, Panie, w pokoju, widząc w nim zbawienie i światło dla pogan; zapowiada też Marii, że miecz przeniknie jej duszę. Podchodzi także prorokini Anna, wdowa w podeszłym wieku, która nie opuszczała świątyni, służąc Bogu postem i modlitwą; dziękuje Bogu i mówi o dziecku oczekującym odkupienia Jerozolimy.

Po wypełnieniu wszystkiego według Prawa rodzina wraca do Nazaretu, gdzie dziecko rośnie i umacnia się, pełne mądrości. Gdy Jeszua ma dwanaście lat, podczas Paschy pozostaje w Jerozolimie; rodzice, sądząc, że jest wśród podróżnych, dopiero po trzech dniach znajdują go w świątyni, jak słucha nauczycieli i pyta ich, a wszyscy zdumiewają się jego rozumem. Na słowa matki odpowiada, że musi być w tym, co należy do jego Ojca, po czym wraca z nimi posłuszny, a Jezusowi przybywało mądrości i wzrostu oraz łaski u Boga i u ludzi. Zapis słowo w słowo znajdziesz w interlinii Ewangelii Łukasza 2.

Kluczowe wersety

„Dziś bowiem w mieście Dawida narodził się wam Zbawiciel, którym jest Chrystus Pan.” — Łk 2,11 (UBG)

„Chwała na wysokościach Bogu, a na ziemi pokój, wobec ludzi dobra wola.” — Łk 2,14 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Występują: Józef, Maria, nowo narodzony Jeszua, pasterze, zastępy aniołów, starzec Symeon i prorokini Anna z pokolenia Asera, a także nauczyciele w świątyni. W tle datowania pojawiają się cesarz August i namiestnik Kwiryniusz. Miejsca: Betlejem (narodziny), pola pasterzy, Jerozolima i świątynia oraz Nazaret. Wydarzenia: spis ludności, narodziny, orędzie aniołów, obrzezanie i ofiarowanie w świątyni, proroctwa Symeona i Anny oraz Pascha dwunastolatka.

Główna myśl rozdziału

Obiecany Zbawiciel z rodu Dawida rodzi się w ubóstwie, a jego przyjście najpierw ogłoszone zostaje prostym pasterzom. Wierni Izraelici — Symeon i Anna — rozpoznają w nim zbawienie przygotowane dla całego ludu i światło dla pogan. Rodzice wypełniają Prawo Mojżesza co do joty, a sam Jeszua już jako dziecko zwraca się ku sprawom Ojca. Poprzednie zapowiedzi opisuje streszczenie Ewangelii Łukasza 1, a wystąpienie Jana — streszczenie Ewangelii Łukasza 3.

Zobacz też: Jeszua (Jezus) · Świątynia (Bejt haMikdasz) · Obrzezanie (brit mila) · Ewangelia Łukasza · Józef — znaczenie imienia · Maria — znaczenie imienia

Rozdziały: ← Ewangelia Łukasza 1 · Ewangelia Łukasza — cała księga · Ewangelia Łukasza 3 →

Marek 13, mowa z Góry Oliwnej, to prorocze spojrzenie Jeszui (Jezusa) na przyszłość. Zapowiada zburzenie świątyni, ostrzega przed zwodzicielami, wojnami i prześladowaniami, opisuje przyjście Syna Człowieczego w obłokach i wielokrotnie wzywa uczniów, by czuwali, bo dnia ani godziny nie zna nikt prócz Ojca.

Co dzieje się w Ewangelii Marka 13?

Gdy uczeń podziwia potężne budowle świątyni, Jeszua zapowiada: „Nie zostanie kamień na kamieniu”. Na Górze Oliwnej Piotr, Jakub, Jan i Andrzej pytają na osobności o czas i znak. Odpowiedź zaczyna od ostrzeżenia: „Uważajcie, aby was ktoś nie zwiódł” — przyjdą fałszywi mesjasze, wojny i pogłoski o wojnach, trzęsienia ziemi i głód, które są dopiero „początek boleści”. Uczniowie chcą znać moment, lecz Jeszua przenosi ich uwagę z ciekawości na czujność i wierność.

Uczniów czekają sądy, biczowanie w synagogach i nienawiść „z powodu mego imienia”, a nawet zdrada w rodzinie, lecz „ewangelia musi być najpierw głoszona wszystkim narodom”, a w godzinie próby przemówi w nich Duch Święty; „kto jednak wytrwa do końca, będzie zbawiony”. Gdy stanie „obrzydliwość spustoszenia, o której mówił prorok Daniel”, mieszkańcy Judei mają uciekać w góry; nastaną dni ucisku, jakiego nie było, i fałszywi prorocy czyniący znaki, by zwieść, o ile można, nawet wybranych.

Po tym ucisku nastąpią znaki kosmiczne: „zaćmi się słońce”, księżyc zgaśnie, a gwiazdy będą spadać. Wtedy „ujrzą Syna Człowieczego przychodzącego w obłokach z wielką mocą i chwałą” (Mk 13,26); pośle on aniołów i „zgromadzi swoich wybranych z czterech stron świata”. Drzewo figowe, które wypuszcza liście przed latem, uczy rozpoznawać, że koniec jest „blisko, u drzwi”.

Jeszua daje pewność, która przetrwa katastrofę: „Niebo i ziemia przeminą, ale moje słowa nie przeminą”. O samym dniu i godzinie „nikt nie wie, ani aniołowie, którzy są w niebie, ani Syn, tylko Ojciec”. Dlatego zamiast wyliczać daty, uczy postawy sługi z przypowieści o panu domu, który wyjechał i zostawił sługom pracę, i powtarza jak refren: „Czuwajcie!” — bo pan domu może wrócić nieoczekiwanie „wieczorem czy o północy, gdy pieją koguty czy rano”.

Kluczowe wersety

„Niebo i ziemia przeminą, ale moje słowa nie przeminą.” — Mk 13,31 (UBG)

„A to, co wam mówię, mówię wszystkim: Czuwajcie!” — Mk 13,37 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Osoby: Jeszua (Jezus); Piotr, Jakub, Jan i Andrzej; zapowiedziani fałszywi Chrystusowie i fałszywi prorocy; wzmianka o proroku Danielu.

Miejsca: Świątynia; Góra Oliwna naprzeciw świątyni; Judea.

Wydarzenia: Zapowiedź zburzenia świątyni; znaki końca; prześladowania uczniów; obrzydliwość spustoszenia; przyjście Syna Człowieczego; wezwanie do czuwania.

Główna myśl rozdziału

Historia zmierza do celu — powrotu Syna Człowieczego — a między teraz a wtedy rozciąga się czas świadectwa i prób. Jeszua nie podaje daty, lecz postawę: nie dać się zwieść, wytrwać do końca i czuwać. Pewne jest tylko jego słowo, trwalsze niż niebo i ziemia; to ono, a nie ludzkie spekulacje, wyznacza wiarę. Ten sam Syn, który zapowiada zburzenie świątyni, obiecuje na końcu zgromadzić wybranych z krańców ziemi.

Mowa oliwna nie karmi ciekawości o daty, lecz kształtuje wytrwałość. Ucisk, prześladowania i zwodziciele są realni, ale ograniczeni: Bóg „skrócił te dni” ze względu na wybranych, a bieg dziejów domyka powrót Syna Człowieczego. Wiara nie opiera się na rachubach, lecz na trwałym słowie Jeszui i na czujnym, gotowym oczekiwaniu. Znaki mają nie przerażać, lecz utwierdzać, że jego słowo się wypełnia i że wybrani zostaną zgromadzeni.

Zobacz interlinearny tekst Ewangelii Marka 13 oraz sąsiednie streszczenia: Ewangelia Marka 12 i Ewangelia Marka 14.

Zobacz też: Jeszua (Jezus) · Ewangelia (besora) · Świątynia (Bejt haMikdasz) · Andrzej · Karmi · Marek — znaczenie imienia

Rozdziały: ← Ewangelia Marka 12 · Ewangelia Marka — cała księga · Ewangelia Marka 14 →

Marek 14 to noc Paschy i początek męki. W domu Szymona kobieta namaszcza Jeszuę (Jezusa) na pogrzeb, Judasz umawia się na zdradę, a Mistrz spożywa z uczniami wieczerzę paschalną, ustanawia znak chleba i kielicha, modli się w Getsemani, zostaje pojmany i skazany, a Piotr trzykrotnie się go wypiera.

Co dzieje się w Ewangelii Marka 14?

Dwa dni przed Paschą i świętem Przaśników naczelni kapłani knują, jak podstępnie schwytać Jeszuę. W Betanii, w domu Szymona Trędowatego, kobieta wylewa na jego głowę drogi olejek nardowy; on broni jej wobec oburzonych: „Zawczasu namaściła moje ciało na pogrzeb”. Wtedy Judasz Iskariota, jeden z dwunastu, idzie do naczelnych kapłanów, aby wydać Mistrza za pieniądze.

W dzień, „gdy zabijano baranka paschalnego”, uczniowie przygotowują Paschę w wielkiej sali na piętrze. Podczas wieczerzy Jeszua zapowiada zdradę jednego z dwunastu — „ten, który ze mną macza w misie” — a potem bierze chleb: „to jest moje ciało” — i kielich, mówiąc: „To jest moja krew nowego testamentu, która się za wielu wylewa” (Mk 14,24). Zapowiada też, że nie będzie już pił „z owocu winorośli”, aż wypije go nowy „w królestwie Bożym”.

Po hymnie wychodzą ku Górze Oliwnej; Jeszua zapowiada rozproszenie owiec i to, że Piotr zaprze się go trzykrotnie, „zanim kogut dwa razy zapieje”. W Getsemani, w lęku i udręce, modli się: „Abba, Ojcze, dla ciebie wszystko jest możliwe, zabierz ode mnie ten kielich. Jednak niech się stanie nie to, co ja chcę, ale to, co Ty”. Trzykrotnie zastaje uczniów śpiących. Wtedy nadchodzi Judasz ze zgrają i wydaje Mistrza pocałunkiem; ktoś odcina ucho słudze kapłana, lecz Jeszua przypomina, że „Pisma muszą się wypełnić”, a uczniowie uciekają.

Przed najwyższym kapłanem i całą Radą szukają świadectwa przeciw Jeszui, lecz zeznania fałszywych świadków są niezgodne. Na pytanie, czy jest „Chrystusem, Synem Błogosławionego”, odpowiada: „Ja jestem. I ujrzycie Syna Człowieczego siedzącego po prawicy mocy Boga”. Kapłan rozdziera szaty, a Rada uznaje to za bluźnierstwo warte śmierci. Tymczasem na dziedzińcu Piotr trzy razy zapiera się Mistrza; gdy kogut pieje po raz drugi, przypomina sobie słowa Jeszui i wychodząc, zapłakał.

Kluczowe wersety

„I powiedział im: To jest moja krew nowego testamentu, która się za wielu wylewa.” — Mk 14,24 (UBG)

„Abba, Ojcze, dla ciebie wszystko jest możliwe, zabierz ode mnie ten kielich. Jednak niech się stanie nie to, co ja chcę, ale to, co Ty.” — Mk 14,36 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Osoby: Jeszua (Jezus); kobieta z olejkiem; Szymon Trędowaty; Judasz Iskariota; dwunastu, w tym Piotr, Jakub i Jan; najwyższy kapłan i Rada; służąca.

Miejsca: Betania, dom Szymona Trędowatego; wielka sala na piętrze; Getsemani na Górze Oliwnej; dziedziniec najwyższego kapłana.

Wydarzenia: Namaszczenie w Betanii; zdrada Judasza; wieczerza paschalna oraz ustanowienie znaku chleba i kielicha; modlitwa w Getsemani; pojmanie; proces przed Radą; zaparcie się Piotra.

Główna myśl rozdziału

Pascha staje się kluczem do zrozumienia śmierci Jeszui: jak krew baranka chroniła Izraela, tak jego „krew nowego testamentu” wylewa się „za wielu”. W Getsemani Syn dobrowolnie poddaje wolę Ojcu, a wobec zdrady, ucieczki uczniów i upadku Piotra objawia się, że zbawienie zależy od jego wierności, a nie od ludzkiej.

Ostatnia wieczerza osadza śmierć Jeszui w rytmie Paschy: baranek, chleb i kielich mówią o wybawieniu przez ofiarę i o nowym przymierzu w jego krwi. Wobec zdrady Judasza, snu uczniów i zaparcia się Piotra jaśnieje samotne posłuszeństwo Syna, który przyjmuje wolę Ojca. To nie ludzka wierność, lecz jego wierność aż po krzyż stanie się fundamentem zbawienia.

Zobacz interlinearny tekst Ewangelii Marka 14 oraz sąsiednie streszczenia: Ewangelia Marka 13 i Ewangelia Marka 15.

Zobacz też: Jeszua (Jezus) · Marek — znaczenie imienia · Piotr — znaczenie imienia · Szymon — znaczenie imienia · Jakub — znaczenie imienia

Rozdziały: ← Ewangelia Marka 13 · Ewangelia Marka — cała księga · Ewangelia Marka 15 →

Marek 15 opisuje proces przed Piłatem i ukrzyżowanie. Skazany zamiast Barabasza, wyszydzony i ubiczowany, Jeszua (Jezus) zostaje ukrzyżowany na Golgocie pod napisem „Król Żydów”. Po trzech godzinach ciemności umiera, zasłona świątyni rozdziera się na pół, a pogański setnik wyznaje w nim Syna Bożego. Józef z Arymatei składa ciało w grobie.

Co dzieje się w Ewangelii Marka 15?

O świcie Rada związuje Jeszuę i wydaje go Piłatowi. Na pytanie, czy jest królem Żydów, pada odpowiedź: „Ty sam to mówisz”; potem Jeszua milczy wobec oskarżeń, aż Piłat się dziwi. Zgodnie ze świątecznym zwyczajem namiestnik chce uwolnić więźnia, lecz podburzony przez kapłanów tłum woła „Ukrzyżuj go!” i wybiera buntownika i zabójcę Barabasza. Piłat, chcąc zadowolić tłum, wypuszcza Barabasza, a Jeszuę ubiczowanego wydaje na ukrzyżowanie.

Żołnierze ubierają go w purpurę, wkładają koronę z cierni i szydzą: „Witaj, królu Żydów!”, bijąc go trzciną. Szymon z Cyreny zostaje przymuszony, by nieść krzyż na Golgotę, „Miejsce Czaszki”. O godzinie trzeciej krzyżują Jeszuę między dwoma bandytami, pod napisem z winą „Król Żydów”, i losem rozdzielają jego szaty. Przechodzący oraz kapłani drwią: „Innych ratował, a samego siebie uratować nie może”, żądając, by zszedł z krzyża.

Od szóstej do dziewiątej godziny ciemność ogarnia całą ziemię. O dziewiątej Jeszua woła: „Eloi, Eloi, lama sabachthani?”, czyli „Boże mój, Boże mój, czemu mnie opuściłeś?”. Ktoś podaje mu gąbkę z octem, a on donośnym głosem oddaje ducha. W tej samej chwili zasłona świątyni rozdziera się na pół „od góry aż do dołu”, a stojący naprzeciw setnik wyznaje: „Ten człowiek prawdziwie był Synem Bożym”.

Z daleka przypatrują się kobiety, które chodziły za Jeszuą już w Galilei — Maria Magdalena, Maria matka Jakuba Mniejszego i Józefa oraz Salome. Ponieważ był dzień przygotowania przed szabatem, Józef z Arymatei, „ważny członek Rady”, który sam oczekiwał królestwa Bożego, śmiało prosi Piłata o ciało. Piłat, upewniwszy się przez setnika, że Jeszua już umarł, wydaje ciało; Józef owija je w płótno, składa w grobowcu wykutym w skale i zatacza kamień, a kobiety patrzą, gdzie go złożono.

Kluczowe wersety

„O godzinie dziewiątej Jezus zawołał donośnym głosem: Eloi, Eloi, lama sabachthani? – co się tłumaczy: Boże mój, Boże mój, czemu mnie opuściłeś?” — Mk 15,34 (UBG)

„A setnik, który stał naprzeciw, widząc, że tak wołając, oddał ducha, powiedział: Ten człowiek prawdziwie był Synem Bożym.” — Mk 15,39 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Osoby: Jeszua (Jezus); Piłat; Barabasz; żołnierze; Szymon z Cyreny, ojciec Aleksandra i Rufusa; dwaj bandyci; setnik; kobiety (Maria Magdalena, Maria matka Jakuba Mniejszego i Józefa, Salome); Józef z Arymatei.

Miejsca: Ratusz Piłata; Golgota, czyli Miejsce Czaszki; świątynia; grób wykuty w skale.

Wydarzenia: Proces przed Piłatem; uwolnienie Barabasza; wyszydzenie; ukrzyżowanie; trzygodzinna ciemność; śmierć; rozdarcie zasłony; wyznanie setnika; pogrzeb.

Główna myśl rozdziału

Odrzucony przez przywódców i tłum „Król Żydów” umiera jako ofiara — a rozdarta od góry do dołu zasłona świątyni ogłasza otwarty dostęp do Boga, którego nie dawał dawny kult. Pierwsze wyznanie po jego śmierci wypowiada poganin, co zapowiada, że ewangelia sięgnie wszystkich narodów. Śmierć Jeszui wypełnia Pisma o cierpiącym, zaliczonym w poczet złoczyńców.

Marek przedstawia ukrzyżowanie oszczędnie, lecz z mocą znaków. Szyderczy tytuł „Król Żydów” jest prawdą, której drwiący nie rozumieją; rozdarta zasłona ogłasza kres bariery między Bogiem a człowiekiem; wyznanie pogańskiego setnika zapowiada wiarę narodów. Nawet w opuszczeniu i śmierci wypełniają się Pisma, a droga wiedzie ku pustemu grobowi następnego rozdziału.

Zobacz interlinearny tekst Ewangelii Marka 15 oraz sąsiednie streszczenia: Ewangelia Marka 14 i Ewangelia Marka 16.

Zobacz też: Jeszua (Jezus) · Świątynia (Bejt haMikdasz) · Ofiara (korban) · Ewangelia (besora) · Barabasz · Marek — znaczenie imienia

Rozdziały: ← Ewangelia Marka 14 · Ewangelia Marka — cała księga · Ewangelia Marka 16 →

Marek 16 ogłasza pusty grób i zmartwychwstanie. Kobiety, które przyszły namaścić ciało, zastają odwalony kamień i posłańca w bieli: „Powstał, nie ma go tu”. Zmartwychwstały Jeszua (Jezus) ukazuje się swoim, wyrzuca im niewiarę, rozsyła ich z ewangelią na cały świat i zostaje wzięty do nieba.

Co dzieje się w Ewangelii Marka 16?

Gdy minął szabat, Maria Magdalena, Maria, matka Jakuba, i Salome kupują wonności i wczesnym rankiem, o wschodzie słońca, idą do grobu, zastanawiając się, kto odwali kamień. Zastają go już odsuniętym — a był bardzo wielki — i widzą w grobowcu młodzieńca w białej szacie. Jego słowa są sednem rozdziału: „Szukacie Jezusa z Nazaretu, który był ukrzyżowany. Powstał, nie ma go tu. Oto miejsce, gdzie go złożono” (Mk 16,6). Pusty grób i wskazane miejsce po ciele świadczą o cielesnym zmartwychwstaniu.

Posłaniec każe iść i powiedzieć uczniom „i Piotrowi”, że Jeszua wyprzedza ich do Galilei, gdzie go ujrzą. Kobiety uciekają od grobu z lękiem i zdumieniem, początkowo nikomu nic nie mówiąc. Zmartwychwstały ukazuje się najpierw Marii Magdalenie, z której wypędził siedem demonów; potem dwóm idącym na wieś — lecz w obu wypadkach pozostali uczniowie nie wierzą świadkom.

W końcu Jeszua staje przed jedenastoma, gdy siedzą za stołem, i wyrzuca im niewiarę i „zatwardziałość serca”, że nie uwierzyli tym, którzy go widzieli wskrzeszonego. Potem daje wielkie posłanie: „Idźcie na cały świat i głoście ewangelię wszelkiemu stworzeniu” (Mk 16,15). Kto uwierzy i ochrzci się, będzie zbawiony, a kto nie uwierzy — potępiony; wierzącym mają towarzyszyć znaki: wypędzanie demonów, mówienie nowymi językami, ochrona przed tym, co śmiercionośne, i uzdrawianie chorych przez włożenie rąk.

Na koniec, gdy „Pan przestał do nich mówić, został wzięty do nieba i zasiadł po prawicy Boga”. Uczniowie zaś wychodzą i głoszą wszędzie, a „Pan współdziałał z nimi i potwierdzał ich słowa znakami, które im towarzyszyły”. Tak Ewangelia Marka domyka się rozesłaniem tej samej ewangelii, od której się zaczęła, na cały świat.

Kluczowe wersety

„Nie bójcie się. Szukacie Jezusa z Nazaretu, który był ukrzyżowany. Powstał, nie ma go tu. Oto miejsce, gdzie go złożono.” — Mk 16,6 (UBG)

„Idźcie na cały świat i głoście ewangelię wszelkiemu stworzeniu.” — Mk 16,15 (UBG)

Osoby, miejsca i wydarzenia

Osoby: Maria Magdalena; Maria, matka Jakuba; Salome; młodzieniec w białej szacie; Piotr; dwaj uczniowie idący na wieś; jedenastu; Jeszua (Jezus).

Miejsca: Grób wykuty w skale; droga na wieś; Galilea jako zapowiedziane miejsce spotkania; niebo.

Wydarzenia: Odkrycie pustego grobu; zwiastowanie zmartwychwstania; ukazania się Zmartwychwstałego; wyrzut niewiary; rozesłanie do głoszenia; wniebowstąpienie.

Główna myśl rozdziału

Ewangelia Marka kończy się nie grobem, lecz pustym grobem: Jeszua zmartwychwstał cieleśnie, a wskazane „miejsce, gdzie go złożono” jest pustym dowodem. Zmartwychwstanie przełamuje niewiarę uczniów i posyła ich, by głosili ewangelię „na cały świat”. Wywyższony do prawicy Boga, Zmartwychwstały działa dalej, potwierdzając głoszone słowo. Grób jest pusty nie dlatego, że ciała nigdy tam nie było, lecz dlatego, że ukrzyżowany Jeszua naprawdę żyje.

Pusty grób nie jest końcem, lecz początkiem misji. Świadectwo kobiet, wielokrotna niewiara uczniów i wyrzut Zmartwychwstałego pokazują, że wiara rodzi się nie z łatwowierności, lecz ze spotkania z żywym, wskrzeszonym Jeszuą. Posłani do wszystkich narodów uczniowie głoszą to, co potwierdza sam Pan — dlatego cielesne zmartwychwstanie pozostaje fundamentem i sercem całej ewangelii. Ostatnie słowo Marka nie należy do grobu ani do strachu kobiet, lecz do żywego Pana, który posyła i działa.

Zobacz interlinearny tekst Ewangelii Marka 16 oraz poprzednie streszczenie: Ewangelia Marka 15.

Zobacz też: Sabat · Jeszua (Jezus) · Ewangelia Marka · Marek — znaczenie imienia · Maria — znaczenie imienia · Magdalena — znaczenie imienia

Rozdziały: ← Ewangelia Marka 15 · Ewangelia Marka — cała księga